Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/810
Karar No : 2025/8171

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli Üniversitesi ... bölümünde tez aşamasında doktora öğrencisi olan davacı tarafından, doktora programından kaydının silinmesine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının 24 sıra sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının ikinci tez savunmasını yapabilmesi için altı(6) ay süre verilmesine ilişkin kararın usulüne uygun şekilde yapılmış bir tebliğ işlemi ile davacıya bildirilmesi gerekirken, usulüne uygun tebliğ edilmeden davacının davalı idareye mail gönderdiği 29/04/2022 tarihinden itibaren altı aylık sürenin idare tarafından re'sen başlatılması ve bu süre sonunda da Kocaeli Üniversitesi Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 36/6 maddesi uyarınca davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ikinci kez tez savunması yapmasına dair alınan kararın Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının "..." adresine iadeli taahhütlü posta yoluyla bilgilendirme yapıldığı, İzmit PTT Müdürlüğünün “taşındı" ibaresiyle mevcut postayı iade etmesi üzerine davacının mail adresine 25/04/2022 tarih ve saat 16:24 itibariyle durumu özetleyen bir mail atılarak Yönetim Kurulu karar örneği de paylaşılarak bu kararların tebliğ edilebilmesi için adres bilgisinin ivedi olarak bildirilmesinin talep edildiği, davacının bu maile verdiği cevap tarihinde söz konusu karardan haberdar olması sebebiyle 6 aylık sürenin bu tarihte başlatıldığı, bu tarihten itibaren de davacı tarafından 6 ay içerisinde doktora tezi teslim edilmediğinden kaydının silindiği, dolayısıyla dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarenin mahkeme kararlarını uygulamamakta ısrar ettiği, lehine verilen mahkeme kararlarına rağmen kendisine verilen ikinci tez savunma yapılmasına dair kararın usulüne uygun tebliğ edilmediği, 6 aylık sürenin usulüne uygun yapılan bir tebligat olmadan başlatılmayacağı belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kocaeli Üniversitesi ... Anabilim Dalında doktora programı öğrencisi olan davacı, girmiş olduğu doktora tez savunmasında başarılı olamamıştır. Danışman hocası ile anlaşamaması nedeniyle Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile hakkında; "(b) Tez konusunun eski danışmanın oluru olmadığından bugüne kadar ki çalışmaları içermeyecek şekilde yenilenmesine, yeni tez önerisinin en geç altı(6) içinde vermesine, tez izleme komitesinin gözden geçirilmesine" ve "(c) Talep etmeleri halinde öğrencinin dosyasında mevcut bulunan tez önerisi ve dönemlik tez çalışma raporlarının birer kopyasının eski/yeni danışmanlara, tez izleme komisyonu üyelerine ve öğrenciye verilmesinin uygun olduğuna" yönünde karar alınmıştır. Söz konusu kararın iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada; ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin (b) maddesinde yer verilen ibarenin iptaline (c) maddesinde yer verilen ibare açısından ise davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının istinaf başvurusunun reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının (b) maddesinin iptaline ilişkin kısmının kaldırılarak bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararının uygulanması amacıyla Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından; "(a) Yeni tez başlığının oluşabilmesi için öğrencinin tez başlığı savunma sınavına girmesine, (b) Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Yönetmeliğine göre bir ay içerisinde yeni tez izleme komitesi ve danışman belirlenmesine, (c) 2017/2018 eğitim-öğretim güz yarıyılından itibaren öğrenciye 4 yıl eğitim hakkının verilmesine ve konunun öğrenciye, mevcut danışmanına ve anabilim dalına bildirilmesine" dair karar alınmıştır.
Davacı tarafından, davalı Üniversite tarafından alınan bu kararın (a), (b) ve (c) maddelerinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, dava konusu edilen işlem davacının doktora eğitimine yeni baştan başlaması sonucunu doğuracağı ve kazanılmış hakkını ihlal edecek mahiyette olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesinin E:... K:... sayılı kararı ile de davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilerek ... İdare Mahkemesinin anılan kararı kesinleşmiştir.
