Danıştay danistay 2024/2917 E. 2025/1329 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2917
Karar No : 2025/1329

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Pazarlama San. ve Tic. AŞ
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde yer alan, "İmarlı bir eğitim parseli üzerinde 18 derslikli inşaat bedeli Bakanlık 2013 birim fiyatları ile 1000TL/m² geçmeyecek şekilde ve tefrişsiz bir eğitim tesisi (okul, üniversite veya yurt) .../...parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar hibe olarak inşaa edilecektir. Buna ilişkin noter taahhütü verilmeden uygulama imar planı kabul edilemez." plan notunun kaldırılarak, yerine "Kazanılan inşaat alanının 1/4'ü kadar bir inşaat; imarlı (Nallıhan ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı) parsel üzerine .../...parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar anahtar teslim yapılır/yaptırılır." şeklinde plan notu eklenmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan plan notu değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi ve belgeler ile Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plan notu değişikliğinin bilimsel ve teknik verilere dayalı olarak hazırlanmadığı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ile davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 20/05/2024 tarih ve E:2022/3900, K:2024/3128 sayılı kararıyla; dosyanın ve Dairelerinin E:2022/3895 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, Dairelerinin E:2022/3895 sayılı dosyasında, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu nazım imar planı notu değişikliği ile birlikte Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin birlikte incelenip ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan işlemlerin iptaline karar verildiği, bu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan plan notu değişikliğine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verildiği, bu kararın ise Dairelerinin 20/05/2024 tarih ve E:2022/3895 K:2024/3127 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiğinden, bakılan uyuşmazlığa ilişkin olarak, anılan davada imar planı hakkında verilecek karar ile plan notunun beraber incelenmesi suretiyle verilecek karara göre yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Önceki plan notunda eğitim tesisi yapımına yönelik olarak getirilen şartın, herhangi bir kamusal kullanım amaçlı olmayan, planlama alanının çok uzağında Nallıhan ilçesinde bir yapının yapılması şartına bağlanmasının nesnel ve teknik nedenlerinin bulunmadığı, bu değişikliğin hangi amaçla yapıldığının idarece somut veriler ışığında ortaya konulamadığı görüldüğünden dava konusu plan notu değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, Danıştay bozma kararında Dairelerinin E:2021/1765 (bozma sonrası yeni E:2024/988) sayılı dosyasında verilen bozma kararı üzerine dayanak imar planı hakkında verilecek karara göre yeniden değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmekte ise de, Dairelerinin E:2024/988 sayılı dosyasında ana planlama kararı yönünden de ısrar kararı verildiğinden, bu dosyada söz konusu bozma kararına katılmanın mümkün olmadığı açıklaması eklenerek istinaf başvurularının reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, plan notu değişikliğinin parsel bazında yapılmadığı, ... sayılı adanın tamamını kapsadığı, dava konusu plan notu değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Üye ...'in; Anayasa'nın 135. maddesine göre kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının, belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan kamu tüzel kişilikleri olduğu ve bu meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamayacağı esasları göz önünde bulundurulduğunda, davacı ...'nın, dava konusu işlemlerin iptalini istemekte hukuken korunması gereken bir menfaatinin bulunmadığı yönündeki usule ilişkin oyuna karşılık, davacı ...'nın ehliyetli olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar E:0,65 yapılaşma koşulu ile konut alanında kalmakta iken ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile E:2.00 yapılaşma koşulunda ticaret+konut kullanımına alınmış, sonrasında 16/01/2015 tarih ve 158 sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin 2013 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 2014 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptal edilmesine ve parsellerin önceki nazım ve uygulama imar planındaki haklarına dönülmesine karar verilerek parseller tekrardan E:0,65 yapılaşma koşulu ile konut kullanımına alınmıştır.
... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar yeniden E:2 hmax:serbest konut ve ticaret alanına alınmış ve bu planda "İmarlı bir eğitim parseli üzerinde 18 derslikli inşaat bedeli Bakanlık 2013 birim fiyatları ile 1000TL/m² geçmeyecek şekilde ve tefrişsiz bir eğitim tesisi (okul, üniversite veya yurt) .../...parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar hibe olarak inşaa edilecektir. Buna ilişkin noter taahhütü verilmeden uygulama imar planı kabul edilemez." şeklinde plan notu getirilmiştir.
