Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/13
Karar No : 2025/1339

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üretim A.Ş. adına düzenlenen 01/03/2021 tarihli "Su Kullanım İzin Belgesi"nin hükümsüz hale geldiğinden bahisle, anılan şirketin elektrik üretiminin durdurulması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun süresi içerisinde cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacı şirketin başvurusunun dayanağını, ... Üretim A.Ş.'nin hisselerinin tamamının hibe yoluyla Üzümlü Belediye Başkanlığı tarafından devralınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclis kararının iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... esasına kayden açılan davada verilen 08/12/2021 tarihli yürütmenin durdurulması kararının oluşturduğu, anılan davada Mahkemelerince daha sonra dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak bu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırıldığı ve davanın ehliyet yönünden reddine kesin olarak karar verildiği, diğer yandan davacı şirket tarafından ... Üretim A.Ş.'ye su kullanım izni verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Erzincan İl Özel İdaresi işleminin iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... esasına kayden açılan davada, yürütmenin durdurulması isteminin reddine, akabinde Mahkemelerinin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile de davanın reddine karar verildiği,
Bu durumda, Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında, davalı idarenin taraf olmadığı gibi uyuşmazlık su kullanım izni belgesinin düzenlenmesi noktasında davalı idarece tesis edilmiş bir işlemden kaynaklanmadığından davalı idare açısından uygulanması zorunlu bir yürütmenin durdurulması kararı verildiğinden bahsedilemeyeceği, davalı idare açısından su kullanım izni belgesinin iptali istemiyle açılan davanın akıbetine göre işlem tesis edilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp yeniden karar verilmek üzere dosyayı geri gönderebileceği haller, "ilk inceleme üzerine verilen kararlar", "davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması" gibi durumlarla sınırlanmış ise de; Türk hukukunda idari yargılama usulünün kural olarak (ilk derece ve istinaf yargılaması şeklinde) iki dereceli, (istisnai durumlarda ise sadece ilk derece yargılaması şeklinde tek ve ilk derece, istinaf ve temyiz şeklinde üç dereceli) yargılama sistemini benimsemiş olduğu hususu da gözetildiğinde; "dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olmamasına rağmen karar verilmiş olması", "dava dosyasının 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesine uygun olarak tekemmül ettirilmeden karar verilmiş bulunması", "2577 sayılı Kanun'un 17. maddesine aykırı olarak duruşma yapılmadan karar verilmiş olması", "davanın re'sen ihbarı yapılmadan karar verilmiş bulunması", "2577 sayılı Kanun'un 24. maddesinde sayılan hususların belirtildiği bir mahkeme kararının bulunmaması", "yanlış hasımla (davalıyla) karar verilmesi", "harcı alınmadan yargılama yürütülmüş olması", "tek hakim tarafından verilmesi gereken kararın heyet halinde verilmesi ya da heyet halinde verilmesi gereken kararın tek hakim tarafından verilmesi", "idari işlemin yetki ve/veya şekil unsurları yönünden veya başka bir usuli sebeple hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesince işin esasının değerlendirilmemiş olması", "davanın re'sen ihbarı yapılmadan karar verilmiş bulunması" ve benzeri durumlarda, işin mahiyeti ve özelliği gereği bu nitelikteki yargılama usulüne aykırı kararların da, bölge idare mahkemesince kaldırılıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilebileceği,
