Danıştay danistay 2023/5243 E. 2025/4527 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5243
Karar No : 2025/4527

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi olduğu ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ...gün ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan dava dışı ... adına 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlıkta, dava konusu 60 gün süre ile trafikten men işleminin tesis edildