Danıştay danistay 2023/5508 E. 2025/4873 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5508
Karar No : 2025/4873

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... Turizm Ltd. Şti.
2- ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ...in sahibi ve sürücüsü olduğu... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacılar adına 22/06/2022 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından 22/06/2023 tarihine kadar geçerli olmak üzere Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi düzenlendiğinin görüldüğü, bu durumda, "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan ... plakalı aracıyla ...'den aldığı yolcuları ... Havalimanı'na taşıdığı, tespitin yapıldığı tarihten 5 gün içerisinde araç sahibi davacı adına söz konusu belgenin düzenlendiği görüldüğünden, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu hususu göz önüne alındığında, yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında olmadığı anlaşılmakta olup, dava konusu trafikten men işlemi ve araç sürücüsünün idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunmalar verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 17/06/2022 tarihinde davacı...'in sahibi ve sürücüsü olduğu ... plakalı araçta (Diğer davacı şirket D2 yetki belgesi sahibi olup, denetim tarihi itibarıyla araç sahibi davacıyla aralarında araç kira sözleşmesi yapıldığına dair dosyada belge mevcuttur.) yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun...'den ... Havaalanı'na 200,00 TL ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin... günlü ve ... sayılı işlem ile aynı zamanda araç sürücüsü de olan ...e 9.125,00-TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, (...) süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, davacılar adına 22/06/2022 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından 22/06/2023 tarihine kadar geçerli olmak üzere Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi düzenlendiğinin görüldüğü, bu durumda, "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan... plakalı aracıyla ...'den aldığı yolcuları ... Havalimanı'na taşıdığı, tespitin yapıldığı tarihten 5 gün içerisinde söz konusu izin belgesinin düzenlendiği görüldüğünden, yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında olmadığı anlaşıldığından, dava konusu trafikten men işlemi ve araç sürücüsünün idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı gibi, davacılar tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair kayıtlı bir belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemlerin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacıların denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, işlemlerin tesis edildiği tarihten önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belge de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 17/06/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacıların ise işlemlerin tesis edildiği tarihten 5 gün sonra yetkili belediyeden verilen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacıların söz konusu izin belgesi için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptıklarına dair dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 21/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.