Danıştay danistay 2024/1882 E. 2025/6424 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1882
Karar No : 2025/6424

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) :... Organik Tarım ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Edirne ili, Meriç ilçesi,... Köyü 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada özel ağaçlandırma yapmak üzere verilen olurun iptali nedeniyle sahanın teslim edilmesi ve tesislerin kaldırılmasına yönelik Orman Genel Müdürlüğü, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Edirne Orman İşletme Müdürlüğünün...tarih, ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... köyü 389, 397, 398,400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada Özel Ağaçlarıdırma yapmak üzere verilen olurun iptaline ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğünün... tarih, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Mahkemelerinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği; akabinde davalı idarece, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... Köyü 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada özel ağaçlandırma yapmak üzere verilen olurun iptali nedeniyle sahanın teslim edilmesi ve tesislerin kaldırılmasına yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği dava konusu işlemin, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... köyü 389, 397, 398,400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada Özel Ağaçlarıdırma yapmak üzere verilen olurun iptaline ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü'nün... tarih, ... sayılı kararının uygulaması niteliğinde olduğu, anılan işleme karşı açılan davanın da Mahkemece reddedildiği görülmekle, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... Köyü 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada özel ağaçlarıdırma yapmak üzere verilen olurun iptali nedeniyle sahanın teslim edilmesi ve tesislerin kaldırılmasına yönelik tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dayanak karar kesinleşmeden idarece işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, işlemin hukuki istikrar ve idareye güven ilkesini zedelediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından 08/10/2020 tarihinde Edirne ili, Meriç ilçesi, ... köyündeki Edirne Orman İşletme Müdürlüğü Meriç Orman İşletme Şefliği, 398, 400, 401, 402, 480 nolu bölmelerdeki 249.00 hektar sahada özel ağaçlandırma yapmak için başvuruda bulunmuş, davacıya 30/11/2021 tarihli Olur ile Edirne ili, Meriç ilçesi, ... köyü 389, 397, 398,400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada Özel Ağaçlarıdırma yapmak üzere 49 yıl süreli izin verilmiştir ve saha 18.01.2022 tarihinde teslim edilmiştir.
Ancak gelen şikayet üzerine, kurum müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda hazırlanan... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporunda özetle; "Edirne İli Uzunköprü İlçesi ... Köyünde 2020 yılı Nisan ayında ... Tarım Ürünleri, ... Bilişim ve ... Orman Ürünleri firmaları olmak üzere 3 adet, Eylül ayında ise ..., ... Studentz, ... Elektrik ve ... Organik Tarım Firması olmak üzere 4 adet başvurunun yapılmış olduğu, Nisan ayındaki 3 adet başvurudan, ... Tarım ve ... Bilişim firmalarına ait başvuruların 398, 400, 401, 402 ve 480 no.lu bölmelere, ... Orman Ürünleri firmasına ait başvurunun ise 400, 401 ve 402 no.lu bölmelere yapılmış olduğu, ... Tarım ve ... Bilişim firmalarına ait