Danıştay danistay 2024/1331 E. 2025/1356 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1331
Karar No : 2025/1356

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
3- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : Danıştay İkinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 27/02/2024 tarih ve E:2021/2173, K:2024/1223 sayılı kararının, davalı idareler tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İkinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapmakta iken, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmayan ve 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca emekliye sevk edilen davacı tarafından, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklar yerine, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklarla emekli edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin ... kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin ve aynı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini,... ifade eder." ibaresinin iptali, bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü haklarıyla emekli olmuş sayılarak, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde kendisine ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Müşterek Kurul kararının özeti: Danıştay İkinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 27/02/2024 tarih ve E:2021/2173, K:2024/1223 sayılı kararıyla;
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik 13. maddesinde, 55. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle 2 ve 3. fıkralarında, 12. ve 17. fıkralarında, olay tarihinde yürürlükte bulunan 19. fıkrasında, 20. fıkrasında; 11/09/1992 tarih ve 21342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 10. maddesinde; 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle 2. maddesinde; dava açıldıktan sonra 28/05/2020 tarih ve 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren halinde, 4 ve 39. maddelerinde yer alan konu ile kurallar aktarılarak,
Dava konusu Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin ... kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresi yönünden,
Anayasa'nın 124. maddesi ile idarelere, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma ve bu yönetmeliklerde değişiklikler yapabilme yetkisinin verilmiş olduğu ve bu yönetmeliklerin Anayasa, kanun, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasında kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı,
3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun'la değişik "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinde rütbe terfileri ve sınavlar ile meslek içi yöneticilik eğitim kursları, eğitim tarih ve süreleri ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğinin hükme bağlandığı,
İptali istenilen düzenleme incelendiğinde, üst hukuk normlarına uygun olduğu, bu normları aşan veya normlara aykırı yeni bir kural getirilmediği; davacı tarafından iptali istenilen "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin ... kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin, dava tarihinden sonra 28/05/2020 tarih ve 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren halinde "kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri" ibaresi haricinde aynen korunduğu; ancak "kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri" ibaresi yerine "değerlendirme kurulu kararına istinaden yapılan emekliliğe sevk işlemleri" ibaresi getirilmek suretiyle 3201 sayılı Kanun'un geçici 27. maddesindeki kadrosuzluk nedeniyle olmayan resen emekliliğe ilişkin düzenlemenin de Yönetmelik kapsamına alınmasının sağlandığının görüldüğü,
Bu itibarla, Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin ... kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Dava konusu Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini,... ifade eder." ibaresi yönünden,
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinin 8. fıkrasında ve dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan düzenlemeler aktarılarak,
Yönetmelik'in 4. maddesinde tanımlara yer verildiği, dava konusu edilen (h) bendinde ise liyakatin tanımının yapıldığı; anılan tanım incelendiğinde, terfi edecek personelin, değerlendirme döneminde ve öncesinde gerekli niteliklere sahip olması gereğine vurgu yapıldığı, tanımın objektif bir niteliğe sahip olduğu, düzenleme yapma konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin emniyet hizmetinin özelliğine uygun olarak kullanıldığı dikkate alındığında, dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesinde yer alan ibarenin üst norm olan 3201 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemeye uygun olduğu anlaşıldığından anılan düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği,
Davacının birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklar yerine, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklarla emekli edilmesine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden,
Dosyanın incelenmesinden, 2017 yılı terfi döneminde ... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararı ile Karabük İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmadığı ve 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca emekliye sevk edildiğinin anlaşıldığı,
Dairelerinin 30/10/2023 tarih ve E:2021/17553, K:2023/5058 sayılı kararıyla davacının terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiği, bu karar ile 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, bulunduğu rütbeye terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına terfien atanamadığı gerekçesiyle davacının Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin hukuki dayanağının da ortadan kalktığı,
Bu itibarla davacının birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklar yerine, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklarla emekli edilmesine ilişkin işlemin de iptali gerektiği,
Davacının bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü haklarıyla emekli olmuş sayılarak, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde kendisine ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden,
