Danıştay danistay 2023/6650 E. 2025/5758 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6650
Karar No : 2025/5758

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ...'e ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e 9.125,00.-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, izinsiz taşımacılığın tespit edildiği tarihten iki gün sonra uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığınca düzenlenen 30/06/2022 onay tarihli ve 30/06/2023 geçerlilik tarihli personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi alındığının görüldüğü, bu durumda, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla söz konusu araca ait personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulundurulmadığından bahisle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin yaptırım uygulanmış ve sürücü adına trafik para cezası kesilmiş ise de, denetimin yapıldığı 28/06/2022 tarihinden 2 gün gibi makul bir süre sonra davacılardan ... tarafından söz konusu belgenin belediyeden temin edildiği anlaşıldığından, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 28/06/2022 tarihinde davacılardan ...'e ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulunmaksızın, personel servis taşımacılığı yapıldığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... günlü ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e 9.125,00.-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, izinsiz taşımacılığın tespit edildiği tarihten iki gün sonra uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesince düzenlenen 30/06/2022 onay tarihli ve 30/06/2023 geçerlilik tarihli personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi alındığının görüldüğü, bu durumda, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla söz konusu araca ait izin belgesi bulundurulmadığından bahisle dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de, denetimin yapıldığı 28/06/2022 tarihinden 2 gün gibi makul bir süre sonra davacılardan ... tarafından söz konusu belgenin belediyeden temin edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, araç sahibi davacı tarafından personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı; ayrıca, dava dilekçesinde belirtilen denetim tarihinde bulunmayan izin belgesinin sonradan alındığı yönündeki açıklamalar ile para cezası tutanağının araç sürücüsü olan davacı tarafından imzalandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, işlemlerin dayanağı tutanaktaki tespitlerin uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı gibi, denetim tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belge de dosyada yer almamaktadır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 28/06/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığının aynı gün düzenlenen tutanakla tespit edildiği, araç sahibi davacının ise işlemlerin tesis edildiği tarihten 2 gün sonra yetkili belediyeden personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesini aldığı, izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 17/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.