başvuruların Genel Müdürlükçe projesi tanzim edilmiş olup tesis programına alınmış sahalar arasında yer aldığından özel ağaçlandırma için uygun olmadığı, ... Orman Ürünleri firmasına ait başvurunun ise; söz konusu talep alanı için önceden sahanın tamamını kapsayacak şekilde farklı bir başvuru bulunduğundan değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle söz konusu bu 3 müracaatın da olumsuz olarak değerlendirilmiş olduğunun anlaşıldığı, Eylül ayındaki 4 adet müracaattan ... firmasına ait başvuru ile ... Organik Tarım Firması'na ait başvurunun da yine aynı bölmeler olan 398, 400, 401, 402 ve 480 no.lu bölmelere yapılmış olduğu, ... ... firmasına ait başvurunun; sahanın teknik olarak hızlı gelişen türlerle özel ağaçlandırmaya uygun olmadığı gerekçesiyle olumsuz değerlendirilmiş olduğu, ... Organik Tarım Firması'na ait başvuruya ise; sahaların özel ağaçlandırmaya uygun olduğu şeklinde görüş verildiği, 2020 yılı Nisan ayında ... Köyünde özel ağaçlandırma yapmak için başvuruda bulunan 3 müracaatçının taleplerinin iptal gerekçeleri değişmediği ve ortadan kalkmadığı halde aynı sahalar için eylül ayında talepte bulunan ... firmasına uygun görüş verilmesinin nisan ayında başvuruda bulunan diğer müracaatçıların mağduriyetine sebep olduğu, ilk 3 müracaatçıya söz konusu sahaların idare tarafından ağaçlandırılacağı için izin verilmediği, söz konusu bu sahaların 2021 ve sonraki yıllarda da ağaçlandırılmasının mümkün olduğu, söz konusu sahaların ağaçlandırılması hususunda şartlarda hiçbir değişiklik olmadığı halde daha sonra aynı yere müracaat eden ... firmasına izin verilmesinin kabul edilebilir ve anlaşılabilir bir durum olmadığı, ilk 3 müracaatçıya bu sahaların Genel Müdürlükçe projesi tanzim edilen ve 2020 tesis programına alınmış sahalar arasında yer almasından dolayı izin verilmemiş olduğu, oysa söz konusu bu bölmelerin 2020 yılı yersel dağılımında yer almadığı, söz konusu sahalar ağaçlandırma programında olmadığı halde sanki programdaymış gibi değerlendirilerek başvuru sahiplerine olumsuz görüş verildiği, 5 ay sonra başvuruda bulunan başka bir firmaya bu yerle ilgili izin verilmesinin hiçbir haklı gerekçesinin ve yasal dayanağının bulunmadığı, ilk 3 başvurucunun kendilerine izin verilmeyerek daha sonra kendi talep sahalarına bir başka firmaya izin verilmesi nedeniyle hukuki süreç başlatmaları halinde kurumun ve kamu otoritesinin saygınlığına zarar vermeleri gibi bir durumun söz konusu olacağı, ayrıca kamuoyunda keyfi davranıldığı şeklinde bir algı yaratacağı, bunun da kurumun imajını bozarak kamuoyunun kuruma olumsuz bakmasına sebep olacağı, tüm bu nedenlerden dolayı idarenin uygulamalarında mağduriyet yaratmama ve hukuk devleti ilkelerine uygun davranma noktasında ... firmasına verilen hak sahipliliğinin iptal edilmesinin uygun olacağı" hususlarına yer verilmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı Oluru ile ise Genel Müdürlük başmüfettişleri tarafından hazırlanan 02/12/2021 tarihli inceleme raporu da dikkate alınarak davacıya verilen özel ağaçlandırma izni iptal edilmiştir ve Edirne Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacıya bildirilmiştir.
Davacı şirket tarafından 20/03/2023 tarihinde davalı idareye başvurarak, özel ağaçlandırma alanında dikili olan fidanların yaşatılabilmesi amacıyla yabani ot temizliği, zemin temizliği, gübreleme ve sulama yapılması için çalışma sürecini başlatma talebinde bulunmuştur.
