Danıştay danistay 2024/1200 E. 2025/8810 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1200
Karar No : 2025/8810

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Valiliği

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yolcu Taşıma Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: : Davacı Kooperatif tarafından, ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı iptal kararının gecikmeksizin uygulanması, Termal Belediyesi'nde faaliyet gösteren ... Kooperatifi araçlarının ... köyü sınırları içerisinde yolcu bindi-indi yapmasının yasaklanması ve kendilerine ait 10 adet araca Yenimahalle Köyü-Termal ve Yenimahalle Köyü-Yalova güzergahı için D-4 Yetki Belgesi verilmesinde mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakınca olmadığına dair karar alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Yalova Valiliği İl Trafik Komisyonunun 02/04/2021 tarih ve 2021/02 sayılı karara ek kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Termal-Yalova güzergahında faaliyet gösteren müdahil Kooperatife ait araçların ... Köyü sınırları içerisinde indi-bindi yapmasının engellenerek ve bu araçlar dikkate alınmadan davacı Kooperatif tarafından talep edilen güzergah için D-4 Yetki Belgesi verilmesinde mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakınca olup olmadığına dair bir karar verilmesi gerekirken müdahil Kooperatife ait araçlarla talebin karşılandığı gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı yanında müdahil ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi istinaf talebinin incelenmesinden; istinaf başvurusuna konu yapılan mahkeme kararının davalı yanında müdahile 29/06/2022 (karada sehven 2023 yazılmıştır.) tarihinde tebliğ edildiği, 29/06/2022 (karada sehven 2023 yazılmıştır.) tarihinden itibaren 30 gün içinde ve en son süre sonunun adli tatile rastlaması sebebiyle 07/09/2022 tarihine kadar istinaf kanun yoluna başvurulması gerekirken, 23/01/2023 tarihinde kayda giren dilekçeyle yapılan istinaf başvurusunun yasal süresinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, davalı Yalova Valiliğinin istinaf talebinin incelenmesinden; dosyadaki belgeler ile istinaf dilekçesindeki iddiaların incelenmesinden; istinaf başvurusuna konu kararın ve dayandığı gerekçenin hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı gerekçeleriyle davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, müdahil tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı yanında müdahil ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi tarafından, Bölge İdare Mahkemesi tarafından yaptıkları istinaf başvurusu hakkında süre aşımı nedeniyle red karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, istinaf kararının taraflarına yapıldığı ileri sürülen tebligatının usulsüz olduğu, kararı davacı kooperatifin kendi güzergahlarında faaliyete başlayacağına dair söylentilerin dolaşmasıyla öğrendikleri, temyize konu istinaf dairesi kararının yeterli inceleme yapılmadan, talepleri karşılanmadan, uyuşmazlığın temeli hatalı tespit edilerek verildiği, Danıştayca onanmış ve kesinleşmiş yargı kararları çerçevesinde Termal-Yalova arası yolcu taşımacılığı işinin 2010 yılından itibaren icra edildiği, Kooperatife üye 35 kişiden 5'inin Yenimahalle köyünde ikamet eden ilçe halkından oluştuğu, yolcu potansiyeli ve arz talep dengesi açısından ihtiyaç olmadığına dair kararın yerinde ve doğru olduğu, yarışan haklar gündeme geldiğinde kamu menfaatine göre hareket edilmesi gerektiği, aksi durumun atıl kapasite ve kaynak israfına neden olacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ilk