Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/349
Karar No : 2025/1353

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde birinci sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca resen emekli edilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine emeklilik durumu yeniden değerlendirilen davacının, tekrar 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacının 2015 yılındaki ilk resen emekliye sevk işleminin yargı kararı ile iptal edildiği, yargı kararı üzerine ... sayılı kararla yapılan yeniden emekliye sevk işleminin ise yine aynı gerekçe ile yargı kararıyla iptal edildiği, dava konusu edilen ... sayılı kararla yapılan emekliye sevk işleminin yargı kararlarında belirlenen kriterler göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirilmesi gerektiği halde, maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan başka bir seçeneği bulunmayan davalı idarenin, ortaya çıkan yeni ve hukuken kabul edilebilir bir sebep olmaksızın ve resen emekliye sevk edilecek (emekliliğin devamına karar verilecek) personelin seçiminde yargı kararında belirtilen ölçütlerin uygulanmasında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde işlem tesis edildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmaksızın, söz konusu yargı kararlarını etkisiz kılacak şekilde işlem tesisi ile davacının 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesine (resen emeklilik durumunun devamına) ilişkin karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu 2015 yılı itibarıyla resen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı,
Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu yolundaki hüküm uyarınca, davacının 2015 yılından itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından hesaplanarak hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulü ile davacının 2015 yılından itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından hesaplanarak hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
İlk derece mahkemesi kararının işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine ilişkin kısmında faizin başlangıç tarihinin yerleşik içtihatlara uygun olmadığı, kararın ilgili kısımlarının ve hüküm fıkrasının, "işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının davanın açıldığı 04/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, davalı idare tarafından davacıya ödenmesi" yönünde düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı hakkında yapılan istinaf başvurusunun belirtilen düzeltmenin yapılması suretiyle reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 17/10/2024 tarih ve E:2024/2436, K:2024/4362 sayılı kararıyla;
Temyize konu kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı bakımından, temyiz isteminin kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının onanmasına,
Kararın, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 04/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı bakımından ise,
Davalı idarece, resen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, doğrudan görevine başlatılması söz konusu olmayan davacının, bu aşamada parasal hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 04/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları gidermekle yükümlü olduklarının kurala bağlandığı,
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesinin, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, başka bir anlatımla işlemin kurulduğu tarihten önceki hukuki durumun geçerliğini sağladığının idare hukukunun bilinen ilkelerin olduğu, bu nedenle idarenin, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak, idari işlemin hiç yapılmamış sayılması ilkesinin gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla yükümlü olduğu,
Öte yandan, resen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanıldığı belirtilen ölçütlerin uygulanmasında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde işlem tesis edildiğinin ortaya konulamadığı gerekçesi ile işlemin iptal edilmesine rağmen davalı idarece yargı kararlarının gereği yerine getirilmeksizin yargı kararlarını etkisiz hale getirecek şekilde aynı işlemlerin yeniden tesis edilmesi karşısında, hukuka aykırılığı ortaya konulan işlem sonucu davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesinin anayasal bir zorunluluk olduğu,
Bu kapsamda, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesi eklenmek suretiyle önceki kararlarının "davacının yoksun kaldığı parasal hakkının davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik olarak ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, iptal kararı nedeniyle davacının resen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda mahkeme kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, doğrudan görevine başlatılması söz konusu olmayan davacının, parasal hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi yönünde hüküm kurulmasının kanuna ve usule aykırılık teşkil ettiği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, birinci sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ... sayılı kararı ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca 2015 yılı itibarıyla resen emekliye sevk edilmiştir.
Bu işleme karşı açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verilmiştir.
İptal kararı üzerine, davalı idarece yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesi yönünde karar alınmıştır.
Davacı bu işleme karşı da dava açmış, davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesi talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İptal kararı üzerine, davalı idarece yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesi (resen emeklilik durumunun devamı) yönünde karar alınmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasına göre, idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1/a maddesinde, "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar." kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları gidermekle yükümlü oldukları kurala bağlanmıştır.
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesinin, işlemi tesis edildiği andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bu nedenle idare, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak, idari işlemin hiç yapılmamış sayılması ilkesinin gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla yükümlüdür.
Bu kapsamda, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddi ile davacının yoksun kaldığı parasal hakkının davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2\. İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddi ile davacının yoksun kaldığı parasal hakkının davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. Üye


KARŞI OY
X- Temyize konu ısrar kararının, Danıştay Onikinci Dairesinin 17/10/2024 tarih ve E:2024/2436, K:2024/4362 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.