Danıştay danistay 2023/6005 E. 2025/4127 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6005
Karar No : 2025/4127

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1-(DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Köyü Tüzel Kişiliği
2-... (T.C. No:...)
3- ... (T.C. No:...)
4- ... (T.C. No...)
5-...(T.C. No...)
6- ... (T.C. No...)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü ... mevkiinde müdahil tarafından işletilen kalker sahası ve kırma eleme tesisine ilişkin ... tarih ve ... sayılı II-A grubu işletme ruhsatı ile aynı tarih ve sayılı II-A grubu işletme izninin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; maden işletme ruhsatının işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesinden ibaret olduğu, madencilik projesi için işletme ruhsatı verilmesinin madencilik faaliyetlerine başlanılabilmesi için tek başına yeterli bir izin niteliğinde olmadığı, aksine işletme ruhsatının mevzuatta belirtilen gerekli izinlerin alınması ile birlikte süreç içerisinde başvuru sahibine yetki veren şekli bir işlem niteliğinde olduğu, bu nedenle uyuşmazlık konusu olayda verilen işletme ruhsatına karşı açılan davada yargısal denetimin, dava konusu işletme ruhsatının mevzuatta yer verilen düzenlemelere ve dolayısıyla sürece uygun olarak verilip verilmediğinin incelenmesi şeklinde yapılabileceği, dosyada yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, verilen maden işletme ruhsatı ile birlikte ilgili kurumlar tarafından aranan çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir belgesi, Orman Genel Müdürlüğü tarafından verilen maden izin oluru, işyeri açma ve çalışma ruhsatı gibi izinlerin de süreç içerisinde alınmış olduğunun anlaşıldığı, davacıların dava dilekçesindeki iddialarının tamamının madencilik projesinin çevreye verebileceği zararlara ilişkin olduğu, söz konusu iddiaların proje için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı kapsamında yargılamaya konu edilmesi durumunda irdelenebileceği ve projenin çevresine oluşturabileceği etkilerin, gerekli olması halinde yapılabilecek kapsamlı bir inceleme (keşif ve bilirkişi incelemesi vb.) neticesinde karara bağlanabileceği, kaldı ki proje için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının hem yargılama safahatı açısından hem de 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde yer alan ivedi yargılamaya konu olması açısından farklı yargılama usullerine tabi olduğu bu haliyle davacı iddialarının işbu davada incelenemeyeceği, dava konusu işletme izninin düzenlendiği tarihten önce maden sahası ile ilgili olarak, işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan ve Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan, ... günlü, ... sayılı ÇED gerekli değildir kararı ve gayri sıhhi müessese ruhsatı düzenlenmesine ilişkin bir takım izinlerin alınmış olduğu, işletme ruhsatı ve işletme izni için ilgili mevzuatta öngörülen koşulları taşımaları nedeniyle dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde davalı idare yanında davaya katılan... adına 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatı verildiği, sürenin bitmesi üzerine müdahilin temdit talebi üzerine ...tarih ve ... sayılı II-a Grup işletme ruhsatı ile aynı tarih ve sayılı II-a grup işletme izninin düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlıkta, dava konusu ... tarih ve ... sayılı II-a Grup işletme ruhsatı ile aynı tarih ve sayılı II-a grup işletme izninin, 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatının uzatılmasına ilişkin olduğu, dava konusu ruhsat ve izne dayanak olan, 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren II-a grubu maden işletme ruhsatının ise ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla iptal edildiği görülmekle, dayanaksız kaldığı anlaşılan dava konusu ruhsat ve izin işleminde bu yönüyle hukuka uygunluk, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği belirtilerek, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesince verilen istinaf başvurusuna konu ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesince dayanak alınan yargı kararının kesinleşmediği, anılan kararda II-a grubu ruhsatlarda arama dönemi zorunluluğu olmamasına rağmen arama faaliyet raporu şartı arandığı gerekçesiyle iptal kararı verildiği, ÇED belgesinin idarelerince verilmediği, ÇED belgesi yargı kararı ile iptal edildiğinde sahadaki faaliyetlerin durdurulduğu, ancak işletme ruhsatının iptal edilmediği, 01/02/2017 tarihli ÇED belgesi alınmasıyla faaliyetlere tekrar izin verildiği, kanunda belirtilen tüm izinlerin tamamlanması ile işletme izni verildiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında katılan tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin istinaf eden tarafın talepleri ile bağlı olduğu, 2011 tarihli ruhsatın 2021 tarihli dava konusu ruhsatın uzatılmasına ilişkin bir ruhsat olduğuna dair bir ibare olmadığı, 2021 yılında alınan ruhsatın yeni bir ruhsat olduğu, 31/05/2017 tarihli işlem ile 69 hektarlık olan ruhsat alanı 24,61 hektara düşürülerek ruhsatın yenilendiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde davalı idare yanında davaya katılan ... adına 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatı verildiği, sürenin bitmesi üzerine müdahilin temdit talebi üzerine ... tarih ve ... sayılı II-A grubu işletme ruhsatı ile aynı tarih ve sayılı II-A grubu işletme izninin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde maden işletme ruhsatı, "İşletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesi"; maden işletme izni ise "Bir madenin işletmeye alınabilmesi için izin" şeklinde tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin ... tarihli ...sayılı yazısı ile davalı yanında davaya katılan ruhsat sahibi adına Giresun ili, Dereli ilçesi dahilinde ... tarihli S:... sayılı on yıl süre ile verilen işletme ruhsatının Bakanlık Makamının 18/10/2016 tarihli 811341 sayılı Oluru gereği taksir edildiği, 24,61 hektarlık alan için işletme ruhsatı ve 11,43 hektar alan için kalker işletme izninin yeniden düzenlendiği belirtilmiştir. Katılanın iddiasının aksine aynı erişim numarası ile devam eden ruhsatın sırf alanının küçültülmesi ile farklı bir ruhsat haline gelmeyeceği açıktır.
Bölge İdare Mahkemesince ruhsatın taksir edilmemiş halinin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla iptal edildiğinden bahisle dayanaksız kaldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmişse de Dairemizin 28/04/2025 tarih ve E:2023/3295, K:2025/4125 sayılı kararı ile anılan kararın bozulmasına karar verilmiş olup, gelişen hukuki duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.