Danıştay danistay 2024/2084 E. 2025/7025 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2084
Karar No : 2025/7025

DAVACI: ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1) ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1) Hukuk Programı Çift Ana Dal Lisans Programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı Başkent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile,
2) Bu işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Davalı üniversitenin daha önce verilen Mahkeme kararlarını ve hukuk kurallarını dikkate almadan mağduriyetine sebep olacak şekilde tekrar ilişik kesme kararı verdiği, birinci ana dal programında gösterdiği başarı nedeniyle çift ana dal programına kabul edildiği, bu başarının dikkate alınmayarak ilişik kesilmesinin hukuka aykırı olduğu, birinci ana daldaki not ortalamasının da dikkate alınması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
... BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: 2547 sayılı Kanun uyarınca idarelerinin bu alanda düzenleme yapma görevi bulunduğu, öğrencinin birinci ana dalda başarılı olması halinde ikinci bir dalda eğitim alma imkanı verildiği, başarı durumunun devam etmemesi halinde çift ana dal eğitimine devam edilemeyeceği, bu durumda eğitime devam etme hakkı verilmesinin başlangıçta aranan başarı şartını sağlayamadığı için çift ana dal yapma hakkı elde edemeyen öğrencilere de talep etmesi halinde çift ana dal hakkı verilmesi ihtiyacını ortaya çıkaracağı, dava konusu hükmün uygulanmasının, her iki ana daldaki genel not ortalamasının ikinci kez 100 üzerinden 65'e düşmesi halinde adayların ikinci ana daldaki kaydının silineceği şeklinde olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

... ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI: Daha önce iptal kararı verilen Mahkeme kararlarından birinin temyiz edildiği, diğeri için istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacının genel not ortalamalarının düşük olduğu, dava konusu Yönetmelik maddesinde aranılan not kriterlerini karşılayamadığı, davacı birinci ana dal bölümünden mezun olduğundan Mahkeme kararları hilafına çift ana dal not ortalamaları ile beraber dikkate alınabilecek birinci ana dal not ortalaması bulunmadığı, davacının birinci ana dalından başarı ile mezun olmasının ikinci ana dalındaki başarısızlığını gidermediği, davacının çift ana dal programına devam için gerekli not ortalamasını sağlayamadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bozma kararı uyarınca dava konusu Başkent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesine göre Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının kararlarına uyulması mecburi olduğundan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/01/2024 gün ve E:2022/3737, K:2024/139 sayılı kararında belirtilen gerekçeyle bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerekmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Dairemizin 08/06/2022 tarih ve E:2018/6290, K:2022/3906 sayılı kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararının; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31/01/2024 tarih ve E:2022/3737, K:2024/139 sayılı kararı ile davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi üzerine, bozulan kısım yönünden dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
MADDİ OLAY:
2011 yılında Başkent Üniversitesi ... Fakültesi ... Bölümü'nde eğitime başlayan davacı, 2014 yılında çift ana dal programı kapsamında aynı üniversitenin Hukuk Fakültesine kayıt yaptırmış olup 2016 yılında, ana dal programı olan ... Bölümü'nden mezun olmuştur.
Davacının çift ana dal programı olan Hukuk Fakültesindeki genel not ortalamasının 2. kez 2.00'ın altına düştüğünden bahisle Başkent Üniversitesinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan programdan ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
08/06/2022 tarihinde duruşmalı görülen dava için Dairemizin 08/06/2022 tarih ve E:2018/6290, K:2022/3906 sayılı kararıyla, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrası yönünden, davacı vekili tarafından dosya kapsamına sunulan 10/03/2020 kayıt tarihli dilekçe ile Yönetmeliğin dava edilen ilgili maddesine ilişkin kısmı hakkındaki dava ve taleplerden feragat edildiği bildirildiğinden, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrası ilişkin kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına; Başkent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden, birinci ana dal ile ikinci ana daldaki başarının, diğer bir tabirle genel not ortalamasının birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği, birinci ana daldaki başarının yalnızca çift ana dal programına kayıt esnasında önem arz ettiği, dayanağı olan Kanun maddelerine uygun olarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda düzenlenen Yönetmelik hükmü kapsamında tesis edilen davacının çift ana dal lisans programından ilişiğinin kesilmesine dair bireysel işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemiz kararına karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31/01/2024 tarih ve E:2022/3737, K:2024/139 sayılı kararı ile davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İdari ve vergi dava daireleri kurullarının görevleri" başlıklı 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği; 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 4. fıkrasında da, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması durumunda ısrar olanağı tanınmamıştır.
Bu nedenle, bozma kararı gözönünde bulundurularak, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru süresi" başlıklı 17. maddesinin 2. fıkrasında; 'Başvuru anında anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ve anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde bulunan öğrenciler ikinci anadal diploma programına başvurabilirler. Ayrıca aşağıdaki şartlar uyarınca yükseköğretim kurumları kontenjan belirleyebilir ve öğrenciler de bu şartlar kapsamında başvuru yapabilir: a) Çift anadal yapacak öğrencilerin kontenjanı, anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olmak şartıyla, anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması %20 oranından az olmamak üzere üniversite senatolarınca belirlenir. b) Hukuk, tıp ve sağlık programları ile mühendislik programları hariç olmak üzere, çift anadal yapılacak programların kontenjanları da programların kontenjanının %20’sinden az olmamak üzere üniversite senatolarınca belirlenir. c) Anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ancak anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde yer almayan öğrencilerden çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanlar da çift anadal programına başvurabilirler.', 4. fıkrasında (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle); 'Öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebilir. Genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65'in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir.' düzenlemesine yer verilmiş iken 26/09/2023 tarih ve 32321 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile anılan madde; 'Öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için anadal programındaki genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin anadal programındaki genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebilir. Anadal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 70’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir.' şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinde, ana dal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan, ana dal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde bulunan ve başvurduğu yarıyıla kadar ana dal diploma programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlayan öğrencilere ikinci ana dal diploma programına başvurma hakkı tanınmıştır. İkinci ana dal lisans programına devam eden öğrenciye mezuniyet diplomasının da, birinci ana dal diploma programından mezun olması halinde verilebileceği öngörülmüştür.
Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında ise, öğrencinin çift ana dal programından mezun olabilmesi için genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerektiği, tüm çift ana dal öğrenimi süresince öğrencinin genel not ortalamasının bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebileceği, genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci ana dal diploma programından kaydının silineceği belirtilmiştir.
Öğrencilerin çift ana dal programına kabul edilmelerinde ve mezuniyetlerinde ana dal programındaki başarıları esas alındığından, çift ana dal programına devam etme koşulunu düzenleyen Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "genel not ortalaması" ibaresi ile de ana dal programındaki genel not ortalamasının kastedildiği ve ana dal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci ana dal diploma programından kaydının silineceği sonucuna varılmaktadır.
Nitekim, 26/09/2023 tarih ve 32321 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile dava konusu Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasının "Öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için anadal programındaki genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin anadal programındaki genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebilir. Anadal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 70’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir." şeklinde değiştirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının çift ana dal programındaki genel not ortalamasının ikinci kez 2.00'ın altına düştüğü gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.


KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Dava konusu Başkent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE,
2\. Dava sonuç olarak kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL yargılama giderinin ...-TL'sinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL temyiz yargılama giderlerinin davalı Başkent Üniversitesi'nden alınarak davacıya verilmesine,
4\. Davanın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı temyiz edilmeksizin kesinleştiğinden davalı idareler lehine vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulmamasına; davanın iptaline ilişkin kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı Başkent Üniversitesinden alınarak davacıya verilmesine,
5\. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
18/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.