Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/239
Karar No : 2025/1354

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Polis Meslek Yüksekokulunda dördüncü sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca 19/05/2015 tarihinde resen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine emeklilik durumu yeniden değerlendirilen davacının, 19/05/2015 tarihi itibarıyla tekrar emekliye sevk edilmesine (resen emeklilik durumunun devamına) ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Görevine devam ettirilen personelin, kimi zaman sicil not ortalaması yüksek olmasına rağmen ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri bakımından resen emekli edilen personelin gerisinde kaldığı, bir personelin görevine devam edebilmesi için önünde engel olan bir fiilin diğer bir personel açısından engel olarak görülmediği; dolayısıyla davalı idarece yapılan değerlendirmede dikkate alındığı belirtilen, personelin geçmiş hizmetleri, haklarındaki soruşturma ve cezalar, performans puanları, temsil ve yöneticilik yetenekleri, özgüveni, verimlilik ve benzeri özellikleri yönünden eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın söz konusu olmadığı, bunlardan birine öncelik verilmiş ise bunun gerekçelerinin açıklanmadığı,
Bu durumda, davalı idarece, resen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanıldığı belirtilen ölçütlerin uygulanmasında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde işlem tesis edildiğinin ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği,
Hukuka aykırı bulunan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm mali ve sosyal haklarının Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası uyarınca davalı idarece hesaplanarak (ilk dava olan ... İdare Mahkemesinde açılan E:...) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının resen emekliliğe sevk edilmesi nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, davalı idarece hesaplanarak (ilk dava olan ... İdare Mahkemesinde açılan E:...) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairelerince de uygun bulunan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 16/10/2024 tarih ve E:2022/5265, K:2024/4237 sayılı kararıyla;
Temyize konu kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı bakımından, temyiz isteminin kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının onanmasına,
Kararın, "yoksun kaldığı parasal haklarının ilk davanın açıldığı tarihten (21/07/2015) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmı bakımından ise,
Davacının resen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda, davalı idare tarafından İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağı; yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, davacının emekliye sevki uygun görülmeyeceği gibi, yeniden emekliye sevkine de karar verilebileceği; dolayısıyla davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakkının bulunup bulunmadığının da idarece yeniden bir işlem tesis edildikten sonra belli olacağı,
Bu durumda, dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük hakkının bulunup bulunmadığının bu aşamada belli olmaması nedeniyle davacının parasal ve özlük hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi kararının "dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ilk davanın açıldığı tarihten (21/07/2015) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları gidermekle yükümlü olduklarının kurala bağlandığı,
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesinin, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu; başka bir anlatımla işlemin kurulduğu tarihten önceki hukuki durumun geçerliğini sağladığının idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu, bu nedenle idarenin, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak, idari işlemin hiç yapılmamış sayılması ilkesinin gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla yükümlü olduğu,
Öte yandan, resen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanıldığı belirtilen ölçütlerin uygulanmasında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde işlem tesis edildiğinin ortaya konulamadığı gerekçesi ile işlemin iptal edilmesine rağmen davalı idarece yargı kararlarının gereği yerine getirilmeksizin aynı işlemlerin yeniden tesis edilmesi karşısında, hukuka aykırılığı ortaya konulan işlem sonucu davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesinin anayasal bir zorunluluk olduğu,
Bu kapsamda, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesi eklenmek suretiyle İdare Mahkemesi kararının "yoksun kaldığı parasal haklarının, davalı idarece hesaplanarak (ilk dava olan ... İdare Mahkemesinde açılan E:...) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütüldüğü ve hukuka uygun olduğu; davacı hakkında resen emeklilik durumunun devamına karar verildiği; geçici 27. maddede emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olan personeli resen emekliye sevk etme hususunda davalı idareye geniş bir takdir yetkisi tanınırken, ilgili personelin emekliliğine ilişkin değerlendirmede, kanunla belirlenmiş olan “rütbe” ve “emeklilik/yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olma” haricinde başarısızlık, yetersizlik vb. herhangi bir özel şarta yer verilmediği; Yüksek Değerlendirme Kurulunca yukarıda belirtilen iki şart dışındaki herhangi bir şarta bağlı kalınmaksızın özlük kayıtlarına idari yönden yansıyan tüm bilgiler ile varsa adli bilgiler de dikkate alınarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda davacının durumu hakkında yargı kararına göre yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, 2015 yılı itibarıyla “resen emekliye sevk edilmesi (resen emeklilik durumlarının devamı)” yönünde hukuka uygun olarak karar verildiği, bu kapsamda, ilgili hakkında tesis edilen işlemlerin tamamının hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, dördüncü sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ... sayılı kararı ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca 2015 yılı itibarıyla resen emekliye sevk edilmiştir.
Bu işleme karşı açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline, parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemleri bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
İptal kararı üzerine, davalı idarece yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesi (resen emeklilik durumunun devamı) yönünde karar alınmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasına göre, idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1/a maddesinde, "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar." kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları gidermekle yükümlü oldukları kurala bağlanmıştır.
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesinin, işlemi tesis edildiği andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bu nedenle idare, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak, idari işlemin hiç yapılmamış sayılması ilkesinin gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla yükümlüdür.
Bu kapsamda, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi ve özlük haklarının iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, İdare Mahkemesi kararının, yoksun kaldığı parasal haklarının, davalı idarece hesaplanarak (ilk dava olan ... İdare Mahkemesinde açılan E:...) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2\. İdare Mahkemesi kararının, yoksun kaldığı parasal haklarının, davalı idarece hesaplanarak (ilk dava olan ... İdare Mahkemesinde açılan E:...) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY
X- Temyize konu ısrar kararının, Danıştay Onikinci Dairesinin 16/10/2024 tarih ve E:2022/5265, K:2024/4237 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.