Danıştay danistay 2024/6144 E. 2024/5881 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6144
Karar No : 2024/5881

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının 2024 yılı Yükeseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Alan Yeterlilik Testleri oturumunda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediğinin tespit edildiğinden bahisle 6114 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 5. fıkrası gereğince sınavı iptal edilerek anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve giremeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davacının ... salon ve 4 numaralı sırada girmiş olduğu 2024 Yılı Yükeseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Alan Yeterlilik Testleri oturumunda tarafına verilen "..." numaralı kitapçığı kendi el yazısıyla doldurduğu ve imzaladığı ancak sınav cevap anahtarına davacının oturduğu sıraya bitişik 10 numaralı sırada oturan adayın kitapçığı olan "..." numarasını kodladığının tespit edildiği, ÖSYM Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla kopya çektiğinden bahisle uyuşmazlık konusu işlemin tesis edildiği, farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın yerinin değişmesi nedeniyle her adayın cevap anahtarının farklı olmasına rağmen davacının ve dava dışı O.K'nın cevap anahtarlarının büyük oranda birbirine benzer olduğu sonucuna varılarak 6114 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 5. fıkrasında yer alan; sınavda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın sınavının iptal edileceğine ve bu sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınava ve yerleştirmeye başvuru yapamayacağına ilişkin hüküm uyarınca davacının fiillerinin Kanunda bahsedilen fiiller kapsamına girdiği gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının suç işlediğine dair somut bir delil bulunmadığı, sınavının hangi sebeple iptal edildiğini bilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
2024 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın Alan Yeterlilik Testleri (AYT) oturumuna ... salon ve ... numaralı sırada giren davacıya bu oturuma ilişkin testler için "..." numaralı kitapçık verilmiş olup; davalı idarece davacının oturduğu sıraya bitişik 10 numaralı sırada oturan adayın kitapçık numarasının (...) davacı tarafından cevap kağıdına kodlandığı tespit edilmiştir.
Bunun üzerine davacının AYT oturumunda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edildiğinden bahisle 6114 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 5. fıkrası gereğince davacının sınavı iptal edilerek anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve giremeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
İlgili Mevzuat:
6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "(1) Bu Kanunun amacı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılacak her türlü sınav ve yerleştirmeler ve bu sınavlarda görev alanların yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.", "Ceza hükümleri" başlıklı 10. maddesinin 5. fıkrasında ise " Sınavda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın sınavı ile çok oturumlu sınavlarda oturumların herhangi birinde kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın bu oturumlardan oluşan sınavı iptal edilir. Bu aday ve başkasının yerine sınava giren kişi, sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle Başkanlık tarafından yapılan hiçbir sınava ve yerleştirmeye aday olarak başvuramaz ve giremez. Sınavı iptal edilenlerin, iptal kararı verilmeden önce, bu sınavdaki veya yasaklılık süresi içinde girmiş olduğu Başkanlıkça yapılan bir sınavdaki başarısına dayalı olarak bir kamu görevine atanmış veya sair bir hak iktisap etmiş olması hâlinde, ilgili kurum yetkilileri tarafından görevine derhal son verilir ve kendisine sağlanan hak geri alınır. Bu fıkrada yer alan hükümler ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer alan fiilleri işleyen adaylar hakkında da uygulanır." hükmü yer almaktadır.
2024 Yükseköğretim Kurumları Sınavı Kılavuzu'nun "3.5. Soru Kitapçığı Nasıl Olacaktır?" başlıklı kısmında "Testler tek kitapçık hâlinde adaylara verilecek ve adaylar cevaplarını cevap kâğıdında ilgili alanda işaretleyeceklerdir. Her bir soru kitapçığı matbaada özel olarak poşetlenecektir. Soru kitapçıkları sınavda adaylara, salon görevlileri tarafından
poşeti içinde, rastgele dağıtılacaktır. Her soru kitapçığının “soru kitapçık numarası” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır", "3.8. Sınavın Geçerli Sayılması Nelere Bağlıdır?" başlıklı kısmında "Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; ... Kopya çekme veya çekilmesine yardım etme girişiminde bulunmaması, ... Cevap kâğıdına T.C. Kimlik Numarasını ve soru kitapçığı numarasını doğru olarak yazıp kodlaması, Soru kitapçığı ile cevap kâğıdına yazması ve işaretlemesi gereken bilgilerinin doğru ve eksiksiz olması... ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir. ..." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sınavların güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılması, uygulanan sınavlarda gerekli her türlü güvenlik önlemlerinin alınması görevinin davalı idarenin sorumluluğunda olduğu konusunda bir tereddüt bulunmamakla birlikte; davalı idarece sınavlarda kopya çekilmesi veya bu yönde filler işlenmesi konusundaki sorumluluğun yerine getirilmesi noktasında öncelikle bu fillerin somut ve hukuken kabul edilebilir deliller ile ortaya konulması gerekmektedir.
Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 17/01/2006 tarihli "Mürsel Eren" kararında başvuranın kopya çektiğine dair bir kanıt veya bu hususta aleyhine yöneltilen açık bir suçlama olmadığı, kopya çeken adayın sınav sonuçlarının iptal edilmesinin, ÖSYM'nin takdirine bırakılan bir mesele değil, merkezin görevlerinden biri olduğu hususlarına yer verilerek başvuranın sınav sonuçlarını feshetme kararının yasal ve makul bir temele dayanmadığı gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1 No'lu Protokol’ünün 2. maddesinde yer alan "eğitim hakkının" ihlal edildiğine karar verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nda kullanılan her bir soru kitapçığının, kitapçık numarasının farklı olduğu, kitapçık içinde yer alan soruların tamamen aynı olmasına karşın soruların veya cevapların yerlerinin değiştiği, dolayısıyla da tüm adaylar aynı soruları cevaplamasına karşın her adayın cevap anahtarı deseninin farklı olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece davacının oturduğu sıraya bitişik 10 numaralı sırada oturan adayın soru kitapçık numarasının davacı tarafından cevap kağıdına kodlandığından bahisle davacının kopya çektiği sonucuna varılmış ise de; davalı idarece davacının sınav kurallarına aykırı herhangi bir tutum ve davranışının tespit edildiğine ilişkin bir tutanak veya kamera kaydının dosyaya sunulmadığı, davacının ve dava dışı O.K'nın cevap anahtarlarının büyük oranda birbirine benzer olduğu hususunun ileri sürüldüğü, ancak dosyada yer alan kopya analiz sonucunda davacı ile O.K'nın sadece toplam doğru, yanlış ve boş soru sayılarına yer verilmesine karşın davacı ile anılan kişinin cevap anahtarı desenindeki benzerliğin tam olarak ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; davacının cevap kağıdında yer alan soru kitapçık numarasının yanlış kodlandığı açık olup sadece yanlış kodlama yapılmış olmasının davacının kopya çektiği hususunu ortaya koymak için yeterli olmadığı, davalı idarece davacıya isnad edilen kopya fiilinin şüpheye yer vermeyecek şekilde somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından cevap kağıdına soru kitapçık kodunu yanlış kodlayan davacının yukarıda yer verilen Kılavuz hükmü gereğince sınavının iptal edilmesi gerekirken kopya çektiğinden bahisle sınavı iptal edilerek anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve giremeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ret kararının dava konusu işlemin davacının sınavının iptal edilmesine ilişkin kısmının oyçokluğuyla; anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve giremeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen kısmının ise oybirliğiyle kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline,
3\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4\. Kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5\. 2577 sayılı Kanunun 20/B maddesi uyarınca kesin olarak 26/11/2024 tarihinde karar verildi.


KARŞI OY:
X- Dava; davacının 2024 yılı Yükeseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Alan Yeterlilik Testleri oturumunda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediğinin tespit edildiğinden bahisle 6114 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 5. fıkrası gereğince sınavı iptal edilerek anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve giremeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dava konusu işlem ayrılabilir nitelikte olduğundan; anılan işlemin sınav iptaline ilişkin kısmının çoğunluk kararında yer verilen gerekçe ile onanmasına; sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiçbir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmemesine ilişkin kısmı yönünden ise çoğunluk kararında yer verilen gerekçe ile temyize konu Mahkeme kararının kaldırılmasına ve işlemin bu kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.