Danıştay danistay 2024/2105 E. 2025/1259 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2105
Karar No : 2025/1259

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) : ...İşletmesi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2022/2775, K:2023/7171 sayılı kararının; davacı tarafından davanın reddine ilişkin kısmının, davalı idare tarafından ise iptale ve kabule ilişkin kısımlarının karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğünde havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele (AARF) memuru olarak görev yapan davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen ...tarih ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2022/2775, K:2023/7171 sayılı kararıyla;
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsü'nün 1., 3. ve 21. maddeleri, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesi, 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1., 3., 4., 25/(a). ve 58/2. maddeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. ve 176. maddeleri, 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 4. maddesinin (g) bendi, Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerinin Tutarlarına ilişkin K Cetveli'nin "I. Ek Ders Ücreti" başlıklı bölümünün 5. maddesi, ... tarih ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 1., 2., 3., 4. ve 8. maddeleri, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi'nin "1.4. Tanımlar" başlıklı maddesi, "Sınavlar" başlıklı 4. Bölümünün "4.8. Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Eğitimi Değerlendirme Esasları" başlıklı maddesi ve "Diğer Hükümler" başlıklı 11/(f). maddesi hükümleri aktarıldıktan sonra,
Dava konusu düzenleyici işlem yönünden;
Dava konusu düzenlemede; eğitim ek ders ücretinin; Kanun, Yönetmelik, Yönerge ve Talimat gibi mevzuattan kaynaklandığı ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödeneceği, SHT-Eğitim/HAD Talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim Sistemleri Eğitiminde Yöneticiler için sınav şartının aranmayacağına ilişkin düzenlemede, hangi durumlarda ek ders ücreti ödenebileceğine ilişkin kurala yer verilerek ek ders ücreti ödemelerinin keyfi yapılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı göz önüne alındığında, anılan düzenlemede kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği,
Dava konusu bireysel işlem ve tazmin talebi yönünden;
Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel eğitiminin pratik/uygulamalı eğitim olduğu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi uyarınca söz konusu eğitimin alınması zorunlu eğitimler arasında sayıldığı ve bu eğitimin sonunda katılımcıların sınava tabi tutulduğu, ayrıca uygulama eğitimine ek ders ücreti ödenebilmesi için kursiyer sınırlamasının bulunmadığı ve "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nda ve diğer ilgili mevzuatta davacıya ek ders ücreti ödenmesini engelleyen herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, davacının eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu... tarih ve... sayılı işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,
Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin işlem hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesi gerektiği,
Gerekçeleriyle, 02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali istemi yönünden davanın reddine; davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline, anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı ek ders ücretinin başvuru tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu bireysel işlem hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesine rağmen, ek ders ücretinin ödenmemesine neden olan Talimat maddesinin iptali talebini reddetmesinin kendi içinde çelişki oluşturduğu; iptali istenen Talimat maddesinin, 657 sayılı Kanun'un 89. ve 176. maddeleri, 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 4. maddesinin (g) bendi ve eki K Cetveli gibi üst hukuk normlarına aykırı olduğu; ek ders ücreti ödenmeden ders verdirilmesinin angarya yasağını ihlal ettiği; idarenin keyfi uygulamalarının hukuka aykırı olduğu ve Talimatın ek ders ücretinin ödenmesi gereken durumları daraltarak haklarını ihlal ettiği, Anayasa'nın 10., 36., 49. ve 125. maddeleri ile idare hukukunun genel ilkelerine aykırılık oluşturduğu, Danıştay Savcısı düşüncesinin de taleplerini desteklediği; ek ders ücretinin ödenmemesinin maddi ve manevi mağduriyetine yol açtığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacının ek ders ücreti ödenmesi talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu; davacıya ek ders ücreti ödenmesi koşullarının sağlanmadığı, ek ders ücreti ödenebilmesi için ilgili talimatın 6/(c), 8/(a), 8/(b) ve 8/(d) maddelerinde belirtilen tüm koşulların yerine getirilmesinin gerektiği; davacının eğitimci olarak görev aldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitimi'nin 30 saatlik yerinde/iş başında fiziki olarak gerçekleştirilen bölümünün, Covid-19 pandemisinin olağanüstü şartları altında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü onayı ile kamu yararı gözetilerek Makam Talimatı ile yerine getirilen görevler arasında yer aldığı, söz konusu 30 saatlik bölümün, 120 saatlik teori eğitim programının içeriğinin bir parçası ve ders sonu kazanımları olarak kabul edilen beceriler olduğu, "Uygulama Eğitimi" adı altında ayrı bir eğitim programı olarak tanımlanamayacağı, K cetvelinin ise her eğitime ücret ödenmesi yönünde bir hüküm içermediği, yalnızca kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere ek ücret ödeneceğini düzenlediği ve bu sebeple ek ders ücreti ödenmesine imkân bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve hukuka uygun olan Daire kararının, iptale ve kabule ilişkin kısmının gerekçeli, davanın reddine ilişkin kısmının ise aynen onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğünde havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele (AARF) memuru olarak görev yapmaktadır.
Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığının ... tarih ve... sayılı ve Makam onayı ile; "SHT-EĞİTİM/HAD Talimatı kapsamında havalimanlarında görev yapan ARFF personeline yönelik zorunlu eğitimlerden Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitiminin 17/01/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi, söz konusu Temel Eğitimin teori bölümünün 17/01/2022 - 04/02/2022 tarihleri arasında (90 saat) uzaktan eğitim metoduyla, pratik eğitim bölümünün ise, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında (30 saat) personelin görev yaptığı hava alanlarında kullandıkları araç ve tesisat ile yüz yüze olacak şekilde, Ek-1'de yer alan Ders Programı çerçevesinde, Ek-2 listede yer alan kursiyerlerin ve Ek-3 listede bilgileri yer alan eğitimcilerin katılımıyla gerçekleştirilmesi, Ek-1'de yer alan Ders Programında da belirtildiği üzere 07/02/2022 tarihinde ara sınavın, 11/02/2022 tarihinde de genel sınavın, pandemi kurallarına riayet edilerek personelin görev yerinde, Havalimanı otoritesince yüz yüze yapılması, eğitimcilere ödenecek ek ders ücretinin 2022 Mali Yılı İşletme Bütçesinin 3.470 Nolu 'Eğitim Giderleri' kodundan, Ünitelerince karşılanması" uygun görülerek, SHT-EĞİTİM Ek-3 Kapsamında Kurtarma ve Yangınla Mücadele Tazeleme Eğitimi için asil Eğitmen olarak Pratik (Uygulama) Eğitimini vermek üzere görevlendirilen davacı, bu görevini belirtilen tarihler arasında yerine getirmiştir.
Eğitici olarak görev aldığı eğitimden sonra, Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı gereğince ek ders ücreti ödenmesi için düzenlenen Eğitmen Ek Ders Ücret Çizelgesi Formunu doldurarak idareden ek ders ücretlerinin ödenmesini talep etmiş, ancak teori eğitimlerine ödeme yapılmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir.
Bunun üzerine, davacı 07/03/2022 tarihli dilekçesi ile, ilgili mevzuat uyarınca ek ders ücretlerinin ödenmesini yeniden istemiş, bu istemin mevzuat hükümleri kapsamında ek ders ücreti ödenmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, bu işlem ile dayanağı olarak gösterilen Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı'nın "Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinin (a) bendinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler." kuralına;
"İstihdam Şekilleri" başlıklı 3. maddesinde;
"a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
b) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür.
Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.
c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir...." kuralına,
"Personel İhtiyacı" başlıklı 4. maddesinde; "Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilecek personelin kadro, unvan derece ve sayıları ekli 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir. Sözleşmeli statüde istihdam edilecek personele ait pozisyonların unvan ve sayıları Cumhurbaşkanı Kararı ile tespit edilir. Yeni kadro ve pozisyonların ihdası ile ihdas edilmiş kadro ve pozisyonların iptal ve değişiklikleri Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılır." kuralına,
"Aylık ve Ücretler" başlıklı 25. maddesinin (a) bendinde; "Ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvan ve dereceleri gösterilen personel aylık ve özlük hakları bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir." kuralına, "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinin 1. fıkrasında, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.", 2. fıkrasında ise, "Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.", "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Bağlı cetveller" başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde, "Ek ders, konferans ve fazla çalışma ücretleri ile diğer ücret ödemelerinin tutarları (K)" cetveli olarak belirtilmiş, Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerinin Tutarlarına İlişkin K Cetveli'nin "I. Ek Ders Ücreti" başlıklı bölümün 5. maddesinde; "399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre çalışan personelden, kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere ders saati başına, 657 sayılı Kanunun 176 ncı maddesine göre belirlenen tutarları aşmayacak şekilde teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından tespit edilecek tutarda ek ders ücreti ödenir." kuralı yer almaktadır.
02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün amaç ve politikalarına uygun olarak merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde düzenlenen temel, tazeleme, yeterlilik, ek derece ve işbaşı eğitimlerinin (OJT, ATSEP) ilgili mevzuat çerçevesinde ücretle okutulacak ders saatleri, kurum içi ile kurum dışı eğitim/kurslarda ders vermek üzere görev alacak eğitmenlerin nitelikleri ile uygulamaya ilişkin ders ücretleriyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir." hükmüne, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde yüz yüze veya uzaktan eğitim modeliyle düzenlenen eğitim, kurs ve kurum dışı eğitim/kurslar ile merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde görev yapan, asli görevlerinden ayrı olarak eğitim faaliyetlerinde görevlendirilecek eğitmenlerin eğitim-öğretim, planlama, rehberlik, araştırma geliştirme vb. faaliyetleri kapsar." hükmüne yer verilmiş,
"Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Usul ve Esaslar;
a) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176 ncı maddesi ile ilgili yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 4 üncü maddesi g fıkrasında yer alan hükümlere göre hazırlanmıştır. [MYB Kanunun 4. maddesi g fıkrasınca bu kanuna bağlı K Cetveli (Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerinin Tutarları)],
b) DHMİ Eğitim Yönergesi,
c) 02.07.2020 tarihli ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı, kapsamında hazırlanmıştır.",
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Eğitim: Kursiyerde planlı şekilde davranış değişikliği oluşturmak için yüz yüze veya uzaktan eğitim modeliyle düzenlenen öğrenim / öğretim faaliyetlerini bütünü, Eğitmen: Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığınca Makam Onayı alınarak düzenlenen eğitimlerde görev alacak, gerekli eğitmen belgesi (OJTI Belgesi, Eğiticilerin Eğitimi Sertifikası, SHT-Eğitim/HAD Talimatı, SHT-17.2 Talimatı, SHY-ATSEP Yönetmeliği vb.) ve yetkilendirilmelere sahip; Temel, Tazeleme, İşbaşı eğitimi gibi hizmet içi eğitimler ve kurslarda ders veren görevlileri, Ek Ders Ücreti: Eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen eğitmenlere hizmet içi eğitim, kurs ve OJT vb. eğitimlerde fiilen yerine getirmiş oldukları ders saati başına verilecek ücretini, Ücretli Ders Görevi: Her derecedeki kurum içi/dışı kurs, temel, tazeleme, OJT vb. eğitim faaliyetleri ile eğitimlerde eğitmen olarak görev alacaklara verilecek ücretli ders saatlerini, ifade eder." şeklinde tanımlanmış,
"Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "Ek ders ücreti ödenecek eğitimlerin açılması, eğitim programlarının hazırlanması, eğitmenlerin seçimi, eğitim talepleri ile ilgili genel esaslar;
a) Eğitim ek ders ücreti; alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb.) kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir. SHT-Eğitim/HAD Talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim Sistemleri Eğitiminde (Yöneticiler için) sınav şartı aranmaz.
