Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/4002
Karar No : 2025/9160

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Merkezi
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :
2025 DGS Başvuru Kılavuzu’nun “TABLO-2. Önlisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları” başlıklı kısmında yer alan “İç Mekan Tasarımı” programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programlarının yedi’den üç’e düşürülmesi nedeniyle Kılavuz’un ilgili bölümü’nün iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Önlisans bölümü olan ‘iç mekan tasarımı’ bölümünden mimarlık ve iç mimarlık gibi son derece fazla tercih edilen bölümler dahil çok çeşitli bölümlere dikey geçiş imkanı sağlanması ve bu geçiş imkanının da idarenin istikrar kazanmış uygulaması olması ve kamuoyunda bu uygulamanın devam edeceğine dair oluşan güven ve beklenti nedeniyle bu bölümü tercih ederek kayıt yaptırdığı, bölüm sayısının üçe düşürülmesi işleminin ancak ve ancak 2024 yılı itibariyle ilgili bölüme kayıt yapanları kapsaması gerektiği, bu şekilde bir bölüm kısıtlamasının DGS ile tercih edilecek alanlarda yığılmaya sebep olacağı ve haliyle de bölüme kaydolurken beklenilen faydanın artık bir nevi zarara dönüşerek tarafının herhangi bir lisans programına yerleşmesini engelleyecek sonuçlara neden olacağı, eğitim hakkının kısıtlandığı, ‘iç mekan tasarımı’ bölümü müfredatı ile ’mimarlık’ bölümü müfredatının oldukça benzer olduğu, önlisans programına kayıt olurken tercih edebileceği yedi lisans programı olduğunu düşündüğü ve bu konuda haklı beklentisi bulunduğu, düzenlemenin ileriye yürütülmesi gerektiği iddia edilmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Mevzuat hükümlerinin verdiği yetki uyarınca ilgili kararın alındığı, DGS ile yapılan yerleştirmelerin YKS’e başarı sıralaması şartı aranan Mimarlık, Mühendislik ve Hukuk gibi bazı lisans programlarına geçmenin istisnai bir yolu olduğu, fırsat eşitliği ve adalet ilkesinin korunması da esas olduğundan, istisnai imkanların bahse konu temel ilkeleri aşmanın bir yolu olarak düşünülemeyeceği, ayrıca en az lise mezunu olan her adayın, her yıl YKS ile şartları dahilinde istediği lisans programına yerleşme imkanına sahip olduğu, bu gerekçelerle 21 Mayıs 2025 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında dava konusu düzenlemenin kabul edildiği, davacının mezun olduğu “iç mekan tasarımı” bölümünün hedef ve misyonlarının doğrudan Mimarlık, Geleneksel Türk El Sanatları, Tezhip Sanatı gibi bölümlerle olan ilişkisinin son derece sınırlı olduğu, bahsi geçen programların iç mekan tasarımı programının devamı niteliğinde olduğundan söz edilemeyeceği, davacının bahsi geçen bölümlere YKS ile her zaman yerleşebileceği, DGS ile lisans programlarına sınırlı geçiş imkanının tanınmasının, geçiş yapılabilecek programların değiştirilemeyeceği anlamına gelmediği, davacının hukuken kesinleşmiş bir hakkının bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : DGS’ye yönelik ilkeler, kurallar ve kontenjanların Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlendiği ve YÖK Genel Kurulu kararı doğrultusunda kılavuz haline getirildiği, kurumlarının uygulayıcı nitelikte olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : 2025 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nun "TABLO-2. Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları" başlıklı tablosunun "İç Mekan Tasarımı" programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programlarının belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasamızın, "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" başlıklı Üçüncü Bölümü'nde yer alan 42. maddesinde, "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tesbit edilir ve düzenlenir; 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek, bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek," Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanunun 45. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." (e) bendinde ise, "Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinde, "Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz. Meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir." hükmü yer almıştır.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı' başlıklı 25. bölümünde; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup 346. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; kılavuz; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış, 347. maddesinin 2. fıkrasının (i) bendinde ise; görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 2023 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı Yerleştirme sonucuna göre ... Üniversitesi ... İç Mekan Tasarımı ön lisans programına kayıt yaptırdığı, kayıt yapılan tarihte yürürlükte olan 2023 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nun "TABLO-2. Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları" başlıklı tablosunda, "İç Mekan Tasarımı" ön lisans programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programları; El Sanatları, Geleneksel Türk Sanatları, İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım, Mimarlık ve Tezhip Sanatı olarak sayıldığı, davacı İç Mekan Tasarımı programında son sınıfta iken 2024 yılı Dikey Geçiş Sınav Klavuzunda olduğu gibi 2025 Dikey Geçiş Sınav Kılavuzunda da "TABLO-2. Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları" başlıklı tablosunda, "İç Mekan Tasarımı" ön lisans programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programları; İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım olarak belirlendiği, anılan Kılavuz'da, ön lisans programlarından mezun olanlar ile son sınıfta olup da staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirmiş olanların Dikey Geçiş Sınavı'na başvurabileceklerinin öngörüldüğü, 2025 yılı Dikey Geçiş Başvuru Kılavuzunun ÖSYM tarafından 21/05/2025 tarihinde yayımlanması üzerine 29/05/2025 tarihinde kılavuzun, "İç Mekan Tasarımı" programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programlarının belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle davasını açtığı anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı kuralı karşısında; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın dikey geçişlere ilişkin esasları belirleme konusunda görevli ve yetkili olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.
