Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5768
Karar No : 2025/5060

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesine göre öğrenimini azami dokuz yıl içinde tamamlamadığından bahisle Fakülteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 16/09/2013 tarihinde Tıp Fakültesine kayıt yaptırdığı, anılan kayıt tarihinde yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinde, lisans programlarını azami dokuz yıl içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanların, bu Kanunun 46. maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilecekleri, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statülerinin devam edeceğinin belirtildiği, geçici 67. madde ile de azami öğrenim süresi hesabında maddenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinin esas alınması gerektiğinin kurala bağlandığı, bu durumda, hukuka uygun elde edilen haklar müktesep hak oluşturacağından, davacı öğrencinin, okula kaydını yaptırdığı 16/09/2013 tarihinde yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesine göre kazanılmış haklarının olduğu ve azami öğrenim süresinin 26/11/2014 tarihinden 9 yıl sonra dolacağı ve 26/11/2023 tarihinde sona ereceği göz önüne alındığında, lisans programını azami süresi içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayan davacının ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimine devam etmek için kayıt yaptırabileceği ve öğrencilik statüsü devam edeceğinden, azami eğitim-öğretim süresini doldurduğundan bahisle davacının fakülteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davalı idare tarafından, davacının azami dokuz yıl içerisinde eğitimini tamamlayamadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.


TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; İ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesine göre öğrenimini azami dokuz yıl içinde tamamlamadığından bahisle Fakülteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 26/11/2014 tarihine kadar yürürlükte olan 44/c maddesinde; " Bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın önlisans programlarını azami dört yıl, lisans programlarını azami yedi yıl, lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programları azami dokuz yıl, yüksek lisans programını azami üç yıl, doktora programını ise azami altı yıl içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar, bu Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder.''hükmü yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6569 sayılı Kanun ile değişen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44/c maddesinde ise; "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.(...)" hükmüne yer verilmiş, azami süresi içerisinde öğrenimin tamamlanmaması halinde ise öğrencinin kayıtlı olduğu program ile ilişiğinin kesileceği hüküm altına alınmıştır.
Yine 2547 sayılı Kanun'a 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
26/11/2014 tarihine kadar yürürlükteki mevzuat uyarınca; önlisans ve lisans öğrencilerinin azami süresi içerisinde öğrenimini tamamlamamaları durumunda, öğrencilik statülerinin devam edeceği düzenlenmişken, 26/11/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Kanun kapsamında; önlisans ve lisans öğrencilerinin azami süresi içerisinde öğrenimini tamamlamamaları durumunda öğrencilik statülerinin sona ereceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, 2547 sayılı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmış olup, 26/11/2014 tarihi itibariyle yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrencilerin azami öğrenim süreleri baştan başlatılmıştır.
Bu itibarla; 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi öncesinde yükseköğretim kurumlarına kayıtlı olan öğrenciler açısından hukuka uygun elde edilen müktesep haktan bahsedilemeyecek olup, 26/11/2014 tarihi öncesi veya sonrasında kayıt yaptıran bütün öğrenciler, 26/11/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren hükümlere tabi olacak, azami süresi içerisinde öğrenimin tamamlanmaması halinde ise kayıtlı oldukları program ile ilişikleri kesilebilecektir. Bu durumda İdare Mahkemesi kararının, davacının 26/11/2014 tarihi öncesinde okula kayıt yaptırdığından bahisle müktesep hakkı olduğu yönündeki gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bununla birlikte; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinde; öğrencilerin, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları belirtilmiştir. Aynı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. Böylece, 26/11/2014 itibarıyla, 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı ortasında, yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami süreler baştan başlatılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü, geçici 67. madde uyarınca "azami süre" hesabının hangi tarih itibarıyla yapılacağı noktasında düğümlenmektedir. Azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı başı itibarıyla yapılması, kanunun, geçmişe yönelik olarak uygulanmasına yol açacaktır. Bununla birlikte, azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi itibarıyla yapılması durumunda, azami dokuz yıllık sürenin sonunun dönem ortasına gelmesi nedeniyle, dönem bitmeden öğrencinin fakülte ile ilişiğinin kesilmesi gibi bir sorun ortaya çıkacaktır. Her iki durumda da hukukun genel ilkelerine aykırı bir durum oluşacaktır.
İdare hukukunun temel ilkeleri gereği, ilgili mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı müddetçe yasal düzenlemeler geçmişe doğru yürütülemeyeceğinden, 2547 sayılı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde yer alan "daha önceki öğrenim süreleri" ibaresinden, Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla devam etmekte olan 2014-2015 eğitim-öğrenim yılı güz yarıyılının da dahil edildiğinin anlaşılması, bir başka ifade ile azami öğrenim süresine ilişkin bu düzenlemenin Kanun'un yayımlanmasından sonraki ilk eğitim öğretim döneminden itibaren uygulanmaya başlanılması gerektiği açıktır.
Yukarıda bahsi geçen geçici 67. madde uyarınca getirilen azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerin, derslerin dönemlik verildiği fakültelerde; 26/11/2014 tarihinden sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının, derslerin yıllık olarak verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı fakültelerde ise; 26/11/2014 tarihinden sonraki 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, 16/09/2013 tarihinde Tıp Fakültesine kayıt yaptıran davacının, fakültesinde derslerin yıllık olarak verildiği hususu da göz önüne alındığında, azami öğrenim süresi hesabının 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yapılması gerektiğinden, dokuz yıllık azami öğrenim süresinin de 2023-2024 eğitim-öğretim dönemi bahar yarıyılı sonu itibarıyla sona ereceği, Fakülteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği 04/09/2023 tarihi itibariyle henüz azami öğrenim süresinin sona ermediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının neticesi itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 27/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.