Davacının, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlemin, Dairelerinin 30/10/2023 tarih ve E:2021/17553, K:2023/5058 sayılı kararıyla hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinden ve aynı davada, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların tazminine hükmedildiğinden, işbu davadaki parasal hak istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle düzenleyici işlem yönünden davanın reddine, bireysel işlemin iptaline, davacının bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü haklarıyla emekli olmuş sayılarak, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde kendisine ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesindeki personeli terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atama yetkisinin 2451 ve 3046 sayılı Kanun'lara göre Bakanlık Makamında olduğu, buradan ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde bulunan tüm personelin birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirileceği anlamının çıkmayacağı; ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesindeki personelin birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirme veya atama ile ilgili olarak, Yüksek Değerlendirme Kurulunun herhangi bir görev ve yetkisinin bulunmadığı, 55. maddenin 19 ve 20. fıkralarında belirtilen rütbelerdeki personelin emekliye sevk işlemleri hakkında karar alma yetkisinin olduğu, ancak alınan bu kararın Bakanlık Makamının onayı ile uygulanabileceği; bulunduğu rütbede azami görev süresini tamamlayıp hakkında herhangi bir adli veya idari soruşturması bulunmayan ve olumsuz sicil/performans notu almayan ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesindeki her personelin bir üst rütbeye atanacağına dair mevzuat hükmü bulunmadığı; kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç gözetmemek şartıyla atama yapılabileceği açık olup, Bakana tanınan geniş takdir yetkisinin kötüye kullanıldığı yönünde davacı tarafından somut bir bilgi ve belge sunulamadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atanma hususu Bakanlık Makamının tasarrufunda olduğundan, Bakanlık Makamınca davacı hakkında terfien atanması veya terfi etmemesi yönünde herhangi işlem bulunmadığından dolayı idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem niteliği olmadığı gibi uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak da bulunmadığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14 ve 15. maddeleri uyarınca davanın reddi gerektiği; boş bulunan kadrolara hizmete uygun kişileri atamakla görevli olan idarenin, yargı kararıyla bu kadrolarda belirli bir kişinin atanması yolunda zorlanamayacağı; düzenleyici işlemin de hukuka uygun olduğu; konuyla ilgili emsal yargı kararları bulunduğu belirtilerek, Müşterek Kurul kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemlerin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Müşterek Kurul kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerden Emniyet Genel Müdürlüğünün yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Karabük İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesi ile görev yapmakta iken, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmayan ve emekliye sevk edilen davacı tarafından, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklar yerine, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine tanınan haklarla emekli edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin ... kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin ve aynı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini,... ifade eder." ibaresinin iptali ile bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü haklarıyla emekli olmuş sayılarak, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde kendisine ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Kanun'un 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 4. fıkrasında da, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İkinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapmakta iken birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanmayarak resen emekliye sevk edilen davacı tarafından, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin ve "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin iptali, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmaması nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan ve Müşterek Kurul kararında atıf yapılan davada, Danıştay İkinci Dairesince verilen, düzenleyici işlem yönünden davanın reddine, bireysel işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin kabulüne ilişkin 30/10/2023 tarih ve E:2021/17553, K:2023/5058 sayılı kararın, davalı idarelerce iptal ve kabule yönelik kısmının temyizi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/06/2025 tarih ve E:2024/783, K:2025/1355 sayılı kararıyla temyize konu kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, Müşterek Kurul kararında atıf yapılan ve bu davada verilen, bireysel işlemin iptaline ilişkin kararın da dayanak ve gerekçesini teşkil eden, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapmakta iken birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanmayarak resen emekliye sevk edilen davacının, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin bireysel işlemin ve ilgili düzenleyici işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, Danıştay İkinci Dairesince verilen, bireysel işlemin iptaline ve kabule ilişkin 30/10/2023 tarih ve E:2021/17553, K:2023/5058 sayılı karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/06/2025 tarih ve E:2024/783, K:2025/1355 sayılı kararı ile bozulduğundan, bozma kararı üzerine oluşan duruma göre bu davada da yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup bu haliyle Müşterek Kurul kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne;
2\. Yukarıda özetlenen gerekçeyle düzenleyici işlem yönünden davanın reddine, bireysel işlemin iptaline, davacının bir üst rütbe olan birinci sınıf emniyet müdürü haklarıyla emekli olmuş sayılarak, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde kendisine ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay İkinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 27/02/2024 tarih ve E:2021/2173, K:2024/1223 sayılı kararının temyize konu iptale ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay İkinci Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.