Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/1569
Karar No : 2025/2537

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...
VEKİLİ: Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ...

2- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı Teftiş Başkanlığında ... olarak görev yapan tarafından, 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereğince görevden alınmasına ilişkin 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının ve Tarım Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı onayı ile Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atamasına ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle mahrum kalınan özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Müfettiş kadrosunun 657 sayılı Kanun'un 132/4. maddesinde ifade edilen diğer idari görevlerden farklı kariyer bir meslek olarak düzenlendiği ve müfettişlerin, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sağlık, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamayacakları kuralı getirilerek diğer idari görevlerden farklı görevden alınma usulüne tabi tutuldukları ve bu şekilde mesleki bir güvence getirildiği, uyuşmazlıkta, disiplin soruşturması sonucunda davacıya verilen aylıktan kesme cezasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesinde yer alan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi 657 sayılı Kanun'un 132/4. maddesi kapsamında, başmüfettişlik görevinin daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadro olarak değerlendirilmek suretiyle davacının üstlendiği görevin ilgili mevzuata aykırı olarak güvencesiz bırakıldığı, bu durumda, disiplin cezasına konu eylemlerin, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmayan davacının, başmüfettişlik görevinden alınmasına ve Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle uğranılan parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kendisi ve görevi ile ilgili olmadığı halde başkalarına ait kişisel ve özel bilgilere usülsuz bir şekilde erişim sağladığı ve bu eylemini defalarca tekrarladığı, davacının yakın geçmişte benzeri bir eylem nedeniyle cezalandırılmasına karşın belirtilen yönde eylemine devam ettiği ve davacının soruşturma raporu ile somut olarak ortaya konulan bu davranışının Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ve Denetim Görevlilerin Uyacakları Mesleki Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmeliği hükümlerine aykırılık oluşturduğu, dolayısıyla başmüfettişlik görevinden alınmasına ve aynı Bakanlık bünyesinde Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak tesis edilmediği, kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarelerin, soruşturma raporunda somutlaştırılan tespitleri, davacıya bu nedenle disiplin cezası verilmesini, davacının geçmiş sicil ve ceza durumlarını ve yürüttüğü kamu görevinin niteliğini dikkate almak suretiyle tesis etmiş olduğu dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idare vekillerince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 09/12/2024 tarih ve E:2024/3571, K:2024/6072 sayılı kararıyla;
Olayda, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından dolayı davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, öte yandan müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, dava konusu işlemlerin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmediği
gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idare vekillerince yapılan istinaf başvurusunun kabulü, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılması; davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hakkında yapılan soruşturmanın tarafsızlık içinde yürütülmediği, eşit muamele ilkesine aykırı davranılarak aynı durumda olanlara farklı uygulama yapıldığı, tüm müfettişlerin log kayıtlarının istenmediği, maksadın seçme yoluyla kişileri yıpratarak cezalandırmak olduğu; maddi gerçeklere rağmen tarafına bu şekilde disiplin cezası verilmesinin ve ısrar kararı ile davalı idarenin gerçeğe aykırı iddialarına itibar edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu; başmüfettişlik görevini icra ettiği süre ve tüm memuriyet hayatı boyunca hakkında hiçbir soruşturmanın açılmadığı; başmüfettişlik görevinden haksız, hukuksuz ve soyut iddialarla alındığını tespit eden İdare Mahkemesi kararı ile Danıştay İkinci Dairesinin bozma kararının hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu; hukuka ve mevzuata aykırı disiplin cezaları verilerek müfettişlik görevlerinden alınmanın sağlanması yolunun açılması halinde müfettişlerin hukuka uygun olarak bağımsız denetim yapma kabiliyetlerinin kalmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde ... olarak görev yapmakta olan davacı 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile başmüfettişlikten alınmış ve Tarım Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı onayı ile de Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir. (2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir. (3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesi, 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesi, 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 132. maddesinin 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin "Müfettişlik güvencesi" başlıklı 44. maddesinde; "Müfettişler, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamazlar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca, Bakanlık bünyesinde BELGENET sisteminin yeni versiyonunun kullanılmaya başlanması akabinde gelen ve giden evraklara yetkisiz erişim sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla LOG kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı ve başmüfettiş olan davacı ile aynı birimde görev yapan 2 müfettişin de yetkisiz giriş yaptıklarından bahisle haklarında soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda davacının 2021 yılında 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait evrakları okuduğu (Müfettiş görevlendirme yazıları ile harcırah beyannameleri, FETÖ/PYD terör örgütü ile ilgili ihbar ve şikayet dilekçeleri, ihbar ve şikayet içeren CİMER başvuruları, personele ilişkin SGK yazıları, kurumlar/birimler arası resmi yazışma içeren belgeler, müfettişler tarafından hazırlanan görüş yazıları gibi bilgi ve belgeler) ve bazı evraklara zaman içinde tekrar baktığı, bu tespitler üzerine düzenlenen soruşturma raporuyla getirilen teklif doğrultusunda, davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(a-ı) maddeleri uyarınca aylıktan kesme cezasının verildiği, akabinde düzenlenen ... sayılı Ön İnceleme Raporunda idari yönden değerlendirildiğinde; davacının dava konusu işlemler ile başmüfettişlikten alınarak Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından, davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesinin ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle uğranılan parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.