Danıştay danistay 2023/6279 E. 2025/5872 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6279
Karar No : 2025/5872

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Çatalca ilçesi sınırlarında Sicil:... ve ER:... erişim numaralı IV (a) grubu kuvarsit işletme ruhsatı bulunan davacı şirket tarafından, kuvarsit işletme izin alanı için ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle genişletme istemiyle yapılan başvuru üzerine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Başkanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce tesis edilen; "işletme izin alanı genişletme talep edilen alanın Hacıbey (Çakıl) RES Projesi ile girişimli olduğu, RES projesiyle ilgili olarak ... firması ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ... tarih ve ... sayılı taahhütname ile temsili Y:610187-X:4585509 koordinatında yer alan T6 numaralı tribünün deplase edileceği, işletme projesinde belirtilen işletme izni talep alanındaki 3 numaralı mostranın yüzey alanının, 2.500 m x 282 m= 705.416 m², derinliğinin, 40 metre, yoğunlunun, 2,6 ton/m3 olduğu, 3 numaralı mostranın bulunduğu işletme izin alanında, yüzey alanın 1.630 m x 282 metre= 459.660 m² x 40 m x 2,6 = 47.804.640,00 ton kuvarsit cevheri varlığının %40'ının triyaj ile atılacağından 47.804,640 x %40=19.121.856,00 ton kullanılabilir rezerv bulunduğu, işletme projesinde yıllık üretim miktarının 35.000 ton olduğu, işletme izin alanında kullanılabilir rezerv ve yıllık üretim miktarı göz önüne alınarak yapılan hesaplamada (19.121.856 ton/35.000 ton/yıl) 546 yıl faaliyette bulunabileceği, işletme projesindeki 35.000 ton yıllık üretim miktarı dikkate alınarak, işletme izin alanı genişletme isteminin işletme projesinin 130,20 hektarlık alana göreve revize edilmesi gerektiği... aksi takdirde kuvarsit işletme izin alanı için genişletme talebi için verilen işletme projesinin, yukarıda pafta ve ED 50 Datum 6 derecelik dilime esas olarak koordinat bilgileri verilen 130,20 hektarlık alana revize edilmesi, aksi halde talebin değerlendirmeye alınmayacağına..." ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; davacı tarafından yapılan işletme izin alanı genişletme talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden söz konusu alana ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılacak olan Hacıbey RES projesine izin verilmesine ilişkin işlemin (T4-T5-T13 numaralı türbinler) iptali istemiyle Mahkemenin E:... sayılı dosyasında açılan davada; Mahkemenin... tarih ve K:... sayılı kararı uyarınca dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görüldüğünden, bakılmakta olan işbu davanın konusunu oluşturan davacı şirket tarafından yapılan genişletme talebinin de söz konusu alanda gerçekleştirilecek olan Hacıbey RES projesi göz önünde bulundurulmak suretiyle reddedildiği ve gerekçe olarak gösterilen ilgili projeye verilen iznin (T4-T5-T13 türbinleri) Mahkemece iptaline karar verildiğinden davacı tarafından yapılan genişletme başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlemin Mahkemece iptal edilmiş olmasının davacı şirket tarafından yapılan genişletme başvurusunun kabulü anlamına gelmeyeceği, davalı idarece söz konusu başvuru hakkında yeniden bir değerlendirme yapılarak tekrar karar verilebileceğinin de tabii olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; İdare Mahkemesince davada iptaline karar verilen ... tarih ve ... sayılı işlemin hukuka uygun olduğu, davacı Şirketin işletme ruhsat sahası ile çakışmalı konumda bulunan Hacıbey RES Santrali ile ilgili olarak Genel Müdürlükçe; mahallinde gereken incelemeler ve değerlendirmelerin yapıldığı, çakışmalı alanlar dahilinde, ruhsatlara istinaden herhangi bir arama (sondaj, yarma, kuyu vb) faaliyetinde bulunulmadığı, rezervin üç boyutlu olarak ortaya konulmadığı, söz