Kocaeli 1. İdare Mahkemesince verilen iptal kararı sonrasında davacıya tez savunmasına katılması için altı(6) aylık süre tanınmış ancak davacının tanınan 6 aylık süre sonunda tez savunmasını vermediğinden bahisle hakkında ... tarih ve ... sayılı işlem ile öğrenci kaydının silinmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından bu işleme karşı açılan davada, davacıya altı aylık tez savunması hazırlaması gerektiği hususunun usulüne uygun şekilde yapılmış bir tebliğ işlemi ile haberdar edilmediği gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Davacının 07/11/2016 tarihli tez sınavı jüri ortak raporunun ve tez savunma sınavının iptalini istediği bir diğer davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, anılan karara yapılan istinaf başvurusu reddedilmiş, davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu da kesin karar olması sebebiyle temyiz isteminin reddine istinaf mahkemesince karar verilmiş ve bu karar Danıştay 8. Dairesi tarafından onanarak davalı idareye 09/07/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Anılan kararın tebliğ edildiği tarih olan 09/07/2021 tarihinden itibaren altı(6) ay içerisinde davacı tarafından doktora tezi teslim edilmediğinden bahisle öğrenci kaydının silinmesine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, davacıya ikinci tez savunmasını yapabilmesi için altı(6) aylık süre verildiğinin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş ve söz konusu karar davalı Üniversiteye 29/04/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Akabinde ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E...,K:... sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
... İdare Mahkemesinin yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararına istinaden; ... tarih ve ... nolu Enstitü Yönetim Kurulunun 49 sıra sayılı ilişik kesme kararı iptal edilerek, davacının öğrenciliğinin açılmasına ve doktora tez savunma sınavına girebilmesi için düzeltilmiş doktora tezini, tebliğ tarihinden itibaren altı(6) ay içerisinde Enstitüye teslim etmesine, kararın Anabilim Dalı Başkanlığına, öğrenciye, tez danışmanına ve Hukuk Müşavirliğine bildirilmesine karar verilmiştir.
Davalı Üniversite tarafından alınan karar, Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının "..." adresine iadeli taahhütlü posta yoluyla bilgilendirme yapılmış ancak, İzmit PTT Müdürlüğünün “taşındı" ibaresiyle mevcut postanın iade edilmesi üzerine davacının mail adresine 25/04/2022 tarih ve saat 16:24 itibariyle durumu özetleyen yazı gönderilmiş ve alınan yönetim kurulu karar örneği de paylaşılarak bu kararların tebliğ edilebilmesi için adres bilgisinin ivedi olarak bildirilmesi talep edilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu e-postaya 29/04/2022 tarihinde gönderdiği e-posta ile aktif öğrenciliğini talep ederek iletişim ve adres bilgilerini "..." olarak paylaşmıştır.
Davacı tarafından e-postaya verilen cevap tarihi tebliğ tarihi olarak kabul edilerek 29/04/2022 tarihinden itibaren altı(6) ay içerisinde düzeltilmiş doktora tezini teslim edilmediğinden bahisle Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümündeki doktora tez öğrenciliği kaydının silinmesine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının 24 sıra sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Doktora Tezinin Sonuçlandırılması" başlıklı 22/6 maddesinde, "Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri dinleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Tezi kabul edilen öğrenciler başarılı olarak değerlendirir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunmada da başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir..." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 23/09/2018 tarih ve 30544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kocaeli Üniversitesi Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 36/6 maddesinde, "Enstitü yönetim kurulunun tez sınav jürisi ile ilgili kararı anabilim/anasanat dalına bildirildikten sonra, on beş günden erken olmamak koşuluyla, öğrenci, jüri üyelerine tezin teslim edildiği andan itibaren en geç bir ay içinde, ilan edilen yer, tarih ve saatte sınava alınır. Jüri üyeleri, adayın sunduğu tezi, bilimsel ve biçimsel yönden inceleyerek tez hakkında ayrıntılı kişisel raporlarını hazırlar. Bu raporlar, öğrencinin tez savunma sınavına alınmasından önce enstitü müdürlüğüne sunulur. Sınavın tarihi ve yeri, enstitü tarafından jüri üyelerine yazılı olarak bildirilir. Sınav süresi en az 60 dakika olup, sınav dinleyicilere açık yapılır; ancak öğrenciye yalnız jüri üyeleri soru sorar." düzenlemesi, aynı Yönetmeliğin 36/8 maddesinde ise, "Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar, anabilim dalı başkanlığınca sınavı izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrencinin, en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunması gerekir. Bu savunmada da başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuatlar uyarınca; tez savunma sınavı neticesinde, tez hakkında kabul, ret veya düzeltme kararı verileceği, tezi kabul edilen öğrencilerin başarılı olarak değerlendirileceği, tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği, tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrencinin ise en geç altı(6) ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunacağı, bu savunmada da başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği anlaşılmaktadır.