Temel amacı kamu yararını gerçekleştirmek olan idarenin, bu amacı yerine getirmek için yapacağı işlem ve/veya eylemlerin türünü, yerini, zamanını ve yöntemini belirleme konusunda da takdir yetkisine sahip olduğu tartışmasızdır. Ancak Kanun Koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin sınırsız olmadığı, başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk güvenliğine ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği kuşkusuzdur.
Hukuk devletinin ön koşullarından biri olan "hukuk güvenliği" ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.
"Kazanılmış hak" ise doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmaktadır.
İdarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine de "haklı beklenti" denilmektedir.
İnceleme konusu olayda Yükseköğretim Kurulunun, değişen ihtiyaçlar ve karşılaşılan aksaklıkları dikkate alarak ön lisans programlarından dikey geçiş yapılabilecek lisans programlarını değiştirme hususunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır. Davalı idarelerce, Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonrası ayrılan kontenjanlar çerçevesinde Mimarlık programının yeterli derecede doygunluğa ulaştığı, öğrenci sayısının son derece yoğun olduğu bu programa olan toplumsal ihtiyacın da giderek azalmaya başladığı, Geleneksel Türk Sanatları, Tezhip ve El Sanatları programları yönünden ise toplumsal ihtiyacın son derece kısıtlı olduğu, bu alandaki ihtiyacın Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonrası ayrılan kontenjanlar ile karşılandığı, bu nedenle dava konusu Kılavuz'da anılan programlara yer verilmediği belirtilmektedir. Bu bağlamda lisans programlarında öğrenim gören mevcut öğrenci sayısı ile bu programlara olan toplumsal ihtiyacın yeniden değerlendirilmesi sonucunda yapılan değişiklikte hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir. Ancak, idarelerce söz konusu değişiklik yapılırken ilgililerin kazanılmış haklarının ve buna bağlı olarak da haklı beklentilerinin göz ardı edilmemesi gerekir.
Hukuk devletinin önemli bir unsuru olarak hukukî güvenlik ilkesi, sadece bireylerin devlet faaliyetlerine duyduğu güveni değil, aynı zamanda yürürlükteki mevzuatın süreceğine duyulan güveni de içerir. Bu nedenle hukukî güvenlik ilkesi, yürürlükte bulunan hukuk kurallarına uygun olarak teessüs etmiş kazanılmış hakları korumanın yanında kazanılmış hakka dönüşmemiş beklentileri de belli ölçüde korumaktadır (AYM, E:2016/195, K:2017/158, 16/11/2017).
İdare, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, her zaman yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer düzenleyici idarî işlemleri yürürlüğe koyma ve bu düzenlemelerle, değişen şartları gözeterek önceki düzenlemeler ile doğmuş olan objektif hukukî durumları, ileriye yönelik olarak yürürlükten kaldırma yetkisine sahip bulunmaktadır. Ancak idare, bu konudaki yetkilerini kullanırken önceki düzenlemeler kapsamında kişilerin kazanılmış haklarını ve haklı beklentilerini korumalıdır. Bu durum, hukuk devleti ilkesinden hareketle hukuk güvenliğinin ve hukukî istikrarın sağlanması açısından vazgeçilmez niteliktedir. Öte yandan, düzenleyici işlemler bakımından baskın bir kamu yararı olmadıkça haklı beklentilerin geçiş düzenlemeleri ile korunması gerekliliği de ayrı bir ölçüt olarak içtihatlarda varlığını sürdürmektedir.