Bu durumda, işbu davanın sonucundan ... Üretim A.Ş. ile Üzümlü Belediye Başkanlığının hukuki menfaatinin etkileneceği açık olduğundan, davanın adı geçen şirket ve belediyeye re'sen ihbar edilmesi gerekirken, bu yapılmaksızın davanın esası hakkında karar verildiği, bu durumun, ilk derece mahkemesince uyulması zorunlu olan yargılama usulüne aykırı olduğu, söz konusu hususlar doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, öte yandan mahkemece işin esası hakkında yeniden karar verilirken, davacı şirket ile işbu davanın re'sen ihbar edileceği ... Üretim A.Ş. ve Üzümlü Belediye Başkanlığı arasında aynı konuya ilişkin ortaya çıkan muhtelif uyuşmazlıklar hakkında ... ve ... İdare Mahkemelerince verilen kararların da dikkate alınması gerektiği belirtilerek, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/09/2024 tarih ve E:2024/1937, K:2024/3318 sayılı kararıyla;
Uyumazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında sayılan, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinin gerçekleşmediği, bu bakımdan bölge idare mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, davanın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği; başka bir anlatımla, işbu davanın ... Üretim A.Ş. ile Üzümlü Belediye Başkanlığına ihbar edilmek suretiyle uyuşmazlığın esasının incelenmesi görevinin istinaf mercii olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine ait olduğu gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davanın re'sen ihbarının asıl olarak ilk derece aşamasında yapılması gerektiği, öğretide ve yüksek yargı kararlarında istinaf ve temyiz aşamalarında davaya müdahalenin yargılama usûlü yönünden mümkün olup olmadığı noktasında dahi farklı düşünceler ve uygulamalar bulunduğu, istinaf incelemesinin esas olarak bir kanun yolu incelemesi olduğu ve kanun yolu merciine, davanın re'sen ihbarı ve müdahale hususunda görev, yetki ve sorumluluk yüklenmesinin, kanun yolu incelemesinin ruhuna ve amacına aykırılık teşkil ettiği, aksi yöndeki yaklaşımın, ilk derece mahkemelerini, yargılama usûlü kurallarını titiz bir biçimde uygulama görev, yetki ve sorumluluğundan azade tutma gibi sonuçlar doğuracağı, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında yer alan düzenlemenin dar biçimde yorumlanması hâlinde, örneğin yanlış husumetle ya da anılan Kanun'un 3. ve/veya 5. maddelerine aykırı dava dilekçesiyle yürütülen yargılama sonucu verilen ilk derece mahkemesi kararının dahi, istinaf mahkemesince kaldırılıp mahkemesine gönderilememesi ve "hasım düzeltme" veya "dilekçe ret" kararlarının bile, istinaf mahkemesince verilmesi gerektiği gibi, yargılama usûlüyle bağdaşmayan çıkarımların ileri sürülebileceği, bu sebeple ilk derece mahkemesince davanın re'sen ihbarı yapılmadan esas hakkında karar verilmesi vb. gibi sınırlı hâllere münhasır olmak üzere, yargılama usûlüne aykırı ilk derece mahkemesi kararlarının istinaf mahkemesince kaldırılıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesinin mümkün bulunduğu gerekçesi eklenmek suretiyle istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın re'sen ihbarına ilişkin usuli eksikliğin bölge idare mahkemesince giderilmesi ve uyuşmazlığın esasının yine istinaf mercii tarafından çözümlenmesi gerektiği, davacının bakılan davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı, temyize konu ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Üzümlü Belediyesi, ... tarih ve ... sayılı Meclis kararı ile ... Üretim A.Ş.'nin hisselerinin tamamının hibe yoluyla devralmıştır.
... Üretim A.Ş., 13/01/2021 tarihli dilekçe ile Erzincan Valiliği'ne başvurmuş, belediyenin mevcut içme suyu isale hattının yenilenmesi gerektiğini ayrıca belediyeye katkı sağlamak amacıyla söz konusu isale hattından elektrik üretimine ilişkin hazırlanan raporun Devlet Su İşleri (DSİ)'ne gönderilmek üzere ekte sunulduğunu belirtmiştir.
... tarih ve ... sayılı DSİ 8. Bölge Müdürlüğü işlemiyle, ... Üretim A.Ş. tarafından hazırlanan "Üzümlü İlçesi İçme Suyu HES Yapılabilirlik Raporu" mevcut içme suyu isale hattı üzerinde hat kapasitesinin aşılmaması kaydıyla uygun bulunmuştur.
