Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5847
Karar No : 2025/5839

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğrenci olan davacı tarafından, ... eğitim öğretim yılı uluslararası öğrenci başvuru ve kabul sürecinde usul ve esaslarda aykırılık yapıldığının tespit edildiği gerekçesi ile kaydının silinmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararının bildirimine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının Süleyman Demirel Üniversitesince gerçekleştirilen Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavından 69,62 puan aldığı, Yurtdışı Öğrenci Bilgi Sistemi Aday Başvuru sayfasında davacının not ortalamasının değiştirilerek 73 puan olarak girildiği, daha sonra bu not ortalamasının yine 69,62 olarak değiştirildiği, daha sonra davacının 55 doğru ve 69,62 puan içeren belgesinin yerine, doğru sayısı 72 ve puanı 89,62 olan farklı QR kodlu bir SDÜYÖS sonuç belgesinin sisteme yüklendiği, sonradan tekrar 89,62 puan içeren sahte YÖS sonuç belgesi yerine puanı 69,62 olan asıl belgenin fotoğrafı olan sonuç belgesinin sisteme yüklendiği, bu gerçeğe aykırı verilere istinaden davacının yabancı öğrenci statüsünde ilgili Üniversiteye kaydının sağlandığı, bu durumda; davalı idarenin sahte belgeye dayalı kayıt işlemini süre sıralamasına tabi olmaksızın her zaman geri alabilecek olması, gerçeğe aykırı belgelerle elde edilen hakların kazanılmış hak olarak kabul edilmesinin mümkün olmaması, bu kapsamda davalı idarece davacının yabancı öğrenci statüsünde kaydının yapıldığı esnada açık hataya düşüldüğü dikkate alındığında; davacının öğrencilik kaydının silinmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın
kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... tarihinde ... Üniversitesi SDÜ-YÖS (Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı) sınavından aldığı 69,62 puan ile ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne başvuru yaptığı, ... tarihinde PAÜ Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca Hukuk Fakültesi’ne kabul edildiğine dair kabul mektubu gönderildiği, PAÜ Yurt Dışı Öğrenci Koordinatörlüğü tarafından ... tarihinde gönderilen mail ile ... eğitim öğretim yılı 2. yerleştirme sonuçlarında teknik bir arızadan kaynaklı olarak hesaplama hataları oluştuğundan başvuran adayların hak kaybına uğramaması amacıyla açıklanan yerleştirme sonuçlarının iptal edildiğinin ve 2. bir ilana kadar kayıt yapılmayacağının bildirildiği, ... tarihinde ise PAÜ Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından yeni bir kabul mektubu gönderildiği, ikinci kabul işleminin Rektör tarafından yeni atanan ve tamamı değiştirilen öğrenci işleri personeli tarafından yapıldığı, usulsüzlük yapıldığı iddia edilen dershaneye gitmediği, öğrenci işlerindeki kişilerle de çıkar ilişkisine girmediği, SDÜYÖS sınav sonuçlarının PUSULA sistemine girilmesinden sonra puanının değiştirilmiş olması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, ancak davalı idare personelince yapılabilecek bu değiştirme işlemine kendisinin bir iştirakinin bulunup bulunmadığının ceza yargılaması sonucunda tespit edilebileceği, işlem anında herhangi bir mahkumiyeti olmadığı, hilesinden yahut yalan beyanından bahsedilemeyeceği, adli soruşturmanın sonuçlanmasının beklenilmediği, başka bir çok üniversiteye yerleşebilecek puana sahipken kazanılmış haklarının elinden alındığı, kendi notuyla üniversiteye girebilecek iken usulsüzlük yapmasının düşünülemeyeceği, kendi notunun üniversiteye yerleşmesi için yeterli olup yükseltilmesine ihtiyaç olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kayıt esnasında gerçek puan hesaplamasıyla-kontenjana göre başarı sıralaması gibi koşulları sağlamadığı halde, sisteme yüklenen sahte belge ve değiştirilmiş notlarla kontenjana dahil olması sağlanarak, daha en başından itibaren hukuka aykırı tesis edilmiş bir kayıt işlemi ve davacının yararına ve başka öğrencilerin zararına olacak şekilde haksız bir menfaat (eğitim ve öğrencilik hakkı) temin edildiği, kazanılmış hakkın söz konusu olmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğrenci olan davacı tarafından, ... eğitim öğretim yılı uluslararası öğrenci başvuru ve kabul sürecinde usul ve esaslarda aykırılık yapıldığının tespit edildiği gerekçesi ile kaydının silinmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim kurulu kararının bildirimine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Senato" başlıklı 14/b-4 maddesinde; "Görevleri: "Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak" hükmüne, "Fakülte Yönetim Kurulu" başlıklı 18'inci maddesinin (b) fıkrasında; "Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar" hükmüne, aynı fıkranın (5) numaralı bendinde; "Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek" hükmüne, "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45'nci maddesinin (a) bendinde; "(a) Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
