Danıştay danistay 2024/1902 E. 2025/7290 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1902
Karar No : 2025/7290

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü'nden 09/07/2021 tarihinde mezun olan davacı tarafından, mezuniyetinin iptaline ilişkin Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı toplantısında alınan ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının üniversite mezuniyetinin davalı idarece iptal edilmesinin "davacının ortaöğretim süresinin tamamını yurtdışında geçirmediği, düzenlenen lise diploma denklik belgesinin hatalı olduğu ve yurtdışı öğrenci kontenjanından kayıt yaptırma hakkı bulunmadığı" gerekçelerine dayandığı, ancak... İdare Mahkemesince lise diploma denklik belgesinin iptaline ilişkin Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptal edildiği, anılan mahkeme kararı ile davacının lise diploma denklik belgesinin yeniden canlandığı ve işbu davaya konu işlemin gerekçesinin bir yargı kararı ile ortadan kaldırıldığı, gelinen noktada işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı hususları dikkate alındığında; düzenlenen lise diploma denklik belgesinin hatalı olduğu ve yurtdışı öğrenci kontenjanından kayıt yaptırma hakkı bulunmadığı gerekçeleriyle, 2547 sayılı Kanun'un 45/f ve Yurt Dışı Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde mezuniyetinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı "Yurtdışından Lise Diploması Almış T.C. Uyruklu Öğrenciler/Yurtdışında Alınan Lise Diplomalarının Denklik İptali" konulu yazısının Üniversitelerine gönderildiği, anılan yazı ekinde sunulan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu İnceleme Raporunda davacı hakkında tespitlere yer verildiğinden Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararı ile davacının mezuniyetinin iptaline karar verildiği, davacının orta öğrenimin tamamını yurt dışında okumadığı, yabancı öğrenci kontenjanından üniversitelerine kaydolmasının 2547 sayılı Kanun'un 45. maddesi, Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın 4. maddesi ve 2016 yılı Kastamonu Üniversitesi Uluslararası (Yabancı Uyruklu) Öğrenci Seçme Kılavuzu (KÜYÖS) ilanının ikinci sayfasında (EK-6) "Müracatı Kabul Edilecek Adaylar" başlığı altında yer alan 4. maddenin (b) fıkrasına uygun olmadığı, 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı uyarınca açık hatalı işlemin idarece her zaman geri alınabileceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin kazanılmış hak, hukuk güvenliği ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu, denklik belgesinin iptaline ilişkin işleme karşı açtığı davada ... İdare Mahkemesince iptal kararı verildiği, 2016 yılı ÖSYS Kılavuzuna göre üniversiteye kaydının yapıldığı, anılan Kılavuzda, "ortaöğrenimlerinin birinci veya ikinci yılını veya her iki yılını da yurt içindeki bir okulda okuduktan sonra yurt dışına giderek son sınıfını hâlen orada okuyanlar veya son sınıfını orada okuyarak mezun olanlar"ın üniversiteye kayıt yaptırabileceğinin düzenlendiği, lisans mezuniyeti konusunda kitap yazacak kadar ehil olmasına rağmen, lise denklik belgesinin ve mezuniyetinin iptalinin, hakka, hukuka ve vicdana aykırı olduğu, idarenin açık hatasının söz konusu olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, lise eğitimine Adana Seyhan Büyük Selçuklu Anadolu Lisesi'nde başlamış olup, 9. ve 10. Sınıf eğitimini 2011-2012 ve 2012-2013 eğitim-öğretim dönemlerinde adı geçen okulda görmüştür. 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 yıllarında eğitimine Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan Newyork/Rochester-McQuaid Jesuit High School isimli okulda devam eden davacı, anılan okuldan 05/06/2016 tarihinde mezun olmuştur.
Newyork/Rochester-McQuaid Jesuit High School isimli okuldan aldığı 05/06/2016 tarihli diploma ile denklik başvurusunda bulunan davacıya, davalı idare tarafından, "12. Sınıfı bitirenler derecesinde (lise mezunu) eğitim gördüğü" ibaresine yer verilmek suretiyle ...... tarih, ... sayılı denklik belgesi düzenlenmiştir.