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla, 2016 onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer verilen, "İmarlı bir eğitim parseli üzerinde 18 derslikli inşaat bedeli Bakanlık 2013 birim fiyatları ile 1000TL/m2 geçmeyecek şekilde ve tefrişsiz bir eğitim tesisi (okul, üniversite veya yurt) .../... parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar hibe olarak inşaa edilecektir. Buna ilişkin noter taahhütü verilmeden uygulama imar planı kabul edilemez." şeklindeki plan notu, "Kazanılan inşaat alanının 1/4'ü kadar bir inşaat; imarlı (Nallıhan ilçesi, ... Mahallesi, ... nolu) parsel üzerine .../1,2 parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar anahtar teslim yapılır/yaptırılır." şeklinde değiştirilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 4.maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde "Nazım imar planı", mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve Kurulumuzun E: 2024/2916 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu parsellerin E:0,65 konut alanında, E:2 hmax:serbest konut ve ticaret alanına alınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan plan notu değişikliğinin iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası (Ankara Şubesi)nin açtığı davada, anılan işlemlerin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan plan notu değişikliğine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verildiği, bu kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 20/05/2024 tarih ve E:2022/3895, K:2024/3127 sayılı kararıyla; dava konusu plan notunun, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin olduğu göz önüne alındığında, imar planına yönelik yeniden dava açılmasına dayanak oluşturacak nitelikte bir uygulama olarak kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla nazım imar planı plan notu değişikliğine karşı yasal dava açma süresi içinde açılan davada imar planı plan notu değişikliği yönünden süre aşımı bulunmadığından, bu plan notu değişikliği ile birlikte dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davanın da süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K... sayılı kararıyla anılan bozma kararına uyulmayarak ilk kararında ısrar edildiği, bu ısrar kararının Kurulumuzun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "Davalı yanında müdahil şirket tarafından bir eğitim tesisi hibe edilmesi şartıyla uyuşmazlık konusu parsellerin E:2 hmax:serbest konut ve ticaret alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edildiği ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde yer verilen eğitim tesisi hibe edilmesi şartına ilişkin bu plan notunun, plan kararının bir parçası haline geldiği, bu haliyle plan ana kararının şartı niteliğindeki plan notunda yapılan değişikliğin plan ana kararında da değişiklik yapıldığı anlamına geleceği, dolayısıyla bu plan notunun, ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile değiştirilmesinin de 1/5000 ölçekli nazım imar planını doğrudan ilgilendirdiği ve plan ana kararının anlamını değiştirdiği açıktır.
Bu itibarla, 09/12/2019-10/01/2020 tarihleri arasında askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı plan notu değişikliğine karşı yasal dava açma süresi içinde dava açıldığından, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ana kararının anlamını değiştiren dava konusu plan notu değişikliği üzerine 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davanın da süresinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan plan notu değişikliğinin de, ana kararlarını etkilediği ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile birlikte esasının incelenmesi suretiyle plan ana kararı ve plan notu yönünden Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan dava konusu plan notu değişikliği hakkında, bu plan notu değişikliğinin ana kararlarını etkilediği ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının da dava konusu edildiği dosyada verilen Kurulumuzun ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararı üzerine verilecek karara göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde, kesin olarak, usulde, esasta ve gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY
X- Dosyanın ve Kurulumuzun E:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar önceki 1/5000 ölçekli nazım imar planında E:0,65 yapılaşma koşulu ile konut alanı kullanımında kalmakta iken, parsellerin maliki olan davalı yanında müdahil şirket tarafından bir eğitim tesisi hibe edilmesi şartıyla ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile E:2 hmax:serbest konut ve ticaret alanına alındığı ve emsal artışı karşılığı getirilen bu şartın anılan plana "İmarlı bir eğitim parseli üzerinde 18 derslikli inşaat bedeli Bakanlık 2013 birim fiyatları ile 1000TL/m² geçmeyecek şekilde ve tefrişsiz bir eğitim tesisi (okul, üniversite veya yurt) .../...parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar hibe olarak inşaa edilecektir. Buna ilişkin noter taahhütü verilmeden uygulama imar planı kabul edilemez." ifadesi ile plan notu şeklinde işlendiği, bu plan notunun ise ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla, "Kazanılan inşaat alanının 1/4'ü kadar bir inşaat; imarlı (Nallıhan ilçesi, ... Mahallesi, ... nolu) parsel üzerine .../...parsellerde yapılacak yapının iskan müracaat tarihine kadar anahtar teslim yapılır/yaptırılır." şeklinde değiştirildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davalı yanında müdahil şirket tarafından bir eğitim tesisi hibe edilmesi şartıyla uyuşmazlık konusu parsellerin E:0,65 konut alanından, E:2 hmax:serbest konut ve ticaret alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edildiği ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde yer verilen eğitim tesisi hibe edilmesi şartına ilişkin bu plan notunun ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi ile değiştirildiği, dava konusu parsellerin maliki olan davalı yanında müdahilin bu plan notu ile parsellerine verilen emsal artışı karşılığında bir kamusal ihtiyaç olan eğitim alanının hibe edilmesine yönelik bir yükümlülük altına girdiği, 2019 yılında yapılan plan notu değişikliği ile de bu yükümlüğünün içeriği değişse de yine devam ettiği, bu plan notunun iptal edilmesinin, davalı yanında müdahilin emsal artışı elde etmesine rağmen karşılığında yüklendiği yükümlülükten kurtarılması sonucunu doğuracağı açıktır.
Bu durumda, davalı yanında müdahilin 2016 yılında onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile elde ettiği emsal artışı karşılığında bir kamusal ihtiyaç olan eğitim alanının hibe edilmesine yönelik getiirilen, 2019 yılında yapılan değişiklik ile de içeriği değiştirilen dava konusu plan notu değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ısrar kararının belirtilen gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.



KARŞI OY
XX- Dosyanın ve Kurulumuzun E:2024/2916 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, Kurulumuzun E:2024/2916 sayılı dosyasındaki karşı oyumuz da dikkate alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.