Danıştay danistay 2023/5740 E. 2025/6112 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5740
Karar No : 2025/6112

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: KTO Karatay Üniversitesinde ... olarak çalışan davacı tarafından, iş sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı KTO Karatay Üniversitesi Mütevelli Heyet kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; örgütü/cemaati eleştirmeyenlerin ve örgüt/cemaat aleyhine beyanda ve icraatta bulunmayanların tamamını örgütle/cemaatle irtibat ve iltisaklı saymak gibi toptancı bir yaklaşım ve temelsiz bir iddia ile davacının terör örgütüne üyelik, mensubiyet, irtibat ya da iltisakı olduğunun değerlendirilmesi suretiyle sözleşmesinin feshedildiği, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince yapılan incelemeler neticesinde Milli Güvenlik Kurulu tarafından, Devletin milli güvenliğini tehdit eden bir terör örgütü olduğuna ve diğer terör örgütleri ile işbirliği yaptığına karar verilen FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğu değerlendirilen davacının, sözleşmesinin feshedilmesine dair ... tarih ve ... sayılı KTO Karatay Üniversitesi işleminde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 667 Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesiyle, bir kamu personelinin görevine son verilebilmesi için, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğunun değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü, bu konuda idarelere geniş takdir yetkisi verildiği, idarece FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatlı olduğu değerlendirilen davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas nolu dosyasında 'silahlı terör örgütü kurma veya yönetme' suçundan dolayı sanık olarak yargılamasının devam ettiği, davalı idareye 667 sayılı KHK hükmü gereği tanınan takdir yetkisi çerçevesinde iş sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, istinaf başvurusuna konu mahkeme kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : FETÖ/PDY bağlantısı iddiasının gerçek dışı olduğu, Anayasa ve Milletlerarası sözleşmelerin hükümlerinin yok sayıldığı, içinde bulunmadığı bir yapı sebebiyle bu tür tedbirlerin alınmasının hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, KTO Karatay Üniversitesi tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, KTO Karatay Üniversitesinde Öğretim Üyesi olarak çalışan davacı tarafından, iş sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı KTO Karatay Üniversitesi Mütevelli Heyet kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Amaç ve Kapsam'' başlıklı 1. maddesinde; "Kanun Hükmünde Kararnamenin amacının, 20.07.2016 tarih ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir." olduğu belirtilmiş, "Kamu Görevlilerine İlişkin Tedbirler'' başlığını taşıyan 4. maddesinin 1. Fıkrasının (g) bendinde, Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personelin, birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla kamu görevinden çıkarılacağı kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 5. maddesinde ise; Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarında, vakıf yönetim organı dışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunacağı,... mütevelli heyetinin yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapacağı, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylayacağı, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylayacağı ve uygulamaları izleyeceği, vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürüteceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; KTO Karatay Üniversitesinde Öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 20/07/2016 tarih ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilân edilen olağanüstü hal kapsamında çıkarılan 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 Sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin "Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler'" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince Üniversite Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile görevinden uzaklaştırıldığı, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen 31/08/2016 tarihli soruşturma raporu gereği FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibat durumunun bulunduğuna dair kuvvetli şüphe oluştuğundan bahisle Üniversite Mütevelli Heyetince iş sözleşmesinin feshine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacı hakkında "Silahlı terör örgütü yöneticiliği" suç isnadıyla açılan davada verilen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla esastan reddedildiği ve anılan dava dosyasının Yargıtayda derdest olduğu, dolayısıyla davanın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Bakılmakta olan davada olduğu gibi kimi durumlarda; ilgililer hakkında terör örgütü yöneticiliği kapsamında açılmış olan ceza davalarının derdest yani kesinleşmemiş olması durumunda; -velev ki ilk derece ceza mahkemeleri ve istinaf mahkemeleri terör örgütü üyeliği suçunun unsurlarının sabit olduğu gerekçesiyle hüküm kurmuş olsun- masumiyet karinesi nedeniyle idari yargı mercilerinin söz konusu cezayı dayanak alarak karar vermesi mümkün görülmemektedir. Bununla birlikte, davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleşmemiş olması, 2547 sayılı Kanun uyarınca iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle idari yargı mercileri nezdinde açılan davanın görülmesini de engellemeyecektir.
Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Bu itibarla, öncelikle; davalı idareye, davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatı olduğu yönünde değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden tespitlerin, bu tespitlere ilişkin bilgi ve belgelerin sorulması, öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için;
Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığına; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait örgüt içi iletişim programı (ByLock) kullandığına ya da ankesörlü telefon görüşme kaydı bulunduğuna ilişkin tespit olup olmadığının sorulmasına, var ise tespitlere ilişkin belge ve raporların, (mahiyetleri ve kullanım bilgileri yer alacak şekilde) FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında var ise davacının adının geçtiği ifade tutanaklarının istenilmesine,
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna; davacının, müflis Asya Katılım Bankası AŞ’de katılım ya da cari hesabının bulunup bulunmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, hesap no, hesap açılma tarihi, işlem tarihleri, işlemlerin mahiyeti, tutarı yer alacak şekilde) istenilmesine,
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK); davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkili gerçek (sivil imamlar vb) veya tüzel (Kimse Yok Mu Derneği vb) kişilere bağış ya da para transferinin olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, dernek/vakıf, miktar ve tarih yer alacak şekilde) istenilmesine,
İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğüne; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan dernek ya da sendika/federasyon/konfederasyonlarda yönetim/denetim/genel kurul üyelik/aidat bilgisi olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,
Vakıflar Genel Müdürlüğüne; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan vakıflarda üyeliği ya da mütevelli heyeti üyeliği olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,
... İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon Anonim Şirketine; davacının Digitürk aboneliğinin bulunup bulunmadığı, aboneliği bulunuyorsa bu aboneliği iptal ettirip ettirmediğinin, iptal ettirmiş ise hangi tarihte iptal ettirdiğinin sorularak, var ise müşteri hizmetleri ile yapılan görüşmenin çözümünün ve diğer bilgi ve belgelerin birer örneğinin istenilmesine" yönelik verilecek ara kararı neticesinde davalı idare ile yukarıda anılan kurum ve kuruluşlarca gönderilecek bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilerek karşı beyanlarının da alınmasından sonra davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kuşkusuz yukarıda anılan değerlendirme yapılırken davacı hakkındaki ceza soruşturmasındaki ve ceza kovuşturmasındaki (kesinleşmiş takipsizlik ya da beraat kararı ile sonuçlanmış olsa dahi) tespitlerin de irtibat ve iltisak noktasında göz önüne alınması gerekmektedir.
Bu durumda; Mahkemece ceza yargılamasında davacı hakkında elde edilen deliller ve beraat kararında yer alan tespitler ile idarenin işlem gerekçesinin dayanaklarına ilişkin yeterli araştırma yapılmayarak davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından eksik incelemeyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
Kesin olarak 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.