Danıştay danistay 2023/5292 E. 2025/4275 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5292
Karar No : 2025/4275

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: : İzinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle davacılardan ...'a ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin... gün ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'a 9.125,00-TL tutarında para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... plakalı araç için Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı UKOME Şube Müdürlüğü tarafından 12/04/2022 tarihinde düzenlenmiş Taşınan Kurum: "... Yapı Anonim Şirketi"; Güzergah: "... Girişli Tem-... Mh... Cad. ... Kavşak ... Cd. Balçık Pelitli Yolu GOSB İçi ... Yapı Ltd. Şti. varış ve aynı güzergahtan dönüş" için il dışı personel taşıma ve güzergah izin belgesinin bulunduğu, yapılan denetimde ise, "...mevkiinden Kocaeli-Dilovası ... Makina isimli işyerine" yolcu taşımacılığı yapıldığı tespitine yer verildiği, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz yolcu taşımacılığını veya alınan izin belgesinin kapsamı dışında yolcu taşımacılığının engellenmesi olduğu, davaya konu araç için Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı UKOME Şube Müdürlüğünce düzenlenen ve işlem tarihinde de geçerliliği bulunan il dışı personel taşıma ve güzergah izin belgesinin bulunduğu görüldüğünden, davaya konu aracın çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 12/04/2022 tarihinde yapılan denetimde davaya konu araç ile çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, bu tespit uyarınca dava konusu işlemlerin tesis edildiği, işlemlerin hukuka uygun olduğu, ... plakalı aracın zorunluluktan kullanıldığı iddiasının kabul edilemeyeceği, ... plakalı aracın dava konusu işlemlerin tesis edildiği gün de dahil olmak üzere trafikte seyir halinde olduğuna ilişkin görüntülerin dava dosyasına ibraz edildiği, taşımacının yaptığı taşımanın niteliğine göre almakla yükümlü olacağı D2, D3, D4 gibi belgeleri bulunsa dahi şehir içi güzergahların kullanılması durumunda ilgili belediyeden ayrıca güzergah izin belgesi alması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idare görevlilerince, 12/04/2022 tarihinde yapılan denetim esnasında ... plakalı aracın çalışma izni/ruhsatı olmadığının tespit edildiği, bu tespit uyarınca davacı ...'a ait araçla ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın belediye sınırlarında yolcuların servis taşımacılığının yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'a 9.125,00-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve...işlemin tesis tesis edilmesi üzerine, anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2\. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar." hükmüne yer verilmiştir.
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, denetim görevlilerince düzenlenen, araçtaki yolcuların isim ve kimlik numaralarının yazıldığı ve davacı sürücü ... tarafından da imzalanan araç tespit tutanağında; ... plakalı araç ile ... Makina firmasında çalışan personelin Kocaeli ili Gebze ilçesinden Dilovası ilçesine servis taşımacılığının yapıldığı, söz konusu kurumun personelinin taşınması için gerekli personel servis aracı güzergah izin belgesinin olmadığı görülmektedir.
Bununla birlikte, dava konusu aracın, denetim tarihi olan 12/04/2022 tarihi itibarıyla geçerliliği olan ... Yapı A.Ş. firmasının çalışanlarını taşımak üzere düzenlenmiş il dışı personel taşıma ve güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlığa konu araçla personel servis taşımacılığı yapılması konusunda ilgili belediyeden alınmış yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan personelin taşındığı iş yeri olan ... Makina isminin, araç hakkında düzenlenen güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a bendi kapsamında çalışma izni/ruhsatı bulunmadığı iddiasıyla tesis edilen dava konusu işlemlerde bu yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 05/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.