Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1986
Karar No : 2025/3171

DAVACILAR : ...'ya velayeten
..., ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Kurulu Başkanlığı

DAVANIN KONUSU : Yükseköğretim Genel Kurulu Başkanlığı Eğitim - Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın 03/12/2024 tarih ve E-74457 sayılı “Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar” konulu yazısı ile duyurulan 21/11/2024 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu kararının;
1- 2. Paragrafındaki “21.11.2024 tarihli Yükseköğretim Genl Kurul Toplantısında; "Ülkemizdeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören/mezun olan KKTC vatandaşları ve T.C. vatandaşlığından çıkanlar/Mavi Kartlılar ile yabancı uyruklu adayların 2026 yılına kadar", cümlesinde yer alan “2026 yılına kadar” ibaresinin,
2- 2. Paragrafındaki "söz konusu adayların kendilerine verilen yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru imkanını bu tarihe kadar kullanabilecekleri her hangi bir mağduriyetlerinin olmayacağı" cümlesindeki "bu tarihe kadar" ibaresinin,
3- 2. Paragrafındaki “2026’dan itibaren ise YKS sonucu ile yükseköğretim kurumlarına yerleştirilebilecekleri,” cümlesinde yer alan “2026’dan itibaren ise YKS sonucu ile” ibaresinin,
4- Aynı paragrafın a) maddesinde yer alan “2022 -2023 eğitim ve öğretim yılından itibaren Türkiye'deki eğitim kurumlarına kayıt yaptıran ve orta öğretimden mezun/mezun olacak adayların 2026 yılından itibaren ülkemizdeki ve KKTC''deki yükseköğretim kurumlarına sadece YKS ile yerleştirilmeleri" cümlesindeki "2026 yılından itibaren” ibaresinin,
5- Aynı paragrafın b) maddesinde yer alan "2022-2023 eğitim ve öğretin yılından önce Türkiye'deki ortaööğretim kurumlarına kayıt yaptıran ve/veya mezun olan adayların da (a) maddesi kapsamında değerlendirilmesi" cümlesinin tamamının
iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE :
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk Devleti olduğu; 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğu düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a fıkrasında, idarî davaların idarî işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin 3/c bendinde dava dilekçesinin ehliyet yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi hâlinde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.
İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak aramaktadır.
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmektedir.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacının doğumla Türk vatandaşı olduğu, 2012 yılında Bulgaristan vatandaşlığını da kazanarak çifte vatandaş olduğu, halihazırda İstanbul ... Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisi olduğu, dava konusu düzenleme ile Türkiye'deki ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıran ve mezun/mezun olacak adayların 2026 yılından itibaren ülkemizdeki ve KKTC'deki yükseköğretim kurumlarına sadece YKS ile yerleştirilmelerine karar verildiği, davacının 2026 yılında ortaöğretimden mezun olacağı, 18 yaşını 16/12/2025 tarihinde dolduracağı, bu tarihte Türk vatandaşlığından çıkarak mavi kartlı statüsüne geçeceği, mavi kartlı olarak 2026 yılında Yabancı Öğrenci Sınavı'na (YÖS) girmek istediği, dava konusu düzenleme nedeniyle 2026 yılında YÖS'e girme hakkının bulunmayacağı, sadece YKS ile öğrenci alımı yapılacağı iddialarıyla davanın açıldığı görülmektedir.
Bu bağlamda; davacının Türk vatandaşı olarak Türkiye'deki bir lisede eğitim gördüğü, davanın açıldığı tarihte mavi kartlı statüsünün bulunmadığı, dava konusu düzenleme ile davacı arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun kabulüne olanak bulunmadığı, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.