Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/7030
Karar No : 2025/8185

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR)1-...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Mirasçıları
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5-...
6- ...
7- ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...
VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
2-... İl Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi kapsamında ...'e bedelsiz iadesinin uygun görülmesine ve bu iadeye olur verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu Üsküdar ilçesi, ... mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararına istinaden ... ada, ... parsel sayılı ... adına tescilli taşınmazın ifrazı ile oluştuğu, anılan karara istinaden söz konusu taşınmazın ... parsel olarak ifraz edilen kısmının Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve Hazine adına tescilinin yapıldığı, eski tapu malikinin 6292 sayılı sayılı Kanun'un 7. maddesine göre iade talep etmesi üzerine de defterdarlık uzmanlarınca düzenlenen rapora istinaden iadesinin yapıldığı, bu haliyle dava konusu işlemde usule ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, bedelsiz iadenin uygun görülmesine dair işleme karşı açılan davada iptal kararı verildiği ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, savunma verilmemiştir. Davacılar tarafından davalı yanında müdahilin temyiz isteminin, davalı yanında müdahil tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... mahallesinde bulunan ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı uzun yıllardır bahçe ve ev olarak kullandıkları, burada yaşları yirmi-yirmi beş olan ağaçlar yetiştirdikleri, anılan taşınmaz için ecrimisil ödedikleri bu hususun tapu siciline de şerh edilmiş olduğu belirtilerek 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında yaptıkları satın alma başvurusunun reddedildiği, sonrasında söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi kapsamında ...'e bedelsiz iade edildiğinin öğrenilmesi üzerine bedelsiz iadenin uygun görülmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; " Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,...tarihi izleyen günden başlar." düzenlemesi, 11. maddesinde; "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacıların dava konusu taşınmazın kullanıcı oldukları, söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca taraflarına satılması istemiyle idareye başvuruda bulundukları, bu istemin reddi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle dava açıldığı, öte yandan, davacılar tarafından dava konusu taşınmazın davalı yanında müdahile iade edildiğinin öğrenilmesi üzerine tapu iptali ve tescil istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde ve iadenin uygun görülmesine ve olur verilmesine dair işleme karşı ... İdare Mahkemesinde bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Davacılar tarafından tapu iptali ve tescil istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, davanın 17/09/2019 tarihli celsesinde, ... adına hak sahipliği belgesinin imzalandığının belirtildiği, 03/02/2021 tarihli celsesinde ve karar duruşmasında, dava konusu taşınmazın ... adına tescil edildiğinin belirtildiği, nihayetinde ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda da, taşınmazın ... adına tescil edildiği belirtilerek, bu kararın davacılar vekili olan Av. ...'e 16/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve 21/04/2021 tarihinde okundu sayılarak tebligatın tamamlandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu edilen bedelsiz iade işleminden, davacıların açtıkları tapu iptal ve tescil davası sırasında haberdar oldukları kabul edilebilir ise de, en geç kararın tebliğ edildiği 21/04/2021 tarihinde haberdar oldukları kabul edilse dahi, 21/04/2021 tarihinden itibaren 60 günlük sürenin sonu olan en geç 21/06/2021 tarihine kadar dava açmaları gerekirken, bu tarihten sonra açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu nedenle, Bölge İdare Mahkemesince davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esası incelenerek verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 04/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.