b) Eğitimler; sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmenler tarafından verilir. Yetkilendirilmemiş ve sertifikasız eğitmenlere ek ders ücreti ödenmez.
c) Ders ücretine hak kazanabilmek için ders görevinin fiilen yerine getirilmesi gerekir. Makam onayında eğitim vermek üzere tefrik edilen ancak herhangi bir nedenle programda belirtilen ders görevini fiilen yerine getiremeyenlere ek ders ücreti ödenmez.
d) Ders programında belirtilen Teknik Gezi/Uygulama gibi dersler için de ek ders ücreti ödenir. Burada ödenecek ücret, eğitim programında belirtilen ders saati kadardır. Uygulamanın/teknik gezinin programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez.
e) Uygulama sınavlarına katılan eğitmenlerin, Makam Onayında isimleri bulunması kaydıyla tamamına ders ücreti ödenir. Bu durumda ödenecek ders ücretinin hesaplanmasında eğitim programında belirtilen sınav süresi esas alınır. Uygulama sınavının programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez.
f) Sınav gözetmenlerine ek ders ücreti ödenmez.
g) Her bir eğitim için; eğitim programı, eğitmen ve kursiyer listesi hazırlanarak eğitim talep yazısına eklenir.
h) Üniteler düzenlemeyi planladıkları eğitim taleplerini, eğitim tarihinden en az 15 gün önce, Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığına gönderir.
i) İşbaşı (OJT, ATSEP) eğitimleri için eğitim programları ünite eğitim planlarına paralel olarak hazırlanacaktır. Eğitim programları gönderilen eğitim programı şablonuna uygun olarak hazırlanır." hükmü yer almıştır.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi'nin "1.4.Tanımlar" başlıklı maddesinde; "Zorunlu Eğitim: Mevzuat gereği alınması zaruri olan eğitimleri ifade eder." şeklinde tanımlanmış, "Sınavlar" başlıklı 4. Bölümünün "4.8.Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Eğitimi Değerlendirme Esasları" başlıklı maddesinde; "Yazılı Sınavların aritmetik ortalamasının %30'u, Uygulamalı sınav aritmetik ortalamalarının %40'ı, Genel sınavın %30'u olarak tesir eder."; "Diğer Hükümler" başlıklı 11. maddesinin (f) bendinde; "Uygulama eğitimleri hariç olmak üzere eğitimlerde katılımcı sayısının 10 (on) kişinin altında olması halinde ek ders ücreti ödenmez." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Daire kararının davanın reddine ilişkin kısmı yönünden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Onikinci Daire kararının, ... tarih ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Daire kararının iptale ve kabule ilişkin kısmı yönünden;
Dava dosyasının incelenmesinden, Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğü'nde ARFF memuru olarak görev yapmakta olan davacının, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş bir eğitimci olduğu; 07-11 Şubat 2022 tarihleri arasında gerçekleşen Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik/uygulamalı) Eğitimi'nde asil eğitmen olarak davalı idarece görevlendirildiği, bu eğitim sonrasında ek ders ücreti talebinde bulunduğu, bu talebin davalı idare tarafından "mer-i mevzuat hükümleri kapsamında ek ders ücreti ödenmesine imkân bulunmamaktadır" şeklinde cevap verilmek suretiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümlerine tabi bir kamu iktisadi kuruluşudur. DHMİ personelinin özlük hakları, 399 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde düzenlenmiştir.
399 sayılı KHK'de ek ders ücreti konusunda spesifik bir hüküm bulunmadığından, aynı KHK'nın 25 ve 58/2. maddelerinin yollamasıyla, bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı açıktır.
657 sayılı Kanun'un 89. maddesinde, "her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi... okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebileceğini" hükme bağlamış, 176. maddesinde ise, ders görevi verilenlere ders saati başına belirlenen gösterge rakamlarının aylık katsayı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenmesini düzenlemiştir.
