Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/1677
Karar No : 2025/2536

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...
VEKİLİ: Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ...

2- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde ... olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereğince müfettişlik görevinden alınmasına ilişkin 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/09/2021 tarih ve 2021/441 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının iptali ve yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacının, hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kendisi ve göreviyle ilgili olmadığı halde başkalarına ait kişisel ve özel bilgilere usulsüz bir şekilde erişim sağladığının tespit edildiği, soruşturma raporuyla somut olarak ortaya konulan bu davranışının Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ile Denetim Görevlilerin Uyacakları Mesleki Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturduğu, dolayısıyla müfettişlik görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu, kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarelerin, soruşturma raporunda somutlaştırılan tespitlerini, davacıya bu nedenle disiplin cezası verilmesini, davacının geçmiş sicil ve ceza durumlarını ve yürüttüğü kamu görevinin niteliğini dikkate almak suretiyle tesis etmiş olduğu dikkate alındığında, davacının müfettişlik görevinden alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer taraftan hakkında ön inceleme sonucu 4483 sayılı Kanun uyarınca verilen soruşturma izninin, davacının itirazı üzerine Danıştay Birinci Dairesince kaldırılmasına karar verilmişse de; 4483 sayılı Kanun uyarınca verilen soruşturma izninin, olayın ceza soruşturmasına konu edilmesine yani ceza soruşturması aşamasına yönelik bir karar olması, dava konusu görevden alma işleminin ise 657 sayılı Kanun'un 71. ve 76. maddeleri gereğince idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen bir idari işlem olması, idari işlemlerin amacı, yöntemi ve yargısal denetimi ile ceza soruşturması açılmasına yönelik soruşturma izni verilmesi işleminin amacı, yöntemi ve yargısal denetiminin farklı ilkelerinin bulunması karşısında, Danıştay Birinci Dairesince verilen söz konusu kararın dava konusu atama işlemine doğrudan etki etmesi ve dava konusu işlemi geçersiz (dayanaksız) kılmasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
İstinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 09/12/2024 tarih ve E:2023/6214, K:2024/6074 sayılı kararıyla;
Olayda, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından dolayı davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, öte yandan müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda ise hukuki isabet görülmediği
gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, eksik inceleme ve yetersiz değerlendirmeler ile verilen ısrar kararının hukuka aykırı olduğu; hiçbir şekilde FETÖ/PYD bağlantısının bulunmadığının bizzat bakanlık tarafından tespit edilmiş olmasına rağmen davalı Tarım ve Orman Bakanlığınca dosyaya sunulan dilekçelerde soyut ve dayanaktan yoksun şekilde FETÖ/PYD terör örgütü ile ilgili ihbar ve şikayet dilekçelerini de incelediğinin sürekli sürekli vurgulanması ile aleyhinde algı oluşturulmaya çalışıldığı; isnat edilen fiil kapsamında hakkında disiplin cezası verilmesi ve müfettişlik görevinden alınması suretiyle iki kez idari yaptırım uygulanmasının ölçülülük ilkesine aykırı olduğu; erişim sağlandığı iddia edilen bilgi ve belge içerikleri hiçbir biçimde kendisi veya üçüncü bir kişinin leh veya aleyhinde kullanılmadığı gibi söz konusu içeriklerin hiçbir ortamda paylaşılmadığı; hakkında verilen soruşturma izninin, Danıştay Birinci Dairesince kaldırıldığı; görevden alma işlemi ile müfettişlik güvencesinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde ... olarak görev yapmakta olan davacı, 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/09/2021 tarih ve 2021/441 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile müfettişlikten alınmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir. (2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir. (3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesi, 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesi, 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 132. maddesinin 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin "Müfettişlik güvencesi" başlıklı 44. maddesinde; "Müfettişler, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamazlar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca, Bakanlık bünyesinde BELGENET sisteminin yeni versiyonunun kullanılmaya başlanması akabinde gelen ve giden evraklara yetkisiz erişim sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla LOG kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı ve davacı ile aynı birimde görev yapan 2 müfettişin de yetkisiz giriş yaptıklarından bahisle haklarında soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda davacının 2021 yılında, 2020 ve 2017 yıllarına ait evrakları okuduğu (Müfettiş görevlendirme yazıları ile harcırah beyannameleri, FETÖ/PYD terör örgütü ile ilgili ihbar ve şikayet dilekçeleri, ihbar ve şikayet içeren CİMER başvuruları, kurumlar/birimler arası resmi yazışma içeren belgeler, davacının Mardin İl Sağlık Müdürlüğüne görevli olarak gittiği dönemde görevi ile ilgili olmayan birçok farklı konudaki evrak) ve bazı evraklara zaman içinde tekrar baktığı, bu tespitler üzerine düzenlenen soruşturma raporuyla getirilen teklif doğrultusunda, davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(a-ı) maddeleri uyarınca aylıktan kesme cezasının verildiği, akabinde düzenlenen ... sayılı Ön İnceleme Raporunda idari yönden değerlendirildiğinde; davacının dava konusu işlem ile müfettişlikten alındığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından, davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesinin ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.