Akabinde, anılan belge ile 2016 yılı Eylül ayında yurt dışı öğrenci kontenjanından Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü'ne kaydolan davacı, 09/07/2021 tarihinde adı geçen bölümden mezun olmuştur.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın... tarih ve E-... sayılı yazısı ile davalı idareye gönderilen ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen soruşturmalar üzerine hazırlanan... tarih,... sayılı inceleme raporunda; "davacının 05/06/2016 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri-Newyork/Rochester-McQuaid Jesuit High School isimli okuldan mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, ortaöğretim süresinin tamamını yurtdışında okumuş anlamı doğacak şekilde lise diploma denklik belgesi düzenlenmiş ise de, adı geçen kişinin yurt dışı mezuniyetinin üç öğretim yılına dayalı olacak şekilde 2013-2014, 2014-2015, 2016-2017 yıllarına ilişkin olduğu, yurt dışı giriş-çıkış kayıtlarının da bu durumla örtüştüğü, ancak davacının MEB e-okul kayıtlarına göre 2011-2012 ve 2012-2013 yılları eğitim-öğretim yıllarında Adana/Seyhan Büyük Selçuklu Anadolu Lisesi'nde 9. ve 10. sınıfları okuduğunun anlaşıldığı, buradan hareketle, elde edilen bilgi ve belgeler bağlamında; davacının 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesi ile YÖK tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurt dışı öğrenci kontenjanından Kastamonu Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği Bölümüne kayıt yaptırma hakkının bulunmadığı kanaatine varıldığı" belirtilmektedir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın bahsi geçen yazısı üzerine; Kastamonu Üniversitesi Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı toplantısında alınan 1 sayılı karar ile ortaöğretimin tamamını yurtdışında okumamasından dolayı 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesi ve Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde davacının yurtdışı kontenjanından kayıt hakkı olmadığı gerekçesi ile mezuniyetinin iptaline karar verilmiştir.
Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile de davacıya lise diploması için verilen ... tarih ve ... sayılı denklik belgesi iptal edilmiştir.
Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü'nden 09/07/2021 tarihinde mezun olan davacı tarafından, mezuniyetinin iptaline ilişkin Kastamonu Üniversitesi Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulunun... tarih ve ... sayılı toplantısında alınan ... sayılı kararın iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinde; "Yükseköğretim Kurulunun görevleri; a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,(...) h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek, (...)" hükmüne, "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde ise; "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. b. Yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girilir. Yerleştirme puanlarının hesaplanmasında adayların ortaöğretim başarıları dikkate alınır. Ortaöğretim bitirme başarı notları en küçüğü ikiyüzelli, en büyüğü beşyüz olmak üzere ortaöğretim başarı puanına dönüştürülür. Ortaöğretim başarı puanının yüzde onikisi yerleştirme puanı hesaplanırken merkezî sınavdan alınan puana eklenir. (...) f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen ve davacının uluslararası öğrenci kaydını yaptırdığı tarihte yürürlükte bulunan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın "Başvuracak Adaylar" başlıklı bölümünde; "a) Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla;
1) Yabancı uyruklu olanların,
2) Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı'ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarının Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca aldığı Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge sahibi olduklarını belgeleyenlerin, (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 7. maddesinde "(1) Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır." hükmü bulunmakta olup, yurt dışından kabul kontenjanlarına başvuracak adayların Türk Vatandaşlığı Kanunu'nu incelemelerinde yarar bulunmaktadır.)
3) Yabancı uyruklu iken sonradan kazanılan vatandaşlık ile TC vatandaşlığına geçenlerin / bu durumdaki çift uyrukluların,
4) a) 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine, b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) başvuru yapabilmelerine,
5) KKTC uyruklu olup; KKTC’de ikamet eden ve KKTC’de ortaöğrenimini (lise) tamamlayan GCEAL sınav sonuçlarına sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacakların, başvurularının kabul edilmesi, b) Adaylardan 1) T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye'de veya KKTC'de tamamlayanların, (...) başvurularının kabul edilmemesi, (...) " şeklinde ifade edilmek suretiyle yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiştir.
Davacının üniversiteye kaydolduğu tarihte yürürlükte olan ve 20/10/2011 tarih ve 28118 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kastamonu Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin "Kayıt silme ve sildirme" başlıklı 37. maddesinin (c) bendinde; "Üniversiteye kayıt sırasında, sahte veya yanlış bilgi ve belge verdikleri sonradan anlaşılan öğrencilerin bulundukları yarıyıla bakılmadan, ilgili Yönetim Kurulu kararı ile üniversite ile ilişiği kesilir. Söz konusu öğrenciler üniversiteden ayrılmışlarsa, kendilerine verilen diploma dahil belgelerin tümü iptal edilir..." düzenlemesi bulunmaktadır.
2016 yılı Kastamonu Üniversitesi Uluslararası (Yabancı Uyruklu) Öğrenci Seçme Kılavuzu (KÜYÖS) ilanının ikinci sayfasında (EK-6) "Müracatı Kabul Edilecek Adaylar" başlığı altında yer alan 4. Maddenin (b) fıkrasında;"..01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurtdışından Kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanlar (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdindeki açılmış olan Türk Okullarında tamamlayanlar dâhil)..." ibaresi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde yer verilen davacının lise diplomasına verilen denklik belgesinin iptaline karşı açılan davada... İdare Mahkemesince verilen ve işlemin iptaline ilişkin bulunan ... tarih, E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf istemi, ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih, E:... K:... sayılı kararıyla reddedilmiş ise de; bu karara karşı davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek Dairemizin "davacının denklik belgesinin Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesindeki şartlara uygun olarak düzenlenmediği, ortaöğretim süresinin/sınıflarının tamamını yurtdışında okumuş anlamı doğacak şekilde düzenlenen denklik belgesinin idarenin açık hatası sonucu tesis edilmiş olup açıkça hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır." gerekçesi ile ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bu itibarla Bölge İdare Mahkemesince yeni oluşan bu hukuki durum dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 07/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.