Danıştay danistay 2023/2016 E. 2025/1358 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2016
Karar No : 2025/1358

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Federasyonu
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVACILAR : 1- ... Derneği
2- ... Sanayicileri Derneği
3- ... Derneği
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/12/2022 tarih ve E:2018/4645, K:2022/5757 sayılı kararının, davanın ehliyet ve esas yönünden reddine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 04/05/2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının, 9. maddesinin 10., 11., 12. ve 15. fıkralarının, 16. maddesinin 1., 2. ve 12. fıkralarının, 23. maddesinin 2. fıkrasının, 24. maddesinin 5. fıkrasının, 37. maddesinin 1. fıkrasının, Ek-5 ve Ek-6 sayılı eklerinde yer alan kontrol listelerinin iptali istenilmiştir.
Müşterek Kurul kararının özeti: Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/12/2022 tarih ve E:2018/4645, K:2022/5757 sayılı kararıyla;
Usul Yönünden:
Yasal çerçevesi sendika konfederasyonlarına benzeyen bir üst kuruluş olan dernek federasyonlarının, üyesi olan derneklerin ayrı ayrı dava açabilecekleri düzenlemelere karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığı,
Dosyanın incelenmesinden; davacılar arasında bulunan Asansör Sanayicileri Federasyonu tarafından, asansör sektörünün en önemli temsilcisi olduğu ve temsil ettiği asansör firmalarını doğrudan ilgilendirdiği gerekçesiyle 04/05/2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nin belirli maddelerinin iptalinin istenildiğinin anlaşıldığı,
Bakılan uyuşmazlıkta, en az beş derneğin bir araya gelerek oluşturduğu davacı Federasyonun, kendi tüzel kişiliğine yönelik kural ihtiva etmeyen dava konusu Yönetmelik'in iptalini istemekte doğrudan ve kişisel bir menfaati bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Bu durumda, davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonun dava açma ehliyeti bulunmaması nedeniyle anılan davacı yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş,
Esas Yönünden:
Dava konusu Yönetmelik maddelerine yönelik yapılan inceleme sonucu, Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının; 9. maddesinin 10., 11. ve 15. fıkralarının; 16. maddesinin 1., 2. ve 12. fıkralarının; 23. maddesinin 2. fıkrasının; 24. maddesinin 5. fıkrasının; 37. maddesinin 1. fıkrasının ve Ek-5 ve Ek-6 sayılı eklerinde yer alan kontrol listelerinin iptali istemi yönünden davanın reddine, 9. maddesinin 12. fıkrasının iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonu tarafından, dava açma ehliyetinin bulunduğu, Federasyon üyesi derneklerin, üyeleri adına dava açabilecekleri ancak Federasyonun üye derneklerin ortak menfaatlerini ihlal etmeyen ve kendisiyle ilgisi olmayan konularda dava açamayacağını kabul etmenin, iptal davasının uygulama alanını daraltan, idarenin hukuka uygunluğunun denetimini gereksiz ve ölçüsüz şekilde engelleyen, "çoğun içinde az da vardır" ilkesine aykırı bir kabul olduğu, kaldı ki üye derneklerin tamamının, üyelerini ilgilendiren bir düzenleyici işleme karşı, üst sivil toplum örgütleri olan federasyon tarafından dava açılması konusunda ortak bir menfaatlerinin bulunduğu, bu yolun usul ekonomisine ve taraf menfaatlerine de uygun olduğu, esas bakımından, dava konusu düzenlemelerin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, bu düzenlemelere karşı açılan davanın reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunca verilen kararın temyize konu kısmınlarının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi, kısmen de incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Müşterek Kurul kararının davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonu yönünden davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Müşterek Kurul kararının davanın esas yönünden reddine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
Temyize konu Müşterek Kurul kararının, davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonu yönünden davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından, bu davayı açmada ehliyeti olmayan davacının davanın esas yönünden reddine ilişkin kısmına yönelik temyiz isteminin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonunun temyiz isteminin reddine,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davacılardan Asansör Sanayicileri Federasyonu yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, diğer davacılar yönünden davanın kısmen esastan reddine, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/12/2022 tarih ve E:2018/4645, K:2022/5757 sayılı kararının temyize konu davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Davacının anılan kararın davanın esas yönünden reddine ilişkin kısmına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
4\. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.