Davacının, 2023 yılında ... Üniversitesi ... İç Mekan Tasarımı bölümüne kayıt olduğu tarihte DGS Başvuru Kılavuzunda “İç Mekan Tasarımı” bölümünden mezun olanların tercih edebileceği lisans programları; El sanatları, Geleneksel Türk Sanatları, Tezhip sanatı, Mimarlık, İç mimarlık, İç mimarlık ve çevre tasarımı, Kültür varlıklarını koruma ve onarım, olarak belirlenmiştir.
2025 DGS Başvuru Kılavuzu’nda ise bu sayı üç’e düşürülmüş ve tercih edilebilecek lisans programları; İç Mimarlık, İç mimarlık ve çevre tasarımı, Kültür varlıklarını koruma ve onarım, olarak belirlenmiştir. Davacı bakımından iç mekan tasarımı ön lisans programına kayıt olduğu esnada, o zamana kadar aynı şekilde devam eden programlara DGS ile lisans eğitimi için tercihte bulunabileceğine ilişkin haklı bir beklenti meydana geldiği açıktır. İlgili programa kayıt olduğu yılda DGS Kılavuzunda geçiş yapılabilecek lisans programları olarak yer alan düzenlemenin, herhangi bir geçiş hükmü öngörülmeden zamanından önce kaldırılarak haklı beklentilerin korunması ilkesinin ihlâl edildiği sonucuna varılmıştır.
Ön lisans programına girmek isteyen öğrencinin, gireceği alanı belirlerken diğer unsurlar yanında seçtiği alanın dikey geçiş hakkını kullanabileceği lisans programlarının niteliğini ve niceliğini de dikkate alarak tercihini şekillendirdiği şüphesizdir.
Buna göre, 2025 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nun yayımlanmasından önce İç Mekan Tasarımı ön lisans programına kayıt yaptıranların, kayıt yaptırdıkları tarihte yürürlükte olan Kılavuz'da sayılan lisans programlarına dikey geçiş yapabileceklerine ilişkin hakları korunmadığından, haklı beklenti, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine de aykırılık oluşturduğu sonucuna varılan dava konusu kılavuz hükmünde eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, 2023 yılında ... Üniversitesi Meslek Yüksekokulu İç Mekan Tasarımı bölümüne kayıt olmuştur.
2024 tarihinden önce DGS Başvuru Kılavuzlarında “İç Mekan Tasarımı” bölümünden mezun olanların tercih edebileceği lisans programları; El sanatları, Geleneksel Türk Sanatları, Tezhip sanatı, Mimarlık, İç mimarlık, İç mimarlık ve çevre tasarımı, Kültür varlıklarını koruma ve onarım, olarak belirlenmiştir.
10/05/2024 tarihli DGS Başvuru Kılavuzu’nda bu sayı üç’e düşürülmüş ve tercih edilebilecek lisans programları; İç Mimarlık,
*İç mimarlık ve çevre tasarımı, Kültür varlıklarını koruma ve onarım, olarak belirlenmiştir.
2025 DGS Kılavuzu da aynı şekildedir.
Davacı, 2025 DGS’ye 20/07/2025 tarihinde girmiş ve 03/07/2025 tarihinde önlisans programından mezun olmuştur.
Tercih edebileceği lisans programlarının düşürülmesi nedeniyle, Kılavuz’un ilgili kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretim Kurulu' başlıklı 6. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır." hükmüne yer verilmiş, 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak," hususu ile (b) bendinde; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak," hususu Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 'Yükseköğretime giriş ve yerleştirme' başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmü, (e) fıkrasında; "Ön lisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir." hükmü düzenlenmiştir.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı' başlıklı 25. bölümünde; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup 346. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; kılavuz; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış, 347. maddesinin 2. fıkrasının (i) bendinde ise; görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'un 'Temel ilkeler' başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; "Sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır. " hükmü yer almıştır.
