Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1558
Karar No : 2025/7644

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ukrayna Odesa Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi ... Fakültesinde eğitim görmekte iken, savaş sebebiyle ... Üniversitesi ... Fakültesine "özel öğrenci" statüsünde kaydı yapılan davacının, ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararıyla kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yaşamış olduğu ağır üzüntü sonucu uğramış olduğu zararlara karşılık olarak 30.000,00-TL manevi tazminatın kayıt silme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Üniversite kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olarak davacının kayıt işlemleri esnasında gerekli olan davacıya ait transkript belgesinin aslı ve Türkçe çevirisi ile pasaport sayfalarının kopyalarının bulunmaması ve yurt dışı giriş çıkış tarihleri ile eğitim aldığı sürelerin uyumlu olmamasının gösterildiği, her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde transkript belgesinin sunulduğu iddia edilse de, dava dosyasında bulunan transkriptin 16/01/2023 tarihinde tercüme edildiği ve 14/02/2023 tarihinde Manisa 2. Noterliği tarafından onaylandığı görüldüğünden söz konusu transkriptin kaydı silindikten sonra temin edildiğinin sabit olduğu, davacının Ukrayna Odesa Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesinden almış olduğu öğrenci belgesine göre ... tarihinden ... tarihine dek anılan Üniversitenin Diş Hekimliği ve ... Fakültesinde eğitim gördüğünü belirtmesine rağmen davacının 2020 yılı Ekim ayından itibaren yurt dışı giriş çıkış kaydının bulunmadığı, bu nedenle örgün eğitim şartını yerine getirmediği, dolayısıyla davacının özel öğrenci statüsünde davalı Üniversiteye yapılan kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2020 yılında Ukrayna'da fiili eğitimine başladığı, pandemi sebebiyle bu dönemde uzaktan eğitime geçildiği, eğitimlerin örgün olarak yapılmadığı, bu sebeple yurt dışı giriş ve çıkış kayıtlarının aleyhine değerlendirilemeyeceği, pandemi tedbirlerinin kaldırılması sonrasında da savaş sebebiyle eğitimine devam edemediği, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Ukrayna'da bulunan üniversitesinde eğitimin pandemi döneminde nasıl yapıldığının sorulması durumunda haklılığının ortaya çıkacağı, kayıt esnasında davalı Üniversiteye savaş koşullarında zorlukla elde ettiği öğrenci belgesi ve transkript belgesinin sunulduğu, sunmuş olduğu belgelerinin geçerli olduğu, Ukrayna'da eğitimine fiilen devam etmemesi sebebiyle eğitim ücretini ödemediği, savaş hali devam ettikçe Ukrayna'da bulunan üniversitesine ücret ödeme konusunda zorlanmasının hukuk etiği ve kamu vicdanıyla bağdaşmadığı belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının, Ukrayna'da öğrencisi olduğunu iddia ettiği üniversitesinden kaydının silindiği, dolayısıyla herhangi bir üniversitede öğrencilik kaydı bulunmayan davacının özel öğrencilik kaydının devam ettirilmesinin hukuken mümkün olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Ukrayna Odesa Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi ... Fakültesinde eğitim görmekte iken, savaş sebebiyle ... Üniversitesi ... Fakültesine özel öğrenci statüsünde kayıt yaptırmıştır. ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararıyla davacının özel öğrenci statüsünde yapılan Üniversite kaydının silinmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, özel öğrenci statüsünde yapılan kaydının silinmesine dair işlemin işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğramış olduğu zararlara karşılık olarak 30.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (r) fıkrasında; Özel öğrenci: Bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup, farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenciyi, ifade eder.'', kuralı, "Değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında; ''Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir.'' kuralı, 7. fıkrasında; ''Özel öğrencilik imkanından bir program süresince en fazla iki dönem yararlanılır. Bu süre, öğrencinin talebi ve ancak aşağıdaki şartlar çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun kararıyla uzatılabilir: a) Öğrencinin, yükseköğretim kurumuna yerleşmesinden sonra eğitimi sebebiyle ikamet edilen ilde tedavisi mümkün olmayan ciddi bir hastalık teşhisi konulduğunun ya da var olan hastalığın ilerlediğinin devlet hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelenmiş olması. b) Öğrencinin, maruz kaldığı darp, şiddet gibi fiiller sebebiyle öğrenimini kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda devam ettirmesinin mümkün olmadığına ilişkin üniversite yönetim kurulunun teklifinin olması.'' kuralı, 8. fıkrasında; '' Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir.'' düzenlemeleri yer almaktadır.
Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş ve özel öğrenci olarak eğitimlerine devamlarına ilişkin olarak Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/03/2022 tarihli toplantısında alınan kararda, "... II) Özel Öğrencilik
Yatay geçiş hakkı elde edememiş ancak Ukrayna’daki bir yükseköğretim kurumunun örgün bir eğitim programında kayıtlı olan öğrenciler, ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarında özel öğrenci statüsünde; açıköğretim programlarında kayıtlı öğrenciler ise ülkemizdeki açıköğretim programlarında özel öğrenci statüsünde eğitim ve öğretimlerine devam edebileceklerdir.
Bu durumdaki öğrencilerle sınırlı olmak kaydıyla;
1- Devlet veya vakıf ayırımı yapılmaksızın tüm yükseköğretim kurumları, özel öğrencilik için aranabilecek olan aşağıdaki hususlarda gerekli kolaylığı sağlayacaklardır:
a) Özel öğrencilik talebinde bulunulan diploma programının asgari yerleştirme puanının aranması,
b) Özel öğrencilik için aranan genel akademik başarı not ortalaması,
c) Öğrencinin kayıtlı olduğu diploma programında geçirmesi gereken asgari dönem/yıl,
ç) Öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitenin özel öğrencilik için onayı,
d) Akademik takvim. ... " kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idare tarafından verilen savunma ve temyize cevap dilekçelerinde, Dışişleri Bakanlığı ile yapılan yazışmalar sonucunda, davacının Ukrayna'da öğrencisi olduğunu iddia ettiği üniversiteden kaydının silindiğinin anlaşıldığı, davacı tarafından da başka bir yükseköğretim kurumunda halen öğrencisi olduğunu ispatlar nitelikte bir belgeyi ibraz edemediği, herhangi bir üniversitede öğrencilik kaydı bulunmayan davacının özel öğrencilik kaydının devam ettirilmesinin hukuken mümkün olmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla dava konusu işlemin gerekçesini Ukrayna'da öğrencisi olduğunu iddia ettiği üniversiteden kaydının silinmiş olması oluşturmaktadır.
Davacı tarafından, Ukrayna'da eğitim gördüğü üniversitesinden almış olduğu öğrenci ve tarnskript belgelerinin geçerli olduğu, Ukrayna makamları ile yazışma yapıldığı takdirde bu hususun ortaya çıkacağı ileri sürülmüştür.
Bu kapsamda, Dairemz tarafından yapılan 08/07/2025 tarihli Ara Karar ile Dışişleri Bakanlığından, davacının Ukrayna'da bulunan Odesa Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesinde öğrenci olup olmadığının sorulması üzerine Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Ukrayna Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi tarafından gönderilen cevap yazısında, davacının 17/10/2022 tarihinde üniversiden kaydının silindiğinin belirtildiği görülmektedir.
Yukarıda alıntısına yer verilen Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte özel öğrenci, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup, farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenci şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla özel öğrencilik statüsünden yararlanabilmek için öğrencinin yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı olmasının gerektiği, özel öğrencilik statüsünün bu öğrencilik kaydına bağlı olduğu, asıl üniversitesinden kaydı silinenlerin özel öğrenci olarak eğitimlerine devam edemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının Ukrayna'da bulunan üniversitesinden kaydının silindiği açık olduğundan, asıl kayıtlı olduğu üniversitesinden öğrencilik kaydının silinmiş olması sebebiyle özel öğrenci olarak davalı Üniversitede devam edemeyeceği anlaşıldığından, özel öğrencilik statüsünden yapılan kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, anılan kararın yukarıda yer alan gerekçe doğrultusunda onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...- TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan tutarın istemi halinde Mahkeme tarafından davacıya iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 15/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'te özel öğrenci, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup, farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenci şeklinde tanımlanmıştır. Özel öğrenci ile kaydedilen öğrencilerin kayıtları asıl eğitim gördükleri Üniversitede kalmaya devam etmektedir. 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ..." hükmü düzenleme altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemlerinin temyize tabi olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu işlem ile davacının özel öğrencilik statüsü ile yapılan kaydının iptal edildiği, asıl kayıtlı olduğu Üniversitesi ile ilişiğinin kesilmesine dair bir işlem tesis edilmediği, bu hususta açılan bir davası olmadığı görüldüğünden, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.