Danıştay danistay 2024/2565 E. 2025/1476 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2565
Karar No : 2025/1476

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ...Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri ...
2- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 26/03/2024 tarih ve E:2021/2659, K:2024/1550 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İlahiyat önlisans mezunu olan ve 2021 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçlarına göre imam-hatip ve müezzin-kayyımlık için tercihte bulunan davacı tarafından, 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar listesinde imam-hatip ile müezzin-kayyımlık kadroları için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesine Sahip Olmak) iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 26/03/2024 tarih ve E:2021/2659, K:2024/1550 sayılı kararıyla;
15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. ve 8. maddeleri, 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 1. ve 13. maddeleri hükümlerine yer verildikten sonra,
15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; "Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı"nın istenileceğinin belirlendiği ve anılan Yönetmeliğin 8. maddesi ile atıf yapılan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasında; lise veya dengi okul mezunu olmak, müezzin kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak, KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak ve (c) bendinde de hafız olmak şartı aranmış ise de imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının istenmediğinin görüldüğü,
Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere, müezzin kayyımlık kadrosuna imam hatip lisesi mezunları haricinde yapılacak atamalar için (lise ve dengi okul mezunları) hafızlık şartı aranmasının hizmet gereği olduğu,
Öte yandan, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan hâliyle Yönetmeliğin 13. maddesinin 3. fıkrasında Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabileceği düzenlenmiş olmakla birlikte bu yetkinin Yönetmelikte özel olarak düzenlenmiş olan imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının aranmayacağına ilişkin kuralı ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacağı,
Dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı olan 2018 EKPSS İle Engelli Personel Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde davacının atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan 7233 kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının ise, Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle imam hatip lisesi mezunu olanlar dışındaki tercihte bulunanlar için aranması gerektiği,
Bu durumda, imam hatip lisesi mezunu olan davacı için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı,
Nitekim, Dairelerince verilen ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna yapılan itirazın reddedildiği 08/02/2023 tarih ve E:2022/4806 sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararının da bu yönde olduğu,
Gerekçesiyle, 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar listesinde imam-hatip için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan hafızlık belgesi sahibi olmak) imam hatip lisesi mezunları yönünden iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından, 2021 Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) yerleştirmesi sonucunda aday imam-hatip olarak yerleştirilen davacının, görevine başlayabilmesi için aranan "7233 Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Hafızlık Belgesine Sahip olmak" özel nitelik kodunu ibraz edememesi üzerine atamasının yapılmadığı, 657 sayılı Kanun'un 41. ve 48. maddeleri ile 07/02/2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik'in ilgili maddeleri uyarınca hazırlanan, Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atanma ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesi ve 2021 yılı EKPSS/Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nda bu hafızlık şartının açıkça belirtildiği, davacının, bu özel koşulu taşımadığı hâlde tercih kılavuzundaki beyanıyla idareyi yanıltarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri kapsamında suç işlediği ve yerleştirilmiş olmanın atama için aranan koşulları taşımayan adaylar için herhangi bir hak teşkil etmeyeceği hususları dikkate alındığında, atama yapılmama işleminin kamu yararına, kamu hizmetinin gereklerine ve ilgili mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından, davacının 2021 Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) yerleştirmesi sonucunda Diyanet İşleri Başkanlığı İmam-Hatip kadrosuna yerleştirilmiş olmasına rağmen, görevine başlayabilmesi için aranan "7233 Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Hafızlık Belgesine Sahip Olmak" özel nitelik kodunu ibraz edememesi üzerine atamasının yapılmadığı, bu hafızlık şartının 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun ilgili Tablo-3'ünde imam-hatip ile müezzin-kayyımlık için aranan nitelikler arasında açıkça belirtildiği ve kılavuzda adayların tercih yapmadan önce genel ve özel koşulları dikkatlice incelemesi gerektiğinin defaten vurgulandığı, bu belgenin talep edildiği kadroları tercih eden imam hatip lisesi veya ilahiyat ön lisans mezunlarının bu koşulu da taşımalarının zorunlu olduğu, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın 6114 sayılı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca sınav ve yerleştirme işlemleri yapmakla yetkili olduğu ve hazırladığı kılavuzların adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı bilgi paketi olduğu, yerleştirme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ve kamu kurum ve kuruluşunun talebine bağlı olarak yürütüldüğü ve Başkanlığın takdir yetkisinin bulunmadığı, yerleştirme işleminin Yönetmelik ve Kılavuzda belirtilen kurallara göre yapıldığı ve davacının iddialarının ÖSYM'nin yetki alanı dışında olduğu; 7233 nolu kodun imam hatip lisesi mezunları yönünden iptaline karar verilmiş olmasının hukuka uygun olmadığı ve söz konusu kararın temyizen kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz başvurusunun Danıştay Onikinci Dairesince verilen 08/02/2023 tarih ve E:2022/4806 sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar da dikkate alınarak reddedilmesi gerektiği, 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda "Hafız olmak" şartının imam hatip lisesi mezunları için aranmayacağının açıkça belirtildiği, bu Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle, Engelli Personel Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan 7233 kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının, imam hatip lisesi mezunu olanlar dışındaki tercihte bulunanlar için aranması gerektiği, dolayısıyla, imam hatip lisesi mezunu olan kendisi için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı Diyanet İşleri Başkanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından, Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçları ve kura usulü ile kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarına yerleştirme yapılacağı ve adayların tercihlerini 13-19 Ocak 2021 tarihleri arasında yapabilecekleri 13/01/2021 tarihinde duyurulmuş, bu duyurunun ekinde "2021 EKPSS/Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu" yayınlanmıştır.
