Danıştay danistay 2023/5271 E. 2025/5507 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5271
Karar No : 2025/5507

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... Organizasyon Turizm ve Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti.
2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ... adına 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemlerin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirket adına 31/12/2021 tarihinde düzenlenen Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin 5 ay 7 gün olarak düzenlenerek anılan yetki belgesinin son geçerlilik tarihinin 07/06/2022 tarihi olarak sisteme işlenmesi üzerine, davacı şirkete ait aracın ruhsatsız şekilde taşımacılık faaliyeti yaptığından bahisle 11/06/2022 tarihinde trafikten men edilmesi üzerine, davacı şirket tarafından 3 gün sonra davaya konu araç ile ticari taşımacılık faaliyeti yapabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesinden 14/06/2022 başlangıç ve 14/06/2023 bitiş tarihli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin temin edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacı adına 31/12/2021 tarihinde düzenlenen Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin 5 ay 7 gün olarak düzenlenerek anılan yetki belgesinin son geçerlilik tarihinin 07/06/2022 tarihi olarak sisteme işlenmesi sonrasında davacı tarafından izinsiz şekilde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığına ilişkin tutanak düzenlenmiş ise de, 11/06/2022 tarihinden 3 gün sonra, 14/06/2022 tarihinde makul süre içinde İstanbul il sınırlarında geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin temin edildiği göz önünde bulundurulduğunda, yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un EK 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 11/06/2022 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun Laleli'deki otelden İstanbul Havaalanı'na acenteye ödenen ücret karşılığı turizm amaçlı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... günlü ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ... adına 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından 3 gün sonra davaya konu araç ile ticari taşımacılık faaliyeti yapabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesinden 14/06/2022 başlangıç ve 14/06/2023 bitiş tarihli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin temin edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, denetimin yapıldığı 11/06/2022 tarihinden 3 gün sonra, 14/06/2022 tarihinde makul süre içinde İstanbul il sınırlarında geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin temin edildiği göz önünde bulundurulduğunda, yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un EK 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı şirket tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemlerin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, davacı şirket tarafından denetim tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belge de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 11/06/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun turizm amaçlı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirketin ise işlemlerin tesis edildiği tarihten 3 gün sonra yetkili belediyeden onaylı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesini aldığı, izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacı şirketin söz konusu belge için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 11/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.