derece Mahkemesince verilen iptal kararının müdahil açısından süresi içerisinde istinaf isteminde bulunulmadığından kesinleştiği, bu nedenle müdahil tarafın temyiz talebi hakkında incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerektiği, ayrıca davalı tarafından temyiz isteminde bulunulmadığından müdahil tarafın tek başına yaptığı temyiz talebi hakkında bu gerekçeyle de incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerektiği, esas açısından da verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2021/4, K:2023/1 sayılı kararı uyarınca, yanında katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması halinde müdahilin, tarafın işlem ve açıklamalarına açıkça aykırı olmamak şartıyla tek başına kanun yollarına başvurabileceği ve ilgili yargı merciince başvuru dilekçesinin bilgisine sunulmak üzere yanında katıldığı tarafa tebliğ edilmesi gerektiği yönünde içtihadın birleştirilmesi hakkında kararı dikkate alınarak, davalı yanında müdahile ait temyiz dilekçesinin, davalıya 14/10/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı tarafından, müdahil tarafın temyiz talebine yönelik olarak herhangi bir beyanda bulunulmadığı görülerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Yalova ili, Termal ilçesi, ... köyünde yolcu taşımacılığı faaliyet alanıyla ilgili kurulan davacı Kooperatif tarafından 10/05/2018 tarihli dilekçeyle, Yenimahalle Köyü-Termal ve Yenimahalle Köyü-Yalova hattında taşımacılık yapılabilmesi için D-4 Yetki Belgesi verilmesinde mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakınca olmadığına dair İl Trafik Komisyonu kararı alınması amacıyla davalı idareye başvuru yapılmış, ancak başvuru davalı idare tarafından cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir.
Anılan zımni ret işleminin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açılmış ve yapılan inceleme sonucunda verilen 08/01/2019 tarihli kararda; "taşıma faaliyetlerinin; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilerek, genel sağlık, kişi, toplum ve çevre sağlığı ile güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek nitelikte ve serbest rekabet ortamında gerçekleştirilmesinin hukuken korunması gereken genel kural olması karşısında, uyuşmazlık konusu güzergahta bu hususları ortaya koyacak şekilde bir araştırma yapılmak suretiyle ihtiyaç, yolcu sayısı, güzergahta çalışan mevcut kooperatife ait araçların kapasitesi, nitelik ve niceliği gibi hususlar değerlendirilerek, mevcut arz/talep dengesi gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacının başvurusunun bu hususları gözetilmeden cevap verilmemek suretiyle sonuçlandırıldığından dava konusu edilen zımni ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesine verilerek işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bahsi geçen Mahkeme kararının uygulanması amacıyla tesis edilen Yalova Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminde, "10.05.2018 tarihli başvuruyla ilgili, mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından bir sakınca olup olmadığına yönelik Termal İlçe Trafik Komisyonunca alınacak kararın İl Trafik Komisyonunda görüşülmesinin kabulüne" karar verilmiş, ancak ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; "davacı tarafından yapılan başvuru hakkında karar alma görev ve yetkisine haiz olan Yalova İl Trafik Komisyonunca söz konusu başvuru hakkında müstakil karar alma yetkisi bulunmayan ilçe trafik komisyonunca karar alınması amacıyla davacı başvurusunun yönlendirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesine yer verilerek işlemin iptaline karar verilmiştir.