" hükmüne, (f) bendine; "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
Pamukkale Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilen Pamukkale Üniversitesi Yurt Dışından Öğrenci Kabul ve Kayıt Yönergesinin "Amaç" başlıklı 1'inci maddesinde; "Bu yönergenin amacı Pamukkale Üniversitesinin ön lisans ve lisans programlarına yurt dışından öğrenci kabul koşullarını belirlemektir.
" düzenlemesi, "Yurt dışı Öğrenci Koordinatörlüğü
" başlıklı 5'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde; "Yurt dışı öğrenci statüsünde başvuruda bulunan adayların ön değerlendirme ve yerleştirme işlemlerinin yapılması" düzenlemesi, "Başvuru Koşulları" başlıklı 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında; "Başvuru Yapabilecek Adaylar: Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla; a) Yabancı uyruklu olanlar" düzenlemesi, "Kontenjanların Belirlenmesi ve Başvurular" başlıklı 9'uncu maddesinde; "(1) a) Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları, hiç öğrenci almayan veya bir önceki yıl ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzuna göre kontenjanı 60 ve altında olan programlarda 30’u geçmeyecek şekilde; diğer programlarda ise bir önceki yıl ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan kontenjanlarının %50’sini geçmeyecek şekilde Senato tarafından belirlenir ve YÖK’e bildirilir. b) Kontenjanlar, başvurulara ilişkin açıklamalar ve başvuru tarihleri Üniversitenin web sayfasında ilan edilir. c) Başvurular, akademik takvimde belirlenen tarihler arasında Üniversitenin web sayfasından aşağıdaki belgelerin Başvuru Formu üzerinden online yüklenmesi ile gerçekleştirilir. 1. Yurtdışı Öğrenci Başvuru Formu 2. Pasaport veya kimlik 3. Lise diplomasının veya lise düzeyindeki öğrenim belgesinin Türkçe noter onaylı kopyası, (Başvuru tarihinde mezuniyet aşamasında olan öğrenciler için okullarından alacakları öğrenim durum belgesi) 4. Sınav sonuç belgesinin aslı veya onaylı örneği. 5. Başvurular Yurtdışı Öğrenci Kabul Komisyonu tarafından değerlendirilir. 6. Başvuru süresi içinde belgelerinden herhangi biri eksik olan ve/veya başvuru şartını sağlamayan adayların başvuruları değerlendirmeye alınmaz." düzenlemesi, "Tercihlerin Yapılması" başlıklı 11'inci maddesinde; "a) Programlara yerleşmek için, PAÜYÖS’ten 40 ve üzeri puan alanlar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan ve Ek-1’deki tabloda belirtilen sınavlardan minimum puanı sağlayan adaylar tercih yapabilir. b) Adaylar, akademik takvimde belirtilen tarihler arasında tercih yapar. Süresi içinde tercih yapmayan adayın yerleştirme işlemleri yapılmaz. c) PAÜYÖS’ten 40 ve üzeri puan alanlar PAÜYÖS sınav sonucu ile, PAÜYÖS’ten 40 puanın altında alanlar diğer sınav türleriyle tercih edebilir. d) Adaylar, sadece bir sınav türü ile tercih yapabilirler. Birden fazla sınav türüyle tercihte bulunan adayların tercih başvuruları geçersiz sayılır. e) Adaylar, Pamukkale Üniversitesinde yerleşmek istediği diploma veren programlardan en fazla beş tanesini tercih edebilir." düzenlemesi, "Tercihlerin Değerlendirilmesi" başlıklı 12'nci maddesinde; "a)Yurtdışı öğrenci kontenjanına başvuran adayların tercihlerinin değerlendirilmesi; Üniversite tarafından yapılan PAÜYÖS sonucu ile Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan ve Ek- 1’deki tabloda düzenlenen sınav sonuçlarına göre yapılır. Puanlar yüksekten düşüğe doğru sıralanarak adayların tercihleri doğrultusunda sistem üzerinden yerleştirme işlemi yapılır ve sonuçlar üniversite yönetim kurulu kararı ile kesinleşir." düzenlemesi, "Yönergede hüküm bulunmayan haller" 20'nci maddesinde; "(1) Bu Yönergede belirtilmemiş hususlarda, Üniversitemiz mevzuatı, YÖK tarafından yayımlanan ilgili mevzuatı ile Pamukkale Üniversitesi Yönetim Kurulu ve Senato Kararları geçerli olur.
