Danıştay danistay 2024/2796 E. 2025/1011 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2796
Karar No : 2025/1011

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza akaryakıt ve LPG istasyonu kullanım kararı getirilmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapılması talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 19/07/2017 kayıt tarihli dilekçe ile yapılan akaryakıt+LPG istasyonu kullanım amaçlı 1/5000 ölçekli nazım imar planı teklifinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi Kararının şehircilik ilkelerine, kamu yararı ve planlama esaslarına, imar mevzuatına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 20/03/2024 tarih ve E:2020/8212, K:2024/1933 sayılı kararıyla;
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun geçici 1. maddesi gereği, büyükşehir belediyelerinin bu Kanun'un yürürlüğe girmesinden itibaren en geç iki yıl içinde salt 1/25000 ölçekli nazım imar planları yönünden bağlı yetkisinin bulunduğu, 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden ise parsel ölçeğinde bir değişiklik istemini yerine getirme zorunluluğunun bulunmadığı, belediyelerin kanunen 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma yetkisini haiz olmasına rağmen, yargı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapmaya zorlanamayacağı, bu hususta takdir yetkisinin bulunduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 80.maddesi gereği akaryakıt ve LPG istasyonlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planına işlenmesi gerekmekte ise de, söz konusu hükmün 1/5000 ölçekli nazım imar planının yürürlükte bulunduğu bölgeler için geçerli olacağının kabulünün gerektiği, bir taşınmazın belirli bir amaca yönelik olarak teknik koşulları sağlamasının, o taşınmazın amacı, kapsamı, niteliği ve esasları gözetilerek talep edilen amaca idarece tahsis edilmesi sonucunu doğurmayacağı, bireysel bir gayeyi gerçekleştirmeye dahi yönelse de kamusal hizmetlerini iyileştirme amacı güden sosyal ve teknik alt yapı gereklerini sağlamadığı müddetçe bilimsel, nesnel ve teknik gerekçeleri taşımayacağından dava konusu imar planı değişikliğinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dava konusu nazım imar planı teklifinin, plan değişikliği teklifi olarak değerlendirilemeyeceği, talebin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, planlar arası hiyerarşi ve kademeli birliktelik ilkeleri uyarınca 1/5000 ölçekli nazım imar planına işlenmesi niteliğinde olduğu, mevzi imar planı bulunan yerde 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma zorunluluğu bulunmamakla birlikte Belediye Kanunu'nun 80. maddesi ile yapılan düzenleme sonrası akaryakıt ve LPG istasyonlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planına işlenme zorunluluğunun getirildiği hususları dikkate alındığında, teklifin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile parsel ölçeğinde bir değişiklik yapılmasına yönelik olarak takdir yetkisinin bulunduğu, yargı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapmaya zorlanamayacağı, ancak mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine... tarih ve ... sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 nazım imar planı ile dava konusu taşınmazın akaryakıt ve LPG istasyonu kullanımına alınması suretiyle yargı kararıyla işlem tesisine zorlandığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, taşınmazın Ankara-Polatlı Karayolu üzerinde bulunan parsele ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunduğu, taşınmaz için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınabilmesinin, parselin 1/5000 ölçekli nazım imar planında akaryakıt ve LPG istasyonu kullanımına alınmasına bağlı olduğu, parsele akaryakıt kullanımı getirilmesine engel hiçbir durumun bulunmadığı, idarenin takdir yetkisinin sınırlı olduğu, ısrar kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Fiilen LPG istasyonu olarak kullanılan Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli mevzii imar planında E:0,25, Hmax:serbest LPG istasyonu kullanımına alınmıştır.
Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığından, davacı tarafından ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın mevzi imar planı ile verilen "LPG istasyonu" fonksiyonuna "akaryakıt alanı" ibaresi de eklenerek E:0,25 "akaryakıt ve LPG servis istasyonu alanı"na alınmasına yönelik yapılan 1/5000 nazım imar planı teklifinin dava konusu ...tarih ve ... sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla reddedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar" başılıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı"; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. Kanun'un "Planlama kademeleri" başlıklı 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun geçici 1. maddesinde, "Büyükşehir belediyeleri, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde büyükşehirin 1/25.000 ölçekli nazım imar plânlarını yapar veya yaptırır." hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Şehirlerarası özel otobüs terminali işletmesi ve akaryakıt istasyonları" başlıklı 80. maddesinde, "Belediye sınırları ve mücavir alanları içinde, kara yolu ile yolcu taşıma hakkına sahip gerçek ve tüzel kişilerin şehirlerarası otobüs terminali kurmalarına ve işletmeleri ile her türlü akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebilir. Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... İdare Mahkemesi kararında dava konusu işlem, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması talebinin reddine ilişkin işlem olarak belirtilmiş ise de; uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığından, dava konusu işlemin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza akaryakıt ve LPG servis istasyonu kullanım kararı getirilmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapılması talebinin reddine ilişkin olduğu açıktır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun geçici 1. maddesi gereği, büyükşehir belediyelerinin, Büyükşehir Belediye Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden itibaren en geç iki yıl içinde 1/25.000 ölçekli nazım imar planları yapmak veya yaptırmak zorunda olduğu, dolayısıyla bağlı yetkisinin bulunduğu, parsel bazında 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma veya yaptırma yönünden ise böyle bir bağlı yetkisinin söz konusu olmadığı, büyükşehir belediyelerinin 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma yetkilerinin bulunduğu, ancak bu konudaki yetkinin takdir yetkisi niteliğinde olduğu, davalının uyuşmazlık konusu parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapmaya zorlanamayacağı tabiidir.
Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 80. maddesi gereği akaryakıt ve LPG istasyonlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planına işlenmesi gerekmekte ise de, söz konusu zorunluluğun, onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunan bölgeler için geçerli olacağının kabulü gerekmektedir. Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda ise onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığından, davalı idarenin, dava konusu taşınmazın akaryakıt ve LPG istasyonu alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapılması talebinin reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararında hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde değerlendirme ile verilen iptal yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/05/2025 tarihinde, kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.