Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6588
Karar No : 2025/6096

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Makedonya ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan davacı tarafından, diplomasına denklik verilmesi talepli başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemle bildirilen 11/10/2023 tarihli kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, denklik başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden, davacının merkezi yerleştirme sınavına girdiğini ve başarılı olduğunu gösterir belgeyi sunmadığı, bu haliyle davacı tarafından denklik verilmesi için aranan şartların sağlanmadığı, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 5. fıkrasının (ç) bendinde, "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvurular reddedilir..." düzenlemesinin yer aldığı, 20/02/2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra davalı idarenin internet sitesinde 25/08/2016 tarihinde yapılan duyuru ile de Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi ile Kırgızistan'daki Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi dışında yurt dışında yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvuruların reddedileceğinin belirtildiği, davacının yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırırken, buradan alacağı diplomasına denklik verilmeyeceği hususundan haberdar olduğu, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; Yükseköğretim Kurulu'nun 11/10/2023 tarihli işlemi yönünden, anılan işlemin bir müzakere kararı, ön hazırlık işlemi olduğu, davacının hukuki statüsünde herhangi bir değişikliğe sebep olmadığı, kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, hukuken incelenmesinin mümkün olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının denklik başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 11/10/2023 tarihli toplantı kararının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacıya tebliğ edildiği ve söz konusu her iki işlemin de dava konusu edildiği, Mahkemece Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden işin esasına girilerek davanın reddine, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 11/10/2023 tarihli toplantı kararı yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği görülmekte ise de; Mahkemece, uyuşmazlığın esasına girilerek inceleme ve değerlendirme yapıldığı açıklamasıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, anılan Üniversitenin Yükseköğreitm Kurulu Başkanlığı tarafından tanındığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinden, davacının Anadolu Üniversitesi ... Programından 03/06/2013 tarihinde mezun olduğu, ardından Makedonya ... Üniversitesinin Hukuk Fakültesine 16/09/2020 tarihinde kayıt yaptırarak, 30/11/2022 tarihinde mezun olduğu, denklik başvurusunun reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 7. fıkrasında; 'Tanıma ve Denklik Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan ön inceleme raporu Komisyona sevk edilir. Komisyon tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan nihai rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karara bağlanır.' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
İdari işlemin kesinliği, işlemin tüm evrelerini tamamlayarak tekemmül ettiğini, başka bir makamın onayına gerek kalmadığını ifade etmektedir. Yürütülebilir olması, bir başka deyişle, icrailik vasfı ise; işlemin resen hukuk düzeninde değişiklik meydana getirmesini ifade etmektedir.
Yukarıda yer verilen Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 7. fıkrası uyarınca denklik başvurularına ilişkin olarak ilgili komisyon tarafından inceleme yapıldıktan sonra hazırlanacak raporun Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karara bağlanacağı açık olup, anılan kararın kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu, dolayısıyla idari yargı mercince hukukilik denetiminin yapılacağı açıktır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.