Söz konusu Mahkeme kararına istinaden tesis edilen Yalova Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı işleminde ise, "10/05/2018 tarihli başvuruyla ilgili, mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından bir sakınca olup olmadığına yönelik İl Trafik Komisyonu kararı alınması için alt komisyon kurulmasına" karar verilmiş, ancak ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; "davacı Kooperatifin 10/05/2018 tarihli başvurusunu, idarenin mahkemelerce hukuka aykırı bulunan iki işlemiyle uzun süredir sürüncemede bırakılması durumunun daha fazla sürdürülmemesi ve mahkeme kararının icabının "gecikmeksizin" bir an önce yerine getirilmesi amacıyla talep hakkında rapor hazırlaması için oluşturulan alt komisyona makul ve sınırlı bir süre tanımayan ve talebin ne zaman sonuçlandıracağı hususunda bir kanaat vermeyen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmediği" gerekçesine yer verilerek işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bunun üzerine, davacı Kooperatif tarafından 18/12/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruyla, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının gecikmeksizin uygulanması, Termal Belediyesi'nde faaliyet gösteren ... Kooperatifi araçlarının ... Köyü sınırları içerisinde yolcu bindi-indi yapmasının yasaklanması ve kendilerine ait 10 adet araca Yenimahalle Köyü-Termal ve Yenimahalle Köyü-Yalova güzergahı için D-4 Yetki Belgesi verilmesinde mevcut arz talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakınma olmadığına dair karar alınması istenilmiş ise de Yalova Valiliği İl Trafik Komisyonunun dava konusu ... tarih ve ... sayılı karara ek kararında "1. Talep edilen Termal-Yalova arasında Termal'den kalkış yapıp ... Köyü içinden geçerek Yalova-Termal il yolu güzergahını kullanarak Yalova iline yolcu taşımacılığı yapan ... Min. Mot. Taşıyıcılar Kooperatifinin yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu, ... Min. Mot. Taşıyıcılar Kooperatifinin D-4 Yetki Belgesine kayıtlı mevcut 35 araç ile faaliyette bulunduğu, pandemi nedeniyle pazar günü hariç haftanın 6 günü 06.30-21.00 saatleri arasında 15 dakika arayla sekiz sefer yaptıkları, 3. Yapılan kontrollerde araçlardaki yolcu sayısının ortalama 5-6 yolcu olduğu, 4. Mevcut güzergahta faaliyet gösteren ... Mot. Taşıyıcılar Kooperatifine kayıtlı araçların da pandemi nedeniyle yolcu yetersizliği nedeniyle araçların bir gün çalışıp bir gün dinlenerek çalıştıkları, 5. Yenimahalle-Termal arasının 3 km, Yenimahalle-Yalova arasının 10 km mesafede olduğu, 6. Yalova, Termal İlçesi, ... Köyü nüfusunun 1337 kişi olduğu" yönündeki alt komisyon raporuna yer verilerek "talep edilen güzergahta talebinin fazlasıyla karşılandığı, arz talep dengesi bakımından taşımacılıkta yetersiz kalınmadığı, ... Minibüs ve Otobüsçüler Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin Yenimahalle Köyü - Termal ve
Yenimahalle Köyü-Yalova güzergahında faaliyet göstermesinde arz talep dengesi bakımından ihtiyaç olmadığı" yolunda karar verilmiştir.
Bakılan dava; Yalova Valiliği İl Trafik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı karara ek kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde; tebligatın, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı belirtilmiş; 21. maddesinin birinci fıkrasında, kendisine tebligat yapılacak kimse veya kanunda sayılan kişilerden hiçbirinin gösterilen adreste bulunmaması veya tebellüğden imtina etmesi durumunda, tebliğ memurunun tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim edeceği ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama hâlinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildireceği, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin iptaline yönelik ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının müdahil tarafın 11/04/2022 havale tarihli müdahale istemli dilekçesinde belirttiği adresine tebliğe çıkarıldığı, 29/06/2022 tarihli Tebliğ Mazbatasında; adresin kapalı olduğu, tebligatı kabul edecek kimsenin çarşıda bulunması sebebiyle söz konusu evrakın Tebligat Kanununun 21. maddesine istinaden Muhtarlığa teslim edildiği, 2 no'lu ihbarnamenin kapıya asıldığı, imzadan imtina eden " ...(soyadı okunamadı)" haber verildiği hususlarının yazılı olduğu, mazbatada sadece tebligat görevlisinin imza ve mührünün bulunduğu görülmekle birlikte; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nunda açıkça düzenlendiği şekli ile tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim edildiğine dair ifade, imza ya da mühür bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, müdahil tarafa yapılan tebligata ilişkin mazbatanın belirtilen hususları içermediği görüldüğünden yapılan bu tebligatın usulsüz olduğu, davalı yanında müdahil tarafın istinaf isteminin süre yönünden reddine dair verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince davalı yanında müdahil tarafın istinaf istemi hakkında işin esasına geçilerek yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 19/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.