" düzenlemesi yer almıştır.
Öte yandan, Pamukkale Üniversitesi Yurt Dışı Öğrenci Kabul Komisyonunun, "... eğitim öğretim yılında uluslararası (yurt dışı) öğrenci tercih başvurularında kabul edilecek sınav türlerinin ve sınav türlerine göre dönüşüm katsayısının görüşülmesi" gündemiyle toplandığı ve ... tarih ve ... sayılı karar ile Adım Üniversitelerinin yaptığı Yabancı Uyruklu Öğrenci sınav türü için uygulanacak katsayının 0,9 olarak belirlendiği görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... eğitim öğretim yılı için Pamukkale Üniversitesi programlarına yurt dışından öğrenci kabulü için başvuruların alındığı ve öğrencilerin başvuru, kabul süreçlerine ilişkin işlemlerin davalı Üniversitenin Yurtdışı Öğrenci Koordinatörlüğü tarafından yürütüldüğü, anılan Koordinatörlük tarafından davacının ... eğitim-öğretim yılı için Hukuk Fakültesine kayıt işlemlerinin yapıldığı ve davacının bir süre anılan programda eğitimine devam ettiği, bu süreçte yapılan incelemeler neticesinde, Pamukkale Üniversitesi Yurtdışı Öğrenci Koordinatörlüğü'nün ... eğitim öğretim yılı yurt dışı öğrenci başvuru ve kabul sürecine ilişkin iş ve işlemlerde bir kısım usulsüzlükler yapılarak, kabul ve yerleştirme şartlarını taşımayan öğrencilerin gerçeğe aykırı şekilde düzenlenen bilgi ve belgeler ile Üniversite fakülte programlarına yabancı öğrenci statüsünde yerleştirilmelerinin sağlandığına ilişkin tespitler yapıldığı, bu kapsamda davacıya ait 69,62 puan içeren Süleyman Demirel Üniversitesi YÖS Sonuç Belgesi sisteme yüklendikten sonra davacının not ortalamasının değiştirilerek 73 puan olarak girildiği, daha sonra bu not ortalamasının yine 69,62 olarak değiştirildiği, daha sonra davacının 55 doğru ve 69,62 puan içeren belgesinin yerine, doğru sayısı 72 ve puanı 89,62 olan farklı QR kodlu bir SDÜYÖS sonuç belgesinin sisteme yüklendiği, bu belgenin QR kodu okutulduğunda belgenin doğrulanamadığı, bu yeni eklenen belgede de daha önce girişi yapılan (...) doğrulama kodunun bulunduğu, sonradan tekrar 89,62 puan içeren sahte YÖS sonuç belgesi yerine puanı 69,62 olan asıl belgenin fotoğrafı olan sonuç belgesinin sisteme yüklendiği, Yabancı Öğrenci Sınavından (SDÜYÖS) gerçekte aldığı ortalama notu (0,9) katsayısı nedeniyle 62,6500 olmasına rağmen, süreçte puanları değiştirilen ve sisteme daha yüksek puan içeren sahte evrak yüklendiğinin tespit edildiği gerekçesiyle Pamukkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile öğrencilik kaydının silinmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdarelerin yokluk, açık hata ve ilgililerin hile veya yalan beyanına dayanarak tesis ettikleri işlemleri herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın her zaman, diğer hatalı işlemleri ise dava açma süresi içerisinde geri alabilecekleri, işlemin geri alınması veya iptali ile tesis edildiği tarih itibariyle geriye yürüyerek ortadan kalkacağı ve bu arada doğurduğu tüm hukuki sonuçları etkileyeceği idare hukukunun yargısal içtihatlarla da benimsenmiş genel ilkelerindendir.