konusu sahalarda çakışmalı alanlar dışında kalan kısımlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinin engellenmeyeceği, kaynak kaybının sözkonusu olmadığı hususlarının tespit edilmesi üzerine Hacıbey (Çakıl) Rüzgar Enerji Santralinin yapılmasında herhangi bir sakınca bulunmadığı sonucuna varıldığı, meri mevzuat hükümleri gereğince de görünür rezervin tespit edilmediği alanlarda karar verme yetkisinin Genel Müdürlüklerine ait olduğu, davacı tarafın aksi yöndeki tüm beyan ve iddialarının haksız ve dayanaksız olduğu, Hacıbey RES Projesi'nin ilgili eski T6 (yeni T13) nolu türbin yerinde alınan ...tarihli ve ... sayılı Bakan Olurunda da belirtildiği üzere kuvarsit rezervinin bulunduğu ve daha sonra da üretilebilmesinin mümkün olduğu, her iki yatırım için de üstün kamu yararının olduğu ortada olmakla birlikte, RES Projesi yatırım süresi tamamlandığında da mevcut kuvarsit rezervinin üretilebilmesinin mümkün olduğu, bahse konu T4 ve T5 nolu türbinlerin tüm yasal izinlerinin mevcut olması, inşaat ve kurulum işlemlerinin tamamlanarak Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanım İzinlerinin alınmış olması, bu iki türbinin Elektrik Tesisleri Kabul Sistemine elektrik vermeye başladığının ifade edilmesi, üretim faaliyetlerine başlanıldığının bildirilmiş olması ve kamusal teşvik kapsamında kamu tarafından üretilen elektriğin alındığı, oysa davacı tarafından bahse konu T4, T5 ve T13 (eski T6) nolu türbinlerin bulunduğu alanda 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesince Orman İdaresi dahil ilgili Kurum ve kuruluşlardan alınması gereken yasal izinlerin hiçbirinin alınmadığı, ÇED başvurusu dahi yapılmadığı hususları gözönünde bulundurulduğunda, davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiği, davacının aksi yöndeki tüm iddialarının hiçbir yasal ve hukuki dayanağı bulunmadığı, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, İstinaf taleplerinin de reddine karar verilmesi nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna gidildiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında Müdahil ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından; MAPEG sistem kayıtlarına işlenen 375,95 hektarlık “ER:... nolu HacıbeyRES Projesi Özel İzin Alanı” işleminin davacı açısından kesinleşmiş bir idari işlem olduğu, davanın usul kuralları açısından öncelikle bu yönüyle reddi gerekirken, bu kesinliği ortadan kaldıracak şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, yine bu nedenle davacının güncel ve meşru bir menfaatinin de bulunmadığı, davacının mevcut rezervlerinin haricinde Bakanlık web sayfasında yayınlanmış, henüz ÇED inceleme ve değerlendirme süreci devam eden çok uzun yıllar yeterli olabilecek alternatif maden rezervinin olduğu, davacı tarafından her ne kadar bu alandaki kuvarsın kristal cam üretiminde kullanılacak kalitede olduğu iddia edilmişse yeminli mali müşavir onaylı işletme faaliyet raporlarına bakıldığında 2005 yılından bu yana gerçekleşmiş tüm üretimlerinde çıkardığı kuvarsit malzemeyi tüvenan ürün olarak yola serilen çakıltaşı gibi beton firmalarına satmış olduğu ve bu satışların tarife ile belirlenen ocak başı fiyatlarından yapıldığının beyan edildiğinin görülebileceği, bulunmadığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı oluru ile RES Projesi lehine kamu yararı kararı verildiği, Bakanlığın RES lehine verdiği bu Kamu yararı kararı ile üstün kamu yararı açısından maden yatırımına kıyasla Hacıbey RES enerji yatırımının ülke için daha önemli ve öncelikli olduğuna karar verildiği, bu olura dayalı olarak da davalı idare hem RES izin alanlarını ve hem de Maden İşletme İzin alanlarını yeniden belirlemiş olmakla bu davanın konusuz kaldığı, RES Projesinin madenleri yok etmediği, RES Projesi süresinin bitimiyle yer altındaki