Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5386
Karar No : 2025/648

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... (...) ... vasisi ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan dolayı verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğinden bahisle Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin "suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek," eylemi nedeniyle "yükseköğretim kurumundan çıkarma" disiplin cezası ile cezalandırılmaları için söz konusu eylemi işlediklerinin öğrencilik statüleri devam etmekte iken Mahkeme kararı ile kesinleşmiş olması gerektiği, yükseköğretim kurumuna kayıt olmadan önce söz konusu suçlardan haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı ile hükümlü bulunanların, girdikleri sınav sonucuna göre yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıramayacağına veya bu durumlarının tespiti halinde "yükseköğretim kurumundan çıkarma" disiplin cezası ile cezalandırılacağına ilişkin hüküm bulunmadığı, bu durumda, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-a maddesinde sayılan suçlardan kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükümlü iken girdiği sınav sonucunda davalı üniversiteye 2020-2021 döneminde kayıt yaptıran davacının durumu anılan Yönetmelik hükmü kapsamında bulunmayıp, davalı üniversiteye kayıt olduğu tarihten önceki dönemde (30.05.2019 tarihinde) hakkında kesinleşen mahkumiyet kararının disiplin cezasına dayanak alınmasına hukuken olanak bulunmadığından, dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, vekalet ücreti yönünden ise hüküm kurulmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; uyuşmazlıkta, istinaf aşamasında istifa etse de, davacı vekili Av. ...'ın dosyaya 04.09.2021 tarihinde dahil olarak ilk derece kararı verilene kadar davacıya hukuki yardım sunduğu halde sehven vekalet ücretine hükmedilmediği anlaşılmakla, davacı vekili lehine Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi gereğince vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bununla birlikte, davacı vekili tarafından istinaf başvurusundan sonra 06/11/2022 tarihinde vekillikten çekilme dilekçesi verilmiş ise de, bu hususun davacı taraf vekili lehine vekalet ücreti takdir edilmesine engel olarak görülmediği, davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden; Anayasa Mahkemesinin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararı ile; öğrencilere disiplin cezası verilmesi hususunda yönetmeliğe yetki veren Kanun maddesinin (işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 2547 sayılı Kanun'un 54/a, 65/a-9 maddeleri) Anayasa'ya aykırı olduğuna karar vererek iptal edildiği, fakat kararın yürürlüğe giriş tarihinin dokuz ay sonraya ertelendiği, iptal sonrasında da 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinde "Öğrencilerin Disiplin İşleri" başlığı altında düzenleme yapıldığı, dolayısıyla; Anayasa Mahkemesince yükseköğretim öğrencilerine disiplin cezası verilmesi konusunda yönetmelikle düzenleme yapma yetkisi veren Kanun maddesinin iptali sonrasında yasa koyucu tarafından yeniden düzenleme yapılsa dahi, yeni düzenlemenin, Anasaya Mahkemesi kararından önce yönetmelik hükümleri esas alınarak tesis edilen işlemleri hukuka uygun hale getirmeyeceği, bu nedenle ve özetle; kanuni bir dayanak olmaksızın veya verilen cezaların kanuni dayanaklarının sonradan ortadan kalkması halinde ceza verilemeyeceği ve verilen cezaların ortadan kalkması gerektiği gözönüne alındığında; davacıya disiplin cezası verilmesine dair işbu dava konusu işlemin Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararı sebebiyle kanuni dayanaktan yoksun hale geldiği anlaşıldığından; dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüyle, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacı vekili lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacı vekili Av. ... lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ve istinaf konusu mahkeme kararının verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan Mahkeme kararına karşı davalı tarafın yaptığı istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacı hakkında, Doğubeyazıt T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından davalı idareye gönderilen yazıda, davacının "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" suçundan hükümlü olduğu bilgisinin verilmesi üzerine, Tıp Fakültesi Dekanlığı tarafından Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği gereğince öğrenci hakkında disiplin soruşturmasının açıldığı ve yapılan soruşturma neticesinde anılan Yönetmeliğin 9/1-a maddesi uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği, söz konusu işlemin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. sınıf öğrencisi olan davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğinden bahisle yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42. maddesinde, kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tesbit edilip düzenleneceği, 124. maddesinde ise, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarılabileceği hükmü,
''Anayasa Mahkemesinin kararları'' başlığını taşıyan 153. maddesinde; ''Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…) teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez.
Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.'' kuralı yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, anılan Kanun'un "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun -işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanun'un 65. maddesinde ise öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18.08.2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa Mahkemesi'nin 22.01.1990 tarih ve 20410 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12.12.1989 tarih ve E:1989/11, K:1989/48 sayılı kararında; ''Türk Anayasal sisteminde, "Devlete güven" ilkesini sarsmamak ve ayrıca devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda etkilerini göstermiş, sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların, iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar ki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.'' ifadeleri yer almıştır.
2547 sayılı Kanun'un 54/a, 65/a-9 maddeleri Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş ise de; söz konusu hükümlerin dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olduğu ve Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi gereği, davaya konu uyuşmazlığa uygulanması gerektiği açıktır.
Bununla birlikte; Anayasa ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının Anayasa'nın amir hükmü gereği kanunla belirlenebileceği, ayrıca 2547 sayılı Kanun'da yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır.
Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Kanun'un 54/a maddesi irdelendiğinde disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. sınıf öğrencisi olduğu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... (Kapatılan) ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın 30.05.2019 tarihinde kesinleştiği, anılan Mahkeme kararında davacıya isnat edilen suç tarihinin 12.09.2017 tarihi olduğu, davacının okula kayıt tarihinin ise 2020 yılı olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinin ve bu madde uyarınca hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu durumda, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 11/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.