İmam hatip lisesi mezunu olup ilahiyat önlisans diplomasına sahip olan davacı, 2021 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçlarına göre Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan "Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar" listesinde yer alan imam-hatip ile müezzin kayyımlık kadroları içinden tercihte bulunan davacı, bu kadrolar için aranan nitelikler arasında 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesine Sahip Olmak) da bulunduğundan atamasının iptalinin söz konusu olması sebebiyle, 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar Listesinde imam-hatip ile müezzin-kayyımlık kadroları için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesine Sahip Olmak) iptali istemiyle 19/01/2021 tarihinde temyizen incelenen dava açılmıştır.
Bilahare, davacı Şanlıurfa İl Müftülüğü'ne aday imam-hatip olarak yerleştirilmiş, ancak Diyanet İşleri Başkanlığından hafızlık belgesine sahip olmak şartını taşımadığından bahisle yerleştirmesi 05/02/2021 tarihli işlemle iptal edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin (1) numaralı fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (e) bendinde kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesinin ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yargılama Hukukunda "hüküm", uyuşmazlığı çözmekle görevli ve yetkili yargı yerinin, yargılama sürecinin sonunda ulaştığı sonuç olup, yargı yerinin bu sonuca ulaşırken bir gerekçeye dayanması gerektiği hem Anayasa'da hem yargılama hukukuna ilişkin mevzuat hükümlerinde açıkça belirtilmiştir. Bunun yanısıra, kararın gerekçesi ve hüküm kısmı bir bütün olmakla birlikte, kararın icra edilebilir nitelikte bir karar olması için görevli ve yetkili yargı yerinin yargılama sonunda ulaştığı sonucu açıkça hüküm kısmında belirtmesi gerekmektedir. Bu itibarla, gerekçe, hakimin önüne gelen uyuşmazlıkla ilgili olarak saptadığı maddi olgular ile verdiği hüküm arasındaki hukuki değerlendirme olup, yargı makamınca yapılan değerlendirmenin sonucunun açıkça hüküm fıkrasında belirtilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, karar gerekçeli olsa bile hüküm kısmı eksik olan bir kararın icra edilebilirliğinden, uygulanabilirliğinden söz edilmeyeceği açıktır. Ayrıca, hüküm fıkrası ile gerekçe arasında çelişkinin bulunması durumunda da anılan kararın usul hükümlerine aykırı olacağı da açıktır.
Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 26/03/2024 tarih ve E:2021/2659, K:2024/1550 sayılı kararı incelendiğinde; davacı tarafından "2021 EKPSS / Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun Tablo-3'de yer alan 'Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar' listesinde imam hatip ile müezzin kayyımlık kadroları için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (hafızlık belgesine sahip olmak) iptali" istenildiği hâlde, Daire tarafından, 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin "Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar" başlıklı 13. maddesi hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılarak "... müezzin kayyımlık kadrosuna imam hatip lisesi mezunları haricinde yapılacak atamalar için (lise ve dengi okul mezunları) hafızlık şartı aranması hizmet gereğidir. Öte yandan, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle Yönetmeliğin 13. maddesinin 3. fıkrasında Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabileceği düzenlenmiş olmakla birlikte bu yetkinin Yönetmelikte özel olarak düzenlenmiş olan imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının aranmayacağına ilişkin kuralı ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacağı da açıktır. ...Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde davacının atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan 7233 kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının ise, Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle imam hatip lisesi mezunu olanlar dışındaki tercihte bulunanlar için aranması gerekmektedir. Bu durumda, imam hatip lisesi mezunu olan davacı için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesine yer verildiği, fakat anılan kararın "KARAR SONUCU" kısmında "2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar listesinde imam-hatip için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığından hafızlık belgesi sahibi olmak) imam hatip lisesi mezunları yönünden İPTALİNE," karar verilmiş olmakla, -davacının, müezzin kayyım kadrosu ile birlikte diğer talep konusunu oluşturan- imam-hatip kadroları yönünden kararda değerlendirme yapılarak bir gerekçe oluşturulmadığı hâlde, imam-hatip kadroları yönünden dava konusu nitelik kodu için hüküm kurulduğundan, yargılama sonucunda ulaşılan sonuçtan farklı bir biçimde hüküm kurularak yargılamanın sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanunun 24. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından anılan kararın bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyize konu, Danıştay Onikinci Dairesinin 26/03/2024 tarih ve E:2021/2659, K:2024/1550 sayılı kararının BOZULMASINA,
2\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
3\. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.