Danıştay danistay 2024/3128 E. 2025/7052 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3128
Karar No : 2025/7052

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ...
2- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kapatılan özel öğretim kurumunda öğretmen olarak görev yapması nedeniyle çalışma izni iptal edilen davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali ve anılan işlem nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; özel öğretim kurumunun kapatılması hâlinde çalışma izninin iptalinin gerektiğine ve çalışma iznine tabi olarak mesleğini ifa eden bir kişinin çalışma izninin iptal edilmesinin bir sonucu olarak kişiye doğrudan özel öğretim kurumlarında çalışma yasağı getirilmesine ve böyle bir yasağın uygulanma şartlarına ilişkin bir hüküm bulunmadığı ve davacının çalıştığı okulun kapatılması nedeniyle doğrudan çalışma izni iptal edilmek suretiyle özel öğretim kurumlarında çalışmasının yasaklanmasının kanuni dayanağının olmadığı gerekçesiyle davacının bir düzenleyici işlem niteliğindeki Genelge uyarınca çalışma izninin iptal edilerek özel öğretim kurumlarında çalışmasının yasaklanmasına ilişkin şerhin kaldırılmaması ve söz konusu şerh nedeniyle tarafına çalışma izni verilmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından anılan işlemin iptaline; Mahkemece verilen iptal kararı davacıya doğrudan çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmadığından, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Ankara ilinde bulunan özel bir kursa çalışmak için başvuru yaptığı, 17 gün sigortalı olarak çalıştıktan sonra Ankara Valiliğince çalışma izni verilmemesi üzerine işine son verildiği, bu tarihten itibaren herhangi bir özel öğretim kurumunda öğretmen olarak görev yapamaması nedeniyle mağdur olduğu; davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, dava dilekçesinde davacının maddi ve manevi tazminat isteminin yer almadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmakta olup davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kapatılan özel öğretim kurumunda öğretmen olarak görev yapması nedeniyle çalışma izni iptal edilen davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali ve anılan işlem nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge'nin 3. maddesinde "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddi işlemine ilişkin kısmının incelenmesi;
Yukarıda yer verilen Genelge'nin 3. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemede yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptaline; "....görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda; davacının görev yaptığı okulun 667 sayılı KHK kapsamında kapatılması nedeniyle çalışma izninin iptal edildiği, davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu işlemin; çalışma izni iptal edilen davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucunu doğurduğu ve anılan işlemin dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu anlaşılmakta olup; Genelge'nin bu kısmı Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden dava konusu bireysel işlemin de iptali gerekmektedir.
Dairemizce verilen bu kararın; davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği açık olup; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek ve çalışma izni başvuru şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar yukarıda yer verilen gerekçe ile usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmının incelenmesi;
Davacının çalışamamaktan kaynaklanan zararlarının tazmin isteminin değerlendirilmesi aşamasında; davacının çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin çalıştığı kurumdaki çalışma izninin iptal edilmesi ve bir daha özel öğretim kurumlarında görev verilmemesi şeklinde iki yönünün olduğu kabul edilmelidir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nda yer alan hükümler uyarınca; özel öğretim kurumlarında görev yapan personel için, doğrudan hangi kurumda hangi kadro ve/veya pozisyonda görev verilmek isteniyorsa, o çerçevede çalışma izni onayı düzenlendiği, anılan kurumlarda çalışmak isteyen kişilere, istedikleri kurumda çalışabilmelerine imkan verecek genel bir çalışma izni onayı usulünün bulunmadığı, ancak; özel öğretim kurumu ile yapılacak iş sözleşmesini müteakip çalışma izni onayı sürecinin başlatılabileceği dikkate alındığında; süresiz görev verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararların tazmin edilebilmesi için, herhangi bir özel öğretim kurumuyla yapılan iş sözleşmesi üzerine talep edilen çalışma izni onayının Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesi uyarınca reddedilmesi ve bu hususun somut bilgi ve belgeyle ortaya konulması gerekmektedir.
Bir başka ifadeyle; 5580 sayılı Kanun'a tabi kurumlarda uygulanan personel istihdam rejiminin niteliği gereği, çalışma izni onayı talebine dayanak olan herhangi bir özel öğretim kurumu ile imzalanan iş sözleşmesinin bulunmaması halinde ileri sürülen zararın muhtemel zarar olarak kabulü gerekir.
Bu itibarla; davacının dava konusu işlem nedeniyle bir daha özel öğretim kurumlarında çalışamamasından kaynaklı olarak oluşmuş somut, kesin ve net bir maddi kayıp varsa davacı tarafından bütün kalemleriyle bu hususun ortaya konulması gerekmekte olup; davacının çalışma izninin iptal edilmesinden sonra Ankara ilinde bulunan bir özel öğretim kursuna başvurduğu, Ankara Valiliğince çalışma izni verilmemesi nedeniyle işten ayrılmak zorunda kaldığı ve sonrasında bir daha özel öğretim kurumlarında çalışamadığı iddiasının Mahkemece bu çerçevede değerlendirilmesi ve araştırılması gerekmektedir.
Öte yandan; davacının kapatılan kuruma özgülenen çalışma izni onayının iptalinden kaynaklandığı iddia edilen maddi zararın tazmini talebi yönünden ise; işlem tarihinde davacının çalışabileceği kurumun bulunmadığı dikkate alındığında; mahrum kalındığı ileri sürülen parasal ve özlük haklarının tarafına ödenmesi yolundaki talebinin kabul edilmesine de hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu itibarla; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin kısmının yukarıda yer verilen GEREKÇE İLE ONANMASINA,
b) Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
2\. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
3\. Kesin olarak, 22/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.