Davalı idare tarafından ... tarih, ... tarihli işlem ile ise Edirne ili, Meriç ilçesi, ... Köyü hudutlarındaki 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 2.249.770,60 m2'lik ormanlık sahada özel ağaçlandırma yapmak üzere verilen olurun iptali sonrasında bildirime rağmen sahanın İşletme Müdürlüklerine teslim edilmediği belirtilerek sahanın teslim alınması gerektiğinden sahanın teslim edilmesi, ilgili alanda bulunan sökülebilir yapı ve tesislerin 15 gün içinde kaldırılması, kaldırılmayan yapı ve tesislerde 3. kişi veya kişilerce ya da doğal nedenlerle meydana gelecek hasar, yıpranma ve değer kayıplarından idarelerinin sorumlu olmayacağı, ilgili yer teslim alındıktan sonra sahanın temizlik, bakım ve sulama işlemlerinin İşletme Müdürlüklerince yapılacağına yönelik işlem tesis edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun "Ağaçlandırma ve imar işleri" başlıklı 57. maddesinde; "Orman sahasını artırmak maksadıyla, orman sınırları içinde yangın ve çeşitli sebeplerle meydana gelmiş açıklıklarda, verimsiz, vasıfları bozulmuş ve amenajman planlarında toprak muhafaza karekteri taşımadığı halde muhafazaya ayrılmış orman alanları ile, Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir. Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerle de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir. Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanların da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu Kanunda yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. Bozuk ormanlardan çıkacak her nevi orman emvali, üretim, taşıma ve diğer giderler kendilerine ait olmak üzere bu sahaları boşaltıp ağaçlandıracaklara tarife bedeli üzerinden pazar satışı olarak verilir. Uygulama usul ve esasları Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir." hükmüne yer verilmiştir

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... Köyü 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada özel ağaçlandırma yapmak üzere verilen olurun iptali nedeniyle sahanın teslim edilmesi ve tesislerin kaldırılmasına yönelik Orman Genel Müdürlüğü, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Edirne Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih, ... sayılı işleminin iptali istemi ile açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Edirne ili, Meriç ilçesi, ... köyü 389, 397, 398,400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada Özel Ağaçlarıdırma yapmak üzere verilen olurun iptaline ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... arih, E: ... , K: ... sayılı karar davanın reddine karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E: ... , K: ... sayılı kararı ile istinaf incelemesinin reddedildiği, ancak Dairemizin 08/07/2025 tarih ve E:2024/1476, K:2025/6423 sayılı kararı ile ise davacının başvurusu üzerine davalı idare tarafından özel ağaçlandırma yapması için davacıya söz konusu alanın tahsis edildiği ancak daha sonra gelen şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda davacıya tahsis yapılmaması gerektiği halde hatalı bir şekilde tahsis yapıldığı sonucuna varılarak yaklaşık bir yıl sonra davacı tarafından yatırıma başlandığı halde tahsise dair olurun dava konusu işlemle iptal edildiği anlaşılmakta olup ihtilaf konusu olayda idari işlemin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, her ne kadar davacıya yapılan tahsis işleminin Meriç Orman İşletme Şefliği 398, 400, 401, 402 ve 480 nolu bölmelerin 28/12/2017 tarihinde onaylı Uzunköprü Çok Amaçlı Ağaçlandırma Uygulama Projesi yer aldığı ve söz konusu projenin uygulamaya devam edilmesine rağmen 2020/Eylül ayı müracaatı neticesinde ilgili bölmelerin davacı şirket adına özel ağaçlandırmaya konu edildiği anlaşılmakta ise de; işlemin idari istikrar ilkesi uyarınca tahsisin yapıldığı tarihten itibaren dava açma süresi olan altmış günlük süre içerisinde iptal edilmesi gerekirken bu süre geçirildikten ve davacı yatırıma başladıktan sonra hata ve hilesi olmayan davacının mağdur olmasına sebep olacak şekilde iptal edilmiş olması nedeniyle dava konusu işlemin hakkaniyet ve idari istikrar ilkelerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılarak, davacının temyiz istemi kabul edilmiştir.
Bu durumda, dava konusu sahanın teslim edilmesi ve tesislerin kaldırılmasına yönelik işlemin dayanağı olan Edirne ili, Meriç ilçesi, ... Köyü 389, 397, 398, 400, 401, 402, 479 ve 480 numaralı bölmelerde 249 hektar sahada özel ağaçlandırma yapmak üzere verilen olurun iptali işlemi hakkında yeniden karar verilmesi gerektiğinden dolayısıyla dava konusu işlemde de hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak 08/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.