Danıştay danistay 2024/639 E. 2025/1238 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/639
Karar No : 2025/1238

TEMYİZ EDENLER :I- (DAVACI): ... Derneği
VEKİLİ: Av. ...

II-(DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 10/10/2023 tarih ve E:2020/6559, K:2023/4508 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve idari para cezaları" başlıklı 46. maddesinin 3. fıkrası ve 7. fıkrasında yer alan "İdari para cezaları, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi hâlinde verilir." cümlesinin iptali ile 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 10/10/2023 tarih ve E:2020/6559, K:2023/4508 sayılı kararıyla;
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek işin esasına geçilmiş,
Anayasa'nın 124 ve 5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. madddelerine yer verilerek;
Dava konusu Yönetmelik'in 46. maddesinin 3. fıkrası yönünden;
5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasında; yetkili birimlerce yapılan inceleme, soruşturma ve denetlemeler sonucunda fıkrada sayılan hallerin ilk kez tespiti, fiillerin tekrarı ve üçüncü kez tekrarlanması hallerinde idari para cezası ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yaptırımlarının nasıl uygulanacağının açıkça hükme bağlandığı, dava konusu Yönetmelik'in 46. maddesinin 3. fıkrasında ise; inceleme, soruşturma veya denetimlerde Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen hâllerin tespiti hâlinde belirlenen idari para cezaları verileceği veya tespit edilen hâlin tekrarı durumuna göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğinin düzenlendiğinin görüldüğü,
Bu haliyle, dava konusu Yönetmelik maddesinde, dayanağı olan 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasını aşan veya kapsamını daraltan herhangi bir düzenleme yapılmadığı ve yeni bir kural belirlenmesinin de söz konusu olmadığı, bilakis bizzat kanun koyucu tarafından belirlenen yaptırım uygulama usulüne atıf yapılmakla yetinildiğinin anlaşıldığı,
Bu durumda, dayanağı Kanun hükmüne yollamada bulunan dava konusu Yönetmelik'in 46. maddesinin 3. fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığı,
Dava konusu Yönetmelik'in 46. maddesinin 7. fıkrasında yer alan "İdari para cezaları, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi hâlinde verilir." cümlesi yönünden;
5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 8. fıkrasında, "İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi halinde verilir." hükmünün yer aldığı,
Davacı tarafından, Kanun'la kurum açma izni verme yetkisi Bakanlığa verilmişken yetkide paralellik ilkesine aykırı şekilde Valilikçe idari para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Yönetmelik'te yer alan "İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi halinde verilir." cümlesinin iptali istenilmiş ise de; dava konusu düzenleme, Kanun hükmünün tekrarı niteliğinde olduğundan düzenlemede üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, Yönetmelik'in dava konusu hükümlerinin dayanağı Kanun hükümlerine ve normlar hiyerarşisine aykırılık oluşturduğu, 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasında cezaya neden olan eylemler sayıldıktan sonra ilgili kuruma en fazla 3 ay süre verileceği belirtilerek eksikliğin giderilmesi için süre tanındığı, Yönetmelik'in dava konusu 46/3. fıkrasında ise idari para cezasına konu eylemin tekrarı halinde doğrudan ruhsat iptalinin düzenlendiği, söz konusu düzenleme ile para cezalarının kanuni olma ilkesi bertaraf edilerek idareye sınırsız takdir hakkının tanındığı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kanunla ruhsat onayı verilmesi kararlaştırılmışken yetkide paralellik ilkesine aykırı olarak Valilik makamı tarafından idari para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrasının Anayasa'ya aykırılık oluşturduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, Yönetmelik'in dava konusu hükümleri ile dayanağı 5661 sayılı Kanun arasında uyumsuzluk bulunmadığı, yapılan denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için kurumlara verilecek olan sürenin idari para cezası uygulanmasını bertaraf edecek nitelikte olmadığı, tespit edilen eksikliğin ve mevzuata aykırılığın ivedilikle giderilerek kurumun sahip olması gereken standardı yeniden sağlamaya yönelik olduğu, idari para cezalarının hangi makam tarafından verileceği hususunun hem 5661 sayılı Kanun'da hem de dava konusu Yönetmelik'te aynı şekilde düzenlendiği, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiğini ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının temyiz istemine ilişkin olarak;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Davalı idare, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmesine ve Daire kararının gerekçesine yönelik herhangi bir iddiada bulunmamasına rağmen Danıştay Sekizinci Dairesinin 10/10/2023 tarih ve E:2020/6559, K:2023/4508 sayılı davanın reddine ilişkin kararını temyiz etmekte ve kararın bozulmasını istemekte ise de, davalı idarenin anılan karara ilişkin temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin reddine,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 10/10/2023 tarih ve E:2020/6559, K:2023/4508 sayılı kararının ONANMASINA,
3\. Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine,
4\. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
5\. Kesin olarak, 02/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.