Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1405
Karar No : 2025/7996

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli ili, Buldan ilçesinde IV-A grubu işletme ruhsatı bulunan davacı tarafından Buldan ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın ruhsatları içinde yer aldığı, anılan parselin (Hazine arazisinin) Devlet ormanı olarak tahsisine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, Denizli ili, Buldan ilçesi, ... Mahallesinde kaim tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı 133.679,97 m² yüz ölçümlü taşınmazın eylemli orman vasfında olmadığının ve bu nedenle Orman Genel Müdürlüğüne tahsisinden vazgeçilmesi gerektiğinin iddia edildiği, davacı tarafından işbu davanın açılması ile elde edilmek istenen amacın ise Orman Genel Müdürlüğünün 2020/1 sayılı Tamim'inin 6/2. maddesi uyarınca orman kadastro komisyonu görevlendirilip vasıf tayini yaptırılması suretiyle taşınmazın Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsisinin kaldırılmasına ilişkin olduğu, esasen taşınmazın "eylemli orman" vasfından çıkartılmasına ve bu suretle mezkûr taşınmazın Orman Genel Müdürlüğüne tahsisinin iptaline yönelik işbu davanın görüm ve çözümünde, mevzuat hükümleri uyarınca adli yargının (Kadastro Mahkemesi) görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, aynı Bölge İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında idari yargının görevli olduğunu kabul edilerek davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği, hazine arazisinde madencilik yapılmak istenilmesi halinde herhangi bir bürokratik işleme gerek kalmadan kullanabilecekken alanın orman olması ile orman izni alması gerekeceği bu nedenle menfaatinin ihlal edildiği, MAPEG'ten bu konuda görüş alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, bir arazinin orman vasfına ilişkin uyuşmazlığın çözüm merciin kadastro mahkemeleri veya asliye hukuk mahkemeleri olduğu, davacı tarafından işlemin bir idari işlem olarak nitelendirilmiş olmasının bu işlemin idari yargının görev alanına girdiği sonucunu doğurmayacağı, ayrıca davacının sahada madencilik yapmak için ruhsata sahip olduğu, ancak arazinin maliki veya zilyedi olmadığı, bir arazinin vasıf tayinine ilişkin dava açma yetkisinin arazinin maliki ya da zilyedine tanınmış bir hak olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Diğer davalı Buldan Kaymakamlığınca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı Denizli ili, Buldan ilçesinde 25/09/2023-2033 arasında geçerli olan Sicil:... (...) numaralı IV (a) grubu işletme ruhsatının sahibidir.
Davacı tarafından dava dilekçesinde Denizli ili, Buldan ilçesi, ... Mahallesinde kaim tapunun ... ada, ... parselin de ruhsat alanı içinde yer aldığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından 26/07/2024 tarihinde Denizli Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Milli Emlak Müdürlüğüne verilen dilekçe ile Denizli ili, Buldan ilçesinde Sicil:... (...) numaralı IV (a) grubu ruhsat sahası içinde bulunan ... ada ... parselin Hazine arazisi olduğu, ancak ruhsat mülkiyeti ile ilgili yaptıkları kontrollerde bu parselin orman arazisi olarak görüldüğünün tespit edildiği, ilgili parselin hangi tarihte Hazine arazisinden orman arazisine dönüştüğüne dair tarafına bilgi verilmesi istemiyle başvurulmuştur.
Buldan Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği tarafından davacıya verilen tarihi belli olmayan 10194395 sayılı cevabi yazıda, Denizli ili, Buldan ilçesi, ... Mahallesinde kain tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı taşınmazın Denizli Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda fiili orman tanımına uygun olduğu belirtilerek Devlet ormanı olarak kullanılmak üzere tahsisinin talep edildiği, 16/06/2023 tarihinde orman vasfıyla tapulamasının yapıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi ekinde yer alan Orman Genel Müdürlüğü Denizli Orman Bölge Müdürlüğü Kadastro ve Mülkiyet Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Bölge Müdürlüğü makamına sunulan "Tahsis Almaya Uygunluk Onayı" başlıklı yazıda, Denizli ili, Buldan ilçesi, Boğazçiftlik Mahallesinde bulunan 133.679,97 m² yüz ölçümlü ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın kesinleşen orman tahdit/kadastrosuna göre orman sınırı dışında 13,367997 ha büyüklüğünde üzerinde 2 kapalılıkta, meşe ağaç türlerinden oluşan orman bulunduğu, tahsis talebine ilişkin 09/12/2022 tarihli inceleme raporu ile anılan taşınmazın 2020/1 sayılı Tamim gereği fiili orman tanımına göre orman vasfında olması nedeniyle bu taşınmazın tamamının orman olarak kullanılmak üzere tahsisinin talep edilmesi uygun bulunmuştur.
