Danıştay danistay 2023/6977 E. 2025/4811 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6977
Karar No : 2025/4811

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Hizmetleri A. Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Dörtyol Belediyesi sınırları içerisinde bulunan yer altı ve yer üstünden geçen GSM operatörlerinden geçiş işgaliyesi alınmasına ve sabit ve mobil haberleşme altyapısına ait ücretlerin belirlenmesine ilişkin olarak çıkartılan ... tarih ve ... sayılı Dörtyol Belediye Meclisi Kararı ile bu karar uyarınca hazırlanmış ''Gsm ve Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosu'' konulu tarifenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarih ve ... karar numaralı Dörtyol Belediye Meclisi Kararı ve bu Meclis Kararı uyarınca belirlenmiş GSM Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosuna ilişkin tarifenin, Mahkemenin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla "2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinde düzenlenen işgaliye ücretinin istenebilmesi için ilgililerin isteği üzerine Belediye tarafından verilen hizmetin bulunması gerektiği kuralı göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirket tarafından belirlenen alanlarda fiber kablo vs.. geçirilmesi esnasında davalı Belediye tarafından anılan maddede belirtildiği şekilde isteğe bağlı bir hizmet verilmesi durumunun söz konusu olmadığı anlaşılmakla idarenin vermiş olduğu hizmet karşılığı bir defaya mahsus işgaliye ücreti alındığı anlaşıldığından, davacı şirketin yapacağı protokol konusu çalışmalara, yetki ve sorumluluk alanlarındaki bölge ve sahalardan fiber kablo ve diğer şebeke unsurlarının geçişi karşılığı davalı idare tarafından verilen süreklilik arz eden bir hizmetin varlığından söz edilemeyeceğinden, 2464 sayılı Kanunun 97. maddesi dayanak alınmak suretiyle bu durumun tarifeye bağlanması ve davalı idarece GSM Baz İstasyonları, fiber optik altyapıları, sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin kurulması, yapılması ve geçişi nedeniyle alınacak işgaliye ücretlerinin belirlenmesine yönelik alınan dava konusu Meclis kararı ile bu Meclis kararı uyarınca belirlenmiş GSM Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosuna ilişkin tarifede hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle iptaline karar verildiği, dolayısıyla ... tarih ve ... karar numaralı Dörtyol Belediye Meclisi Kararı ve bu Meclis Kararı uyarınca belirlenmiş GSM Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosuna ilişkin tarifenin yargı kararıyla iptal edilerek hukuken ortadan kalkması sonucunda işbu davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin belediye sınırları içerisinde bir çok alan içerisinde yerin altından ve üstünden geçen her türlü kablo ve benzeri gereçlerinin bulunduğu, bu sebeple belediyeye geçiş işgaliye ücreti ödemesi gerekiği, Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı, işlemin davet niteliğinde olduğu ve bu nedenle kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, davanın açılmasına sebebiyet verilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Dörtyol Belediyesi sınırları içerisinde bulunan yer altı ve yer üstünden geçen GSM operatörlerinden geçiş işgaliyesi alınmasına ve sabit ve mobil haberleşme altyapısına ait ücretlerin belirlenmesine ilişkin olarak çıkartılan ... tarih ve ... sayılı Dörtyol Belediye Meclisi Kararı ile bu karar uyarınca hazırlanmış ''Gsm ve Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosu'' konulu tarifenin iptali istenilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararı ile bakılan davanın da konusu olan işlemin iptaline karar verildiği dikkate alındığında işbu davanın konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, ... İdare Mahkemesince verilen E:..., K:... sayılı kararın ... tarihinde verildiği, dava konusu olan işlemin iptaline ilişkin E:..., K:... sayılı kararın ise 06/12/2022 tarihinde verildiği dikkate alındığında, kararın verildiği tarih itibarıyla dava konusu olan işlemin iptaline ilişkin kararın kesinleşmediği görülmektedir.
Bu dosyanın temyiz aşamasında, UYAP üzerinden yapılan incelemede, anılan kararın taraflarca temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 20/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Dava, Dörtyol Belediyesi sınırları içerisinde bulunan yer altı ve yer üstünden geçen GSM operatörlerinden geçiş işgaliyesi alınmasına ve sabit ve mobil haberleşme altyapısına ait ücretlerin belirlenmesine ilişkin olarak çıkartılan ... tarih ve ... sayılı Dörtyol Belediye Meclisi Kararı ile bu karar uyarınca hazırlanmış ''Gsm ve Baz İstasyonları Fiber Altyapı Tesisleri ve Geçiş Hakkı İşgaliye Tablosu'' konulu tarifenin iptali istemiyle açılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması", aynı fıkranın (i) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" hükmüne yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, Kanun'un 115. maddesinde de; mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış; öte yandan aynı Kanun'un 303. maddesinin 1. fıkrasında; "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir." hükmüne, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; "kesin hüküm, tarafların külli halefleri hakkında da geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararı ile bakılan davanın da konusu olan işlemin iptaline karar verildiği dikkate alınarak işbu davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, taraflarının aynı olmadığı, bu dosyada karar verildiği tarihte anılan kararın kesinleşmediği, yine bu dosyanın temyiz aşamasında UYAP üzerinden yapılan incelemede anılan kararın taraflarca temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; tarafları aynı olmayan ve kanun yolu değerlendirmesinden geçmeden kesinleşen karar dikkate alınarak, düzenleyici işlem niteliğindeki dava konusu işleme yönelik işbu dosyada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerine, işin esasına girilerek işlemin tüm unsurları yönüyle denetlenmesi gerektiği gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi oyu ile karara katılmıyorum.