2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'na ekli K Cetveli'nin I. Ek Ders Ücreti kısmının 5. maddesinde, 399 sayılı KHK'nin 3. maddesinin (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre çalışan personelden, "kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere" 657 sayılı Kanun'un 176. maddesine göre belirlenen tutarları aşmayacak şekilde ek ders ücreti ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Davalı idare tarafından, ek ders ücreti ödenebilmesi için Talimatta yer alan dava konusu 8/a maddesi ile birlikte 8/b ve 8/d maddelerinde de yer alan koşulların birlikte sağlanması gerektiği, aksi hâlde ödemenin mümkün olmadığı savunulmuştur.
Davacının verdiği eğitimin, Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitimi'nin "pratik/uygulamalı" bölümü olduğu, bu eğitimin, SHT-Eğitim/HAD Talimatı kapsamında ARFF personeline yönelik zorunlu eğitimlerden biri olduğu ve bu eğitimin sonucunda sınav yapıldığı dosyada mevcut bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı (Talimat) hükümlerine bakıldığında:
Talimatın 4. maddesinde, "Ek Ders Ücreti"nin "Eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen eğitmenlere hizmet içi eğitim, kurs ve OJT vb. eğitimlerde fiilen yerine getirmiş oldukları ders saati başına verilecek ücretini" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
Talimatın 8/a maddesinde, ek ders ücretinin ödenmesi için "alınma zorunluluğu mevzuattan kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler" koşulunun aranacağı belirtilmiştir. Davacının verdiği eğitim, yukarıda belirtildiği gibi, mevzuattan kaynaklanan zorunlu bir eğitim olup, sonunda sınav yapıldığından, davacının verdiği eğitim, bu maddenin şartlarını karşılamaktadır.
Talimatın 8/b maddesinde, eğitimlerin yalnızca sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmenler tarafından verileceği, bu şartları taşımayan kişilere ek ders ücreti ödenmeyeceği belirtilmiştir. Davalı idare, davacının verdiği eğitimin "informal tarzda usta-çırak veya mesleki paylaşım" olarak planlandığını ve eğitmenlerin "uygulama eğitimi yetkileri" olmadığını ileri sürmüştür. Ancak Talimatın 4. maddesinde, "eğitmen" tanımı yapılırken, Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından Makam Onayı alınarak düzenlenen eğitimlerde görev alacak, gerekli eğitmen belgesi ve yetkilendirmelere sahip görevlilerden söz edilmektedir. Davacının, Makam Onayı ile "asil eğitmen" olarak resmi bir görevlendirme ile bu eğitimi verdiği ve eğitimin SHT-Eğitim/HAD Talimatı kapsamında ARFF personeline yönelik zorunlu eğitimlerden olduğu hususları gözetildiğinde, davacının bu eğitim için gerekli nitelik ve yetkilere sahip olduğunun idare tarafından kabul edildiğini göstermektedir. Bu nedenle, davalı idarenin "yetkisiz eğitmen" veya "informal eğitim" yönündeki iddiaları, davacının resmi görevlendirme statüsü ve eğitim programının zorunlu niteliği karşısında hukuki dayanaktan yoksun kalmaktadır.
Talimatın 8/d maddesinde, "Ders programında belirtilen Teknik Gezi/Uygulama gibi dersler için de ek ders ücreti ödenir" hükmü yer almaktadır. Davacının görevi doğrudan bir "pratik/uygulama" eğitimi olduğu için, bu madde ek ders ücreti ödenmesinin, doğrudan yasal dayanağını oluşturmaktadır.