... tarih ve ... sayılı Erzincan İl Özel İdaresi işlemiyle söz konusu raporun idarelerince uygun bulunduğu bildirilmiş, işlemin ekinde tanzim edilen Su Kullanım İzin Belgesi sunulmuş ve anılan Su Kullanım İzin Belgesi 01/03/2021 tarihinde imzalanmıştır.
Üzümlü Belediyesi'nin ... Üretim A.Ş.'nin hisselerinin tamamını hibe yoluyla devralmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Meclis kararının iptali istemiyle açılan davada, Erzincan İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına ve akabinde ... tarih ve K:... sayılı kararıyla iptaline karar verilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde; "1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.
2\. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir.
3\. Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.
4\. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.
5\. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.
6\. Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.
7\. İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz.
8\. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz." hükmüne,
Aynı Kanun'un "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun Uygulanacağı Haller" başlıklı 31. maddesinde; "1. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 5/4/1990-3622/11 md.; Değişik:10/6/1994-4001/14 md.) Ancak, davanın ihbarı (…) Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır. (Ek cümle: 3/11/2016-6754/22 md.) Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
2\. Bu Kanun ve yukarıdaki fıkra uyarınca Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa atıfta bulunulan haller saklı kalmak üzere, vergi uyuşmazlıklarının çözümünde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta ısrar; İdare Mahkemesince, şartları oluşmasına rağmen davanın re'sen ihbarı yapılmaksızın işin esası hakkında karar verilmesi ve bunun istinaf aşamasında tespit edilmesi durumunda, anılan usuli eksikliğin mahkeme tarafından mı yoksa istinaf dairesi tarafından mı giderileceğine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince, ... Üretim A.Ş. adına düzenlenen 01/03/2021 tarihli "Su Kullanım İzin Belgesi"nin hükümsüz hale geldiğinden bahisle, anılan şirketin elektrik üretiminin durdurulması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun süresi içerisinde cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan işbu dava, adı geçen şirkete re'sen ihbar edilmeksizin, işin esası hakkında hüküm kurulduğu, bu hususun istinaf aşamasında tespit edilmesi üzerine bölge idare mahkemesi tarafından istinaf isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve bahse konu usuli eksiklik giderilerek yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, idare mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada ise, davacı şirket ile işbu davanın resen ihbar edileceği ... Üretim Anonim Şirketi ve Üzümlü Belediye Başkanlığı arasında aynı konuya ilişkin ortaya çıkan muhtelif uyuşmazlıklar hakkında Erzincan ve Erzurum İdare Mahkemelerince verilen kararların sonuçlarının işbu dava konusu işlemi (neticeten) hukuka aykırı hâle getirip getirmediği veya (ara kararıyla davalı idareden yeni bir işlem yapıp yapmadığı sorularak) işbu davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine karar verildiği, bahse konu istinaf kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından bozulması üzerine ise, Bölge İdare Mahkemesi tarafından ilk kararında ısrar edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından; idare mahkemesi tarafından, şartları oluşmasına rağmen davanın ihbarı sağlanmadan işin esası hakkında karar verildiği durumlarda, bu usuli eksikliğin ne suretle giderileceğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
2577 sayılı Kanun'un (6545 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik) 45. maddesinin 4. fıkrasında; bölge idare mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulmaması halinde, istinaf başvurusunun kabulü ile kararının kaldırılmasına karar verileceği ve bu durumda işin esası hakkındaki kararın bizzat bölge idare mahkemesince verileceği düzenlenmiş, anılan maddenin 5. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderebileceği durumlar, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulunması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılması halleri ile sınırlandırılmıştır.
6545 sayılı Kanun'un 19. maddesinin gerekçesinde; "...Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verecektir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esasına girecek ve esas hakkında yeniden bir karar verecektir. İşin esasına girilerek yapılacak inceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilecektir. Bu durumda istinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.