madenlerin çıkarılabilmesinin olanaklı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından; davalı idarece müdahil şirket lehine kendi haklarını ihlal edecek şekilde tesis edilen işlemlerin tümünün usulsüz ve hukuka aykırı olduğu, söz konusu türbinlerin kurulumu için kendilerinin muvafakatinin olmadığı, diğer yatırım için alternatif alanların maden sahasının dışında mevcut olduğu için bir kamu yararı karşılaştırmasına dahi gerek olmadığı, ancak yine de dosyada yer alan teknik ve bilimsel raporlarda kamu yararının maden açısından fazla olduğunun ortaya konulduğu halde davalı idarece müdahilin talep dilekçeleri doğrultusunda, dava konusu işlemlere ve alt işlemlere RES Projesi lehine olacak şerkilde gerçek olmayan veriler yazılmak suretiyle, kendilerinin kazanılmış haklarının yok edildiği, müdahil şirket tarafından çakışma sahası dışındaki türbinlerden elde edilen enerji gücünün üretim kapasitesi ve lisans kapasitesinin üzerinde olduğu, üretilen fazla enerji EPDK kararıyla ulusal enerji hattına aktarılmadığı, halbuki şu anda Bulgaristan ve Mısır'dan ithal edilerek döviz kaybına neden kuvars madeninin üretimine ülkemizin daha fazla ihtiyacının olduğu, bu bölgeden çıkarılan kuvarsın üstün kalitede kuvars olduğu, söz konusu alanda yer alan maden tüketildikten sonra RES kurulabileceği, kendilerinin tüm yasal izinleri alarak bölgede çalışmalar yaptığı, davalı idare ve müdahil tarafından temyiz talebinde söz konusu türbinlerin dava süreci başladıktan sonra davalı idarece sağlanan destekle hukuka aykırı olarak inşa halde bu işlemin geçerliliği savunularak Mahkeme kararının kaldırılmasının talep edildiği, bu talebin kamu yararına ve konuya ilişkin tüm mevzuat hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve davalı yanında müdahil ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının İstanbul ili, Çatalca ilçesi, ... Mevkiinde bulunan sahada Sicil... ve ER: ... erişim numaralı IV.(a) Grubu kuvarsit işletme ruhsatı işletme ruhsatı ve izni bulunmaktadır.
İşletme ruhsatı 25/04/2015-2025 yılları arası geçerli olup 3.958,25 hektarlık bir alanı kapsamaktadır. Bu alanda rödövans olarak işletme izni bulunan ... Madencilik A.Ş. ve ... Madencilik San. Nak. ve Akar Tic. A.Ş. tarafından söz konusu kuvarsitler cam üretiminde kullanılmak üzere üretilmektedir.
Davacı şirket tarafından, işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne vermiş oldukları ...tarihli ve ... evrak kayıt sayılı dilekçeleri ve ekleri ile kuvarsit işletme izni alanı için genişletme talebinde bulunulmuş, söz konusu talebe istinaden; S:... sayılı ruhsat sahası, Genel Müdürlükçe görevlendirilen heyet tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince 03-06/07/2020 tarihleri arasında mahallinde tetkik edilmiş, tetkik sonucunda düzenlenen raporlara istinaden S:... sayılı ruhsat sahası ile ilgili olarak, kuvarsit işletme izin alanı genişletme talebi için verilen işletme projesinin, yukarıdaki pafta ve ED 50 Datum 6 derecelik dilime esas olarak koordinat bilgileri verilen 130,20 hektarlık alana revize edilmesi gerektiği, aksi takdirde talebin değerlendirmeye alınmayacağı bildirilmiş, bunun üzerine huzurdaki dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 16. ve 17. fıkralarında; "Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan ya da gerçek veya tüzel kişilere ait diğer yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, kamu yararı açısından yatırımların önceliği ve önemini tespit etmek üzere, ilgili Bakanlığın uygun görüşü alınarak Bakanlık tarafından verilir. Bakanlık tarafından alınan bu kararlar, kamu yararı kararı yerine geçer. Maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale geldiği alanın ruhsattan taksir edilmesine veya ruhsatın iptal edilmesine Bakanlık tarafından karar verilir.