Talimatın 11/f maddesinde ise, "Uygulama eğitimleri hariç olmak üzere eğitimlerde katılımcı sayısının 10 (on) kişinin altında olması halinde ek ders ücreti ödenmez" şeklinde bir sınırlama getirilmiştir. Bu madde, uygulama eğitimlerinin kursiyer sınırlamasından muaf olduğunu açıkça belirtmektedir. Davacının verdiği eğitim "uygulama eğitimi" niteliğinde olduğundan, bu maddeye göre katılımcı sayısı sınırlaması davacının ek ders ücreti almasına engel teşkil etmemektedir.
Davalı idare tarafından ayrıca, K-Cetveli'nin her eğitime ücret ödenmesini öngörmediği savunulmuştur. Ancak, K-Cetveli açıkça kurumun "hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde" ders verenlere ek ders ücreti ödenmesini düzenlemektedir. Davacının verdiği eğitim, DHMİ bünyesinde düzenlenen ve personelin mesleki yeterliliğini geliştirmeye yönelik bir "hizmet içi eğitim"dir. Bu nedenle, K-Cetveli'nin genel hükmü çerçevesinde ek ders ücreti ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel eğitiminin pratik/uygulamalı eğitim olduğu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi uyarınca söz konusu eğitimin alınması zorunlu eğitimler arasında sayıldığı ve bu eğitimin sonunda katılımcıların sınava tabi tutulduğu, ayrıca uygulama eğitimine ek ders ücreti ödenebilmesi için kursiyer sınırlamasının bulunmadığı ve davalı idarece ileri sürülen sebeplerin Talimatta ve diğer ilgili mevzuatta davacıya ek ders ücreti ödenmesini engelleyen bir yönünün bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, davacının eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu ... tarih ve... sayılı işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin işlem hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2\. Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 27/12/2023 tarih ve E:2022/2775, K:2023/7171 sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Anılan Daire kararının, iptale ve kabule ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
4\. Kesin olarak, 11/06/2025 tarihinde, davalı idarenin temyiz istemi yönünden oyçokluğu, davacının temyiz istemi yönünden oybirliği ile karar verildi.


KARŞI OY

X- Davalı idare savunmasında, ek ders ücreti ödenebilmesi için Talimatta yer alan dava konusu 8/a maddesi ile birlikte 8/b ve 8/d maddelerinde de yer alan koşulların birlikte sağlanması gerektiği, aksi hâlde ödemenin mümkün olmadığı savunulmuştur.
Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı'nın (Talimat) bu davada dava konusu edilmeyen 8. maddesinin (b) bendinde "Eğitimler; sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmenler tarafından verilir. Yetkilendirilmemiş ve sertifikasız eğitmenlere ek ders ücreti ödenmez." hükmü bulunmaktadır.
Davacı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce yetkilendirilmiş eğitimci olduğunu ve Makam Onayı ile "asıl eğitmen" olarak görevlendirildiğini belirtmesine rağmen, Daire kararında, davacının Talimatın 8/b maddesinde belirtilen "sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmen" olma koşulunu, özellikle de verilen "pratik/uygulamalı eğitim" için Talimatın 4. ve 7. maddelerinde atıfta bulunulan SHT-Eğitim/HAD Talimatı kapsamında özel bir yetkilendirme veya sertifikaya sahip olup olmadığı hususunda yeterli bir değerlendirme yapılmamıştır. Her ne kadar Makam Onayı ile eğitmen olarak görevlendirilmesi, idarenin bu eğitimi vermeye uygun gördüğünü gösterse de, Talimatın açık hükmü gereği, ek ders ücreti ödenebilmesi için "sertifikalı ve yetkilendirilmiş" olma koşulunun somut olarak ve hangi belgelerle sağlandığının irdelenmesi gerekmektedir. Bu hususun, Dairece yapılacak bir ara karar ile araştırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulması mümkündür.
Bu nedenle, davacının Talimatın 8/b maddesinde belirtilen "sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmen" olma koşullarını sağlayıp sağlamadığı hususunda Dairece eksik inceleme yapıldığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, davacının ek ders ücreti talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ve buna bağlı olarak davacının yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesi yolunda verilen, usul ve hukuka aykırı Daire kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle, çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.