Yukarıda belirtildiği gibi istinaf incelemesinde kural, ilk derece mahkemesince verilen kararda tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin istinaf mercii tarafından tamamlanarak nihai kararın da istinaf mercii tarafından verilmesidir. Ancak bu kuralın bir istisnası söz konusudur. Şayet ilk derece mahkemesinin 2577 sayılı Kanunun 14 ve 15 inci maddeleri uyarıca ilk inceleme üzerine vermiş olduğu bir karara karşı istinaf başvurusu yapılmış ve istinaf mercii bu başvuruyu haklı görmüş ise istinaf mercii bu kararı bozacak ve dosyayı kararı veren mahkemeye geri gönderecektir. Bunun gibi ilk derece mahkemesindeki davaya görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması halinde de, istinaf mercii kararı bozmak suretiyle dosyayı geri gönderecektir. Bölge idare mahkemesinin bu kararları kesindir..." denilmek suretiyle, istinaf incelemesinde, (sayılan istisnalar dışında) ilk derece mahkemesince verilen kararda tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin istinaf mercii tarafından tamamlanarak nihai kararın da yine istinaf mercii tarafından verilmesinin esas olduğu vurgulanmıştır.
Diğer yandan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi tarafından, "uyuşmazlığın bir kısmı hakkında inceleme yapılmadan hüküm kurulması, dava hakkında eksik hüküm kurulması, dava dosyasının tekemmül ettirilmeden uyuşmazlık hakkında karar verilmesi, davanın konusunun hatalı nitelendirilmesi suretiyle yargılama yapılması, duruşma yapılmadan karar verilmesi, dava dilekçesinin reddini veya merciine tevdiini gerektiren sebeplerin bulunmasına rağmen esas hakkında karar verilmiş olması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına veya davanın incelenmeksizin reddine dair kararların hukuka aykırı bulunması, eksik veya yanlış hasımla davanın görülmesi, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında uyumsuzluk bulunması, görüşme tutanağı ile kararın çelişkili olması ve benzeri usule ilişkin durumlarda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının bu mahkemeye gönderilmesi gerektiği, bu eksikliklerin istinaf merciince giderilerek işin esası hakkında bir karar verilmesinin hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesine, adil yargılanma hakkına, gerekçeli karar hakkına, kanuni hâkim ve iki dereceli yargılama ilkelerine aykırılık teşkil ettiği" iddialarıyla, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasının birinci cümlesinin "...İlk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde,..." ibarelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesince verilen 26/10/2022 tarih ve E:2022/89, K:2022/129 sayılı kararda, anılan yasal düzenlemelerin temyize tabi kararlar yönünden anayasal güvencelere aykırılık oluşturan bir yönünün bulunmadığı sonucuna varılarak, itirazın reddine karar verilmiştir.
Israra ilişkin husus, yukarıda yer verilen açılamalar ışığında değerlendirildiğinde; idare mahkemesince, şartları oluşmasına rağmen davanın ihbarı sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi halinin, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında sayılan durumlardan olmadığı, bu durumda usul ekonomisi ve yargılamanın uzamasının önlenmesi amaçları da gözetilerek, ihbara ilişkin usuli eksikliğin bölge idare mahkemesince giderilmesi ve işin esası hakkında da bizzat istinaf mercii tarafından karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, bölge idare mahkemesince yapılacak yargılamada, davacı şirket ile işbu davanın resen ihbar edileceği ... Üretim Anonim Şirketi ve Üzümlü Belediye Başkanlığı arasında aynı konuya ilişkin ortaya çıkan muhtelif uyuşmazlıklar hakkında Erzincan ve Erzurum İdare Mahkemelerince verilen kararların sonuçlarının işbu dava konusu işlemi (neticeten) hukuka aykırı hâle getirip getirmediği veya (ara kararıyla davalı idareden yeni bir işlem yapıp yapmadığı sorularak) işbu davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2\. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve kararda belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 18/06/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliği ile karar verildi.