Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6101
Karar No : 2024/7842

Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davacı) ...
2- (Davalı) ... Belediye Başkanlığı
Vekilleri : Av. ... - Av. ...

İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmaların Özeti : Taraflarca savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının Şırnak ili, Cizre ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde bulunan maliki olduğu taşınmazın, Belediyeye ait yer altı su şebekesi ve kanalizasyon hatlarındaki su sızıntısının yapının zeminini sıvılaştırması sonucu meydana gelen oturmalar neticesinde kullanılamaz hâle geldiğinden bahisle taşınmazın yapı değeri olan 92.856,80-TL ile oturamadığı süre boyunca ödediği kira bedeli olan 3.500,00-TL maddî ve aile yadigârı evin kullanılamaz hâle gelmesinden dolayı 5.000,00-TL manevî olmak üzere toplam 101.356,80-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; maddî tazminat istemi yönünden; dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile heyetçe tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının Şırnak ili, Cizre ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... sayılı yerde bulunan taşınmazı yer altı su şebekesi ve kanalizasyon hatlarındaki su sızıntısının yapının zeminini sıvılaştırması sonucu meydana gelen oturmalar neticesinde kullanılamaz hale geldiğinden, zarara doğrudan doğruya sızan suyun zeminde oluşturduğu sıvılaşmanın sebep olduğu ve yapının ruhsatsız olması ile doğan zarar arasında bir nedensellik bağının bulunmadığı göz önüne alınarak, yapının kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle hesaplanan 54.981,00-TL yapı değeri ile (taleple bağlı kalınarak) 3.500,00-TL kira bedelinin, anılan miktarın (taleple bağlı kalınarak) dava tarihi olan 26.07.2013 tarihinde itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği, davacının manevi tazminat istemi yönünden ise; davalı idarenin hizmet kusuru teşkil eden bir eylemiyle davacının uzun süredir oturduğu ve aile yadigârı olduğunu iddia ettiği evinin kullanılamaz hâle gelmesi söz konusudur ki, bundan dolayı kişinin sadece maddî zararının ortaya çıktığı ve bu maddî zararının da işbu kararla karşılandığı açık olup, hizmet kusuru teşkil eden idarî eylem nedeniyle, davacının bedensel zarara uğraması, ölmesi ya da kişilik haklarının zedelenmesi söz konusu olmadığından manevî zarara uğraması da söz konusu olmadığı sonucuna varılmakla, manevî tazminat isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; bu anlamda 54.981,00-TL yapı değeri ile 3.500,00-TL kira bedeli olmak üzere toplam 58.481,00-TL maddî tazminatın dava tarihi olan 26.07.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 32.875,80-TL maddi tazminat isteminin ise reddine, manevî tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 15/e maddesinde de; müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmenin; kaynak sularını işletmek veya işlettirmenin, belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında olduğu belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kullanma izni alınmamış yapılar" başlıklı 31. maddesinde, inşaatın bitme gününün, kullanma izninin verildiği tarih olduğu, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapıların, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacakları, ancak kullanma izni alan bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden istifade ettirileceği kuralına yer verilmiştir.
Aynı Yasanın 32. maddesinde de, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar hakkında düzenlemeler yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından ikamet ettiği evin kullanılamaz hâle gelmesi üzerine taşınmazda meydana gelen zararın tespiti amacıyla ... Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan Değ. İş: ... sayılı dosyada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu Jeoloji ve İnşaat Mühendisi tarafından müşterek düzenlenen bilirkişi raporunda; "Davaya konu taşınmaz üzerinde bulunan ve iki katlı ev olarak kullanılan yapıda meydana gelen hasarın, yer altı su şebekesi ve kanalizasyon hatlarında meydana gelen su sızıntılarının yapının bulunduğu zemine akarak zemini sıvılaştırması sonucu zeminde meydana gelen oturmalar neticesinde meydana geldiği, söz konusu iki katlı betonarme evin oturulamaz durumda olduğu" yönünde tespitlere yer verildiği ve evin yapı değerinin 92.856,80-TL olarak belirlendiği, bunun üzerine söz konusu evin yapı değeri ile davacının hasar gören yapıyı kullanamaması nedeniyle ödediği kira bedeli olarak 3.500,00-TL maddî zararın ve 5.000,00-TL manevî zararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, imarla ilgili hizmetleri yapmak veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olup, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan yapıların, belediye encümeni kararını müteakip, belediyece yıktırılacağı, ayrıca kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapıların, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacakları, işyeri açma ve çalıştırma izni olmayan işyerlerinin faaliyette bulunamayacağı açıktır.
Olayda; Mahkemenin 24.11.2022 tarihli ara kararı ile davacıya ait yapının, yapı ruhsatı ve iskan izninin bulunup bulunmadığı ile belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı hususlarının davalıdan sorulduğu, ... havale tarihli ve ... sayılı ara karar cevabında söz konusu taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlandığı ve ara karar cevabı ekinde yer alan Cizre Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısında yapının, yapı ruhsat belgesi, iskan ruhsatı ve onaylı mimari projesinin bulunmadığının belirtildiği görüldüğünden, davacının da zarar doğuran fiile katkısı nedeniyle meydana gelen zararda davalı idarenin hizmet kusuru ile davacının imara ilişkin ruhsatlarının mevcut olmamasından kaynaklanan müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekecektir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, zararın hizmet kusurundan kaynaklandığı, zarara doğrudan doğruya sızan suyun zeminde oluşturduğu sıvılaşmanın sebep olduğu ve yapının ruhsatsız olması ile doğan zarar arasında bir nedensellik bağının bulunmadığı gerekçesiyle müterafik kusura yer verilmeyerek, tüm kusur davalıya yüklenmiş ise de, mahkemece hükme esas alınan 28/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapı değeri hesaplanırken söz konusu yapının ruhsatsız ve projesiz olması göz önünde bulundurularak yapı birim fiyatının 300 TL/m² olarak belirtildiği, böylece davacının da kusuru dikkate alınarak yapı birim fiyatı belirlendiği görülmüştür.
Bu durumda, sonucu itibarıyla anılan Mahkeme kararında hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın yukarıda yer verilen gerekçe ile onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.