Orman Genel Müdürlüğünün 2020/1 sayılı Tamiminin 6/2. maddesi uyarınca orman olarak kullanılmak üzere tahsisinin talep edilmesine müteakip 16/06/2023 tarihinde Hazine adına tapuya orman vasfıyla tescil edilmesi üzerine, taşınmazın orman olarak tahsis edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı Kanun'un “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, 4492 sayılı kanunla değişik (c) bendinde; Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasından çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Orman Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında "Devlet ormanları ile evvelce sınırlaması yapılmış olup da sınırlandırma sırasında orman olduğu halde orman sınırları dışında kalmış ormanların, hükmî şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların, hususi ormanların, orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tespiti ile 2 nci madde uygulamaları ile ilgili olarak kadastrosu kesinleşmiş yerlerde tespit edilen fennî hataların düzeltilmesi işleri orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.(Ek cümle: 15/1/2009- 5831/2 md.) Ancak, henüz orman kadastrosuna başlanılmamış yerlerde, 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre belirlenen orman sınırı, orman kadastro komisyonunca belirlenen orman sınırı niteliğini kazanır.
" hükmüne, 11. maddesinin 1. fıkrasında ise" Orman kadastro komisyonlarınca alınan kararlara ilişkin düzenlenen tutanak ve haritalar askı suretiyle otuz gün süre ile ilan edilir. Bu ilan ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir. Tutanak ve haritalara karşı itirazı olanlar; askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemelerinde, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde dava açabilirler. İlan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kararlara ilişkin düzenlenen tutanak ve haritalar kesinleşir. Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanak ve haritaların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç itiraz olunamaz ve dava açılamaz.
" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından ruhsat sahasında kaldığı ileri sürülen taşınmazın vasfının hali arazi iken cinsinin orman olarak değiştiğinin fark edilmesi üzerine kurumlara bu durumun nedeninin sorulduğu, Buldan Kaymakamlığının ... sayılı cevabi yazısı ile alanın orman idaresine tahsis edildiğinin öğrenildiği, tahsis için Mapeg'e görüş sorulmadığının anlaşıldığı ileri sürülerek yapılan tahsisin iptali istenilmiştir.
Uyuşmazlık davacının ruhsat sahasında kaldığını ileri sürdüğü taşınmazın orman idaresine, "Devlet ormanı olarak kullanılmak üzere" 2020/1 sayılı Tamime göre tahsis edilmesine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
Olayda taşınmazın vasıf değişikliği, orman kadastro komisyonunca yapılan çalışma neticesinde değil, Hazine arazisi vasfındaki taşınmazda orman işletme müdürlüğünce arazide kesinleşmiş orman kadastrosuna göre yapılan inceleme sonucunda tahsisinin talep edilmesi suretiyle gerçekleşmiştir.
Bir başka anlatımla Orman Kanunda belirtildiği şekli ile teşekkül etmiş bir orman kadastro komisyonunca bir çalışma yürütülmediğinden tek taraflı bir idari işlemle orman işletme müdürlüğünün inceleme raporuna dayalı olarak taşınmazın orman olarak tahsis edildiği anlaşılmıştır.
Orman Kanunu'nun 11. maddesinde, Orman kadastro komisyonlarınca alınan kararlara ilişkin düzenlenen tutanak ve haritalara askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemelerinde, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde dava açılabileceği hüküm altına alınmış olup davacı tarafından tahsisinin kaldırılması istenen taşınmazda bu yönde çalışmaların yapılmadığı dolayısıyla uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girmediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda bakılan uyuşmazlığın idari yargının görev alanı içinde kaldığı sonucuna varıldığından uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekirken davanın görev yönünden reddine dair ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak 23/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.