Herhangi bir yatırım yapılmamış I. Grup ve II. Grup (a) bendi madenler, mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddeleri için verilen ruhsatlar ile görünür rezervi belirlenmemiş diğer grup maden ruhsat sahaları ile çakışan aynı yerdeki diğer yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilir. Ruhsatlı sahalarda görünür rezervi belirlemek üzere yapılan sondaj, kuyu, galeri, desandre gibi işler için yapılan yatırımların ve maden varlığının belgelenmesi durumunda tespit edilen görünür rezerv alanı dışındaki alanlar için, diğer yatırımların madencilik faaliyetlerini engellemeyeceğine Genel Müdürlükçe karar verilmesi halinde diğer yatırım için izin verilir. Bu alanlarda ruhsat sahibi tarafından yapılmış yatırımı etkileyen bir husus var ise bu alanla ilgili karar Bakanlık tarafından verilir. İşletme ruhsat alanı içerisinde ancak işletme izni veya görünür rezerv alanı dışındaki bir alanda diğer yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Yatırımın işletme izni veya görünür rezerv alanı ile çakışması durumunda, Bakanlık tarafından karar verilir. Arama ruhsatı döneminde hiçbir yatırım yapılmamış ise diğer yatırımlara engel teşkil etmez..." hükmüne yer verilmiştir.
Maden Yönetmeliği'nin "Yatırımlar ile çakışan sahalara ilişkin işlemler" başlıklı 122. maddesinin 8. ve 9. fıkralarında; "İşletme ruhsat alanı içerisinde ancak işletme izni veya görünür rezerv alanı dışındaki yatırımlara, madencilik faaliyetleri birlikte yürütülebilecek yatırımlara ve mevcut maden işletme izin alanlarıyla çakışan yatırımlara mahallinde yapılan tetkik sonucunda rezervin üç boyutlu görünür hale getirilmemiş olan kısmı taksir edilerek Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Yatırımın işletme izni veya görünür rezerv alanı ile çakışması ve madencilik faaliyetlerinin yatırım ile birlikte gerçekleştirilememesi durumunda Bakanlık tarafından karar verilir. Genel Müdürlüğün uygun görüşü veya Bakanlık kararı alınmaksızın yapılmış olan yatırımın, işletme izni veya görünür rezerv alanı ile çakışması durumunda, bu alanlarda yatırımcı tarafından yapılmış yatırımı ya da işletme izni veya görünür rezervi etkileyen bir husus var ise bu alanla ilgili karar Bakanlık tarafından verilir. Arama ruhsatı döneminde hiçbir yatırım yapılmamış ise diğer yatırımlara engel teşkil etmez. İhalelik durumda olan ve görünür rezervi belirlenmiş sahalara ait karar, Genel Müdürlükçe verilir. Bu fıkra kapsamında Genel Müdürlüğe yapılan talepler, gerekli görüldüğü takdirde mahallinde tetkik yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Bakanlık tarafından verilecek kararlarda; görünür rezerv alanı ile diğer yatırımın çakışması halinde öncelikle diğer yatırım için alternatif alanın bulunup bulunmadığı, madenin makul bir sürede üretilebilme imkânının olup olmadığı, ara ve uç ürüne yönelik madenciliğe dayalı sanayi tesislerinin hammadde ihtiyacını karşılayan ruhsatlı sahalarda, tesisin hammadde ihtiyacını karşılayacak şekilde alternatif alanların bulunup bulunmadığı maden rezervi ile yatırımın ülke ekonomisine sağlayacağı katma değer, her iki yatırımın süresi, büyüklüğü, çalışan/çalışacak olan işçi sayısı ve istihdama sağlayacağı katkı dikkate alınarak değerlendirme yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının ve aynı konuya ilişkin farklı taleplerle açılmış olan diğer dava dosyalarının genel incelenmesinden esasında davanın davacı şirketin faaliyet gösterdiği maden sahasına bitişik kuvarsit rezerv alanı ile müdahil şirket tarafından rüzgar türbini yapılması planlanan alanların ile çakışması sonucu yatırım önceliğinin hangi yatırıma ait olduğunun tespitine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
İdare hukukunun temel prensiplerine göre, idare işlemlerinde temel amaç mutlak suretle kamu yararının tesisidir.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.. Bir başka deyişle kamu yararı topluluk, toplum ve devlet lehine bireysel veya topluluk yararından vazgeçme, topluluk, toplum ve devlet yararlarının yarışması durumunda da büyük olan menfaati koruma amaçlı olarak mahkeme kararlarında yargısal tercihte bulunma durumudur.