19/02/2002 tarih ve 24676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin 'Kontenjan' başlıklı 5. maddesinde; "Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz. Meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir." hükmüne, 'Sınav Kılavuzu ve Başvuru İşlemleri' başlıklı 6. maddesinde; "Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) her yıl, meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans mezunları ile o yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirenlerin hangi lisans programlarına dikey geçiş için başvurabileceklerini, bu programların koşullarını ve bu programlara alınacak öğrenci sayılarını gösteren bir kılavuz hazırlar. Bu kılavuzda, adayların nasıl başvurabilecekleri, lisans programı tercihlerini nasıl yapacakları, sınav, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, meslek yüksekokulu müdürlükleri ve açıköğretim önlisans programlarının bağlı olduğu birimlerce yürütülecek işlemlerle ilgili ilke ve kurallar yer alır. Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Ancak, idareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de açıktır. Zira, takdir yetkisi ile idareye ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü tanınmış olduğundan, kanun koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan "hukuk güvenliği" ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.
"Kazanılmış hak" ise doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmaktadır.
İdarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine de "haklı beklenti" denilmektedir.
Anayasa Mahkemesinin 25/07/2019 tarih ve E:2017/18, K:2019/66 sayılı kararında da belirtildiği üzere, haklı beklenti, bireyin kendisine güvenerek hareket ettiği, lehine olan bir hukuk metninde öngörülemez bir değişiklik yapılması ve bu öngörülemez değişikliğin herkes yönünden objektif olarak beklenebilecek bir beklentiyi sonuçsuz bırakması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gündeme gelmektedir. Ancak bir beklentinin hukuken korunabilmesi için anılan koşulların gerçekleşmesi yeterli olmayıp bu beklentinin korunmasına engel teşkil eden bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacının "İç Mekan Tasarımı" ön lisans programına kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan 2022 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nda, söz konusu ön lisans programından dikey geçiş yapılabilecek lisans programları; El Sanatları, Geleneksel Türk Sanatları, İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım, Mimarlık ve Tezhip Sanatı olarak sayılmış, 2023 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nda da aynı düzenlemeye yer verilmiştir.
Davacı "İç Mekan Tasarımı" ön lisans programında son sınıfta iken yayımlanan dava konusu 2024 Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nda ise, bu programdan dikey geçiş yapılabilecek lisans programları; İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım olarak belirlenmiş olup, önceki Kılavuzlarda sayılan El Sanatları, Geleneksel Türk Sanatları, Mimarlık ve Tezhip Sanatı programlarına yer verilmemiştir.
Davalı idarelerce, Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonrası ayrılan kontenjanlar çerçevesinde Mimarlık programının yeterli derecede doygunluğa ulaştığı, öğrenci sayısının son derece yoğun olduğu bu programa olan toplumsal ihtiyacın da giderek azalmaya başladığı, Geleneksel Türk Sanatları, Tezhip ve El Sanatları programları yönünden ise toplumsal ihtiyacın son derece kısıtlı olduğu, kısıtlı sayıda olan toplumsal ihtiyacın Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonrası ayrılan kontenjanlar ile karşılandığı, bu nedenle dava konusu Kılavuz'da anılan programlara yer verilmediği belirtilmektedir.
Bununla birlikte, İç Mekan Tasarımı ön lisans programına kayıt yaptıran davacının bu programda öğrenim görmek ve bu öğrenim nedeniyle kazanılan unvan veya haklardan yararlanmak amacıyla kayıt yaptırdığının kabul edilmesi gerektiği, söz konusu programa kayıt yaptırmanın, istisnai bir yol olan Dikey Geçiş Sınavı ile lisans programlarına geçiş yapma konusunda haklı beklenti oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, değişen ihtiyaçlar ve karşılaşılan aksaklıklar dikkate alınarak ön lisans programlarından dikey geçiş yapılabilecek lisans programlarının değiştirilmesi hususunda davalı idarelerin takdir yetkisi bulunduğundan, bu takdir yetkisi kapsamında idarelerce, lisans programlarında öğrenim gören mevcut öğrenci sayısı ile bu programlara olan toplumsal ihtiyacın yeniden değerlendirilmesi sonucunda kamu yararı gözetilerek yapılan değişiklikte hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, idarelerce söz konusu değişiklik yapılırken ilgililerin haklı beklentilerinin göz ardı edilmemesi gerekmekte ise de; dava konusu Kılavuz'un yayımlandığı tarih itibarıyla Dikey Geçiş Sınavı başvurusu bulunmayan kişiler yönünden bir kazanılmış hak ve beklentinin söz konusu olamayacağı ve bu kapsamda bulunan kişiler yönünden bir eksik düzenlemeden söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5.2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
26/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.