Olayda, davacıya ait SDÜYÖS sınav sonuçlarının PUSULA sistemine girilmesinden sonra davacının puanının değiştirilmiş olması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Masumiyet karinesi, hakkında suç isnadı bulunan bir kişinin adil bir yargılama sonunda suçlu olduğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum sayılması gerektiğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gereğini oluşturmaktadır. (AYM, E.2013/133, K.2013/169, 26/12/2013). Anılan karine, kişinin suç işlediğine dair kesinleşmiş bir yargı kararı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence altına almaktadır. Ayrıca hiç kimse, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar yargılama makamları ve kamu otoriteleri tarafından suçlu olarak nitelendirilemez ve suçlu muamelesine tabi tutulamaz.
Üniversite programlarına yurt dışından öğrenci kabulü için, öğrencilerin başvuru ve kabul süreçlerine ilişkin işlemlerini yürüten üniversite personeli hakkında da soruşturma olduğu, sisteme girme ve not değiştirme işleminin davalı idare personeli tarafından da yapılabilecek bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. Not değiştirme işlemine davacının bir iştirakinin bulunup bulunmadığı ancak ceza yargılaması sonucunda tespit edilebilecektir. Davacı hakkında işlem tarihinde verilmiş bir mahkumiyet hükmü bulunmamaktadır. UYAP kayıtlarından, öğrenci kayıt işlemleri sırasında yapılan usulsüzlüklere ilişkin olarak adli soruşturmanın devam ettiği görülmektedir. Bu haliyle, bu aşamada davacının hilesinden yahut yalan beyanından bahsedilmesine olanak bulunmamaktadır.
Diğer yandan, yokluk yahut açık hata halinden bahsedilebilmesi için, davacının gerçek puanının doğru katsayı ile çarpımı sonucunda bulunan dönüşüm puanı ile (62,65) eğitim gördüğü bölüme yerleşemeyecek olmasına karşın, öğrenci kayıt sistemine yapılan müdahale neticesinde yerleşmesinin sağlanmış olması gerekmektedir.
... İdare Mahkemesinin ... tarihli ara kararına idarece verilen cevaptan, davacının yerleştirildiği bölüme 2. yerleştirmede PAÜYÖS sınavı dışındaki diğer sınav/diploma notlarına göre en düşük yerleşme puanının 53,92 olduğu ve davacının gerçek puanı olan 62,65 puanla ilgili bölüme yerleşebileceğinin belirtildiği görülmektedir.
Bu durumda, bu aşamada davacının davalı idare personelince sisteme yapılan müdahaleye iştirak ettiğinden bahsedilmesinde hukuken olanak bulunmadığı gibi davacının gerçek puanı ve bu puanın doğru katsayı ile çarpımı sonucunda elde edilecek dönüşüm puanıyla ilgili bölüme yerleşebileceği anlaşılmakla, açık hata ya da yokluk halinden de bahsedilemeyeceğinden, dava açma süresi geçtikten sonra davacının kaydının silinmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan; ceza sorgulaması sonucunda, kayıt sırasında davacının herhangi bir suç işlediği ya da hile yaptığı yönünde tespitte bulunulması halinde, idarece her aşamada davacı hakkında işlem yapılabileceği tabiidir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :

(X)- Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerden birinin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Kararın onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.