Gerek mevzuatta gerekse de doktrinde kamu yararının tam, açık ve bağlayıcı bir tanımının bulunmaması tam olarak neyin kamu yararı kapsamında değerlendirileceğini muğlaklaştırmaktadır. Bu noktada doktrinde kamu yararının devletin yetkili organlarınca belirleneceği, hangi hizmetin kamusal fayda getirdiğinin yetkili organlarca tespit ve tesis edileceği yönünde görüş mevcuttur. (Gözler, K., İdare Hukuku, C:2, S:264)
Kamu idarelerince bireysel menfaatlere karşı kamunun menfaatinin öncelenmesi tercih edilmesi gereken bir durumken birden fazla durumunu kamu menfaatini sağladığı hallerde ise, aralarında daha "üstün kamu yararına" uygun olanın tercih edilmesi gerekmektedir.
Nitekim, 7164 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin onbeşinci fıkrasında yapılan değişiklikle "... enerji tesisleri ... ile madencilik faaliyetinin çakışması durumunda kamu yararı açısından yatırımların önceliği ve önemi" tercih kriteri olarak düzenlenmek suretiyle, zaten "maksat" bakımından idari işlemlerin zorunlu ön koşulu olan "kamu yararı amacı", kanun koyucu tarafından madencilikle çakışan faaliyetler arasındaki önceliğin belirlenmesinde daha görünür bir ifade ile yasal kriter haline dönüştürülmüştür.
İdarelerin belirli bir kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu yararının daha somut bir biçimde ortaya konulması için birden çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisiyle donatıldıkları durumda idari yargı organlarının bu yetkisini hukuka uygun olarak kullandığının saptanması koşuluyla idareyi bu seçeneklerden birisini tercihe zorlayacak ya da belli bir yönde işlem veya eylem tesisine zorunlu kılacak biçimde yargı kararı vermeleri Anayasa ve Kanun'un yukarıda belirtilen ilkeleriyle bağdaştırılamaz.
Olayda, kamu yararı kararı alınmasının sebebi aynı sahada iki ayrı yatırımın çakışmasıdır. Dairemizce temyiz incelemesi yapılan E:2024/3218 sayılı dosyada; davacı şirketin 352.27 hektarlık kuvarsit madeni işletme izin haklarının bulunduğu sahayla çakışmalı olarak dava dışı ... Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A. Ş.'nin Rüzgar Enerjisiyle elektrik enerjisi üretmesi için verilen ER: ... sayılı Hacıbey RES Projesi lehinde işlem yapılmasına ilişkin... tarih ve... sayılı kamu yararı kararında; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce yapılan mahallinde tetkiklerdeki tespitlerde ve yatırım giderleri komisyon raporlarında; Hacıbey RES proje alanı ile çakışan S... sicil numaralı maden ruhsat sahası içerisinde, maden ruhsat sahibi tarafından gerçekleştirilen el sondajları dışında herhangi bir madencilik faaliyetinin bulunmadığı, arama amaçlı yarma, galeri vb. açılmadığı, herhangi bir yatırımın söz konusu olmadığı ve ayrıca el sondajı faaliyetlerinin çakışmanın ilk tespit tarihinden sonra gerçekleştirilmesi nedenleriyle, Maden Yönetmeliği'nin 121. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendindeki "Faaliyeti kısıtlanan ruhsat sahasında ve/veya buna bağlı tesis ve alt yapı tesis yatırımına ait gider kalemleri, ilk heyet tarafından çakışmanın tespit edildiği tarih baz alınarak belirlenir" hüküm gereğince S... sicil numaralı maden ruhsat sahibine ödenmesi gereken herhangi bir yatırım giderinin olmadığının değerlendirildiği, S... sicil numaralı maden ruhsat sahası ile çakışan Hacıbey RES proje alanı içerisinde T4 ve T5 numaralı türbin alanlarında toplam 6 adet zemin etüt sondajı gerçekleştirildiği ve bu faaliyetler için 28.994,54 TL ödeme yapıldığı, türbinlere ulaşım için yol çalışmaları için 2.439.919,32 TL harcandığı, sipariş verilen türbinler için 26.301.020 Euro ödeme yapıldığı ve türbinlerin temini için 34.850.000,00 Euro karşılığında teminat mektubu verildiği, trafo merkezi inşası için 1.200.000,00 Euro tutarında avans teminat mektubunun verildiği, söz konusu yatırımların 02/06/2020-05/06/2020 tarihleri arasında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tetkik heyetince mahallinde yapılan denetimden sonra gerçekleştirilmesi nedeniyle yukarıdaki hüküm gereğince S... sicil numaralı maden ruhsat