Davacının 07/11/2016 tarihli tez sınavı jüri ortak raporunun ve tez savunma sınavının iptalini istediği davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, anılan karara yapılan istinaf başvurusu ... Bölge ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile reddedilmiş, davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu da kesin karar olması sebebiyle ... Bölge ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine karar verilmiş ve bu karar Dairemizin 03/06/2021 tarih ve E:2021/2273,2021/2891 sayılı karar ile onanarak davalı idareye 09/07/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Anılan kararın tebliğ edildiği tarih olan 09/07/2021 tarihinden itibaren altı(6) ay içerisinde davacı tarafından doktora tezi teslim edilmediğinden bahisle öğrenci kaydının silinmesine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, davacıya ikinci tez savunmasını yapabilmesi için altı(6) aylık süre verildiğinin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş ve söz konusu karar davalı Üniversiteye 29/04/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Akabinde .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...,K:... sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Söz konusu karar ... Bölge ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...,K:... sayılı kararı ile davalı idare tarafından yapılan istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
... Bölge ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Dairemizce verilen 24/02/2025 tarih ve E:2023/1346, K:2025/1288 sayılı kararında, "davacının ilk olarak 07/11/2016 tarihinde doktora tez savunmasına girdiği ve tezi hakkında düzeltme kararı verildiği, tez savunma sınavının iptalini istediği davada İdare Mahkemesince 04/10/2019 tarihinde davanın reddine karar verildiği ve anılan kararın 03/06/2021 tarihinde kesinleştiği, tez savunma sınavına dava açmasının işlemin ve sürecin yürütülmesini engellemeyeceği, tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrencinin en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunması hususunda yükümlülüğün tamamen öğrenciye ait bulunduğu açık olduğu, tez savunma sınavının yapıldığı tarih ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 03/06/2021 tarih ve E:2021/2273, K:2021/2891 sayılı kararı arasında beş yıla yakın bir süre bulunduğu, davacının bu süre zarfında hareketsiz kaldığı ve tezini yeniden savunma hususunda herhangi bir iradesinin söz konusu olmadığı, ayrıca bahsi geçen hususlarda davalı idarenin bildirim zorunluluğundan da bahsedilemeyeceğinden, davacının kendisine tanınan altı aylık süre içerisinde gerekli düzeltmeleri yaparak doktora tezini teslim etmemesi nedeniyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği" gerekçesiyle istinaf kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda, tezi hakkında düzeltme kararı verilen davacının en geç altı(6) ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunması gerekmekte ve bu konuda yükümlülük tamamen öğrenciye ait bulunmaktadır. Diğer taraftan davalı Üniversite tarafından davacıya ikinci tez savunması için altı(6) aylık süre verildiğine ilişkin Yönetim Kurulu kararının davacının adresine tebliğ edilememesi üzerine e-mail yolu ile gönderildiği davacının da söz konusu e-maili 29/04/2022 tarihinde okuduğu ve bu maile cevap verdiği görüldüğünden, davacının altı ay içinde tez savunması yapması gerektiğine dair alınan karardan haberdar olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda yukarıda belirtilen açıklamalar ve Dairemizin 24/02/2025 tarih ve E:2023/1346, K:2025/1288 sayılı kararı da göz önüne alınarak dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 04/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.