sahasında Hacıbey RES proje sahibine ödenmesi gereken herhangi bir yatırım giderinin olmadığının değerlendirildiği, S... sicil numaralı maden ruhsat sahası içerisinde, T4, T5 ve T13 türbini ile çakışan alanlarda yapılan sondajlardan elde edilen 5.353.704,70 ton işletilebilir görünür rezerv bulunduğu, maden ruhsat sahibinin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne sunmuş olduğu işletme projesindeki üretim miktarının yıllık 35.000 ton beyan edildiği, bu verilere göre işletme ömrünün (5.353.704,7 ton/35.000 ton/yıl) 153 yıl olarak hesaplandığı, Devlet Hakkı+Ruhsat Bedeli+Orman Arazi Tahsis Bedelleri+%18 KDV devlete katkı değerinin yıllık 13,6 milyon TL olacağı, 42 yıllık maden ruhsat sürecinde devlete katkısının toplam 71,5 milyon $ hesaplandığı, Hacıbey RES proje alanı içerisinde toplam 13 adet rüzgar türbini ile kurulu güç 68,8 MWm/52,5MWe seçildiği, tam kapasite işletmeye alınmasıyla 210.000.000 kWh/yıl (210 GWh/yıl) elektrik enerjisi üretileceği, 60.000 kişinin elektrik ihtiyacının karşılanacağı, planlanan toplam tesis yatırım bedelinin 65 Milyon Euro olduğu, proje için gerçekleşen yatırım tutarının ise 112 Milyon TL olduğu, devlete katkı değerinin yıllık 6,8 Milyon $ olacağı, 49 yıllık lisans süresince RES projesinin devlete katkısının toplam 333,9 Milyon $ hesaplandığı, S:... sicil numaralı IV. grup maden işletme izin alanındaki girişimli olan alanda mevcut olan kuvarsit rezervinin, söz konusu Hacıbey RES projesinin faaliyette bulunacağı 49 yıl sürenin sonunda da üretilebilmesinin mümkün olduğu ve bu süreçteki değerlendirilemeyecek potansiyel rezerv kaybı nedeniyle kamu zararının oluşmayacağı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı tarafından konuya ilişkin "Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan teknik ve bilimsel raporda yer verilen iki yatırımın ülke ekonomisine yapacağı katkı tutarlarına ilişkin hesaplamanın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce uygun bulunması halinde EPDK tarafından da uygun olduğu", görüşünün olduğu hususları belirtildiğinden, Milli enerji ve maden politikalaarı doğrultusunda yenilenebilir enerjimize katkı sağlayacak Rüzgar Enerji Santrali yatırımının ülke ekonomisine hızlı ve etkin bir şekilde kazandırılması gerektiği değerlendirildiği dikkate alındığında devletin yetkili organlarınca RES Projesinin üstün kamu yararına sahip olduğuna karar verilmiştir.
Bu itibarla yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, devletin yetkili organlarınca RES Projesi konusunda üstün kamu yararı bulunduğuna karar verilirken belli veriler ve raporların esas alındığı görüldüğünden söz konusu kamu yararı kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Her ne kadar Mahkemece; Mahkemenin E:... sayılı dosyasında açılan davada; Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı uyarınca dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görüldüğünden, bakılmakta olan işbu davanın konusunu oluşturan davacı şirket tarafından yapılan genişletme talebinin de söz konusu alanda gerçekleştirilecek olan Hacıbey RES projesi göz önünde bulundurulmak suretiyle reddedildiği ve gerekçe olarak gösterilen ilgili projeye verilen iznin (T4-T5-T13 türbinleri) Mahkemece iptaline karar verildiğinden davacı tarafından yapılan genişletme başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda karar verilmişse de Dairemizce 18/06/2025 tarihli heyetimizde E:2023/6595 sayılı dosyada söz konusu karar bozularak kaldırılmış ve Mahkemenin aksi yöndeki dayanak gerekçesi ilga edilmiştir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince karara dayanak alınan... tarih ve K:... sayılı kararı Dairemizin 180/06/2025 tarih ve E:2023/6595, K:2025/5861 sayılı kararıyla ortadan kaldırıldığı için dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ... TL harcın istemi hâlinde davalı yanında müdahile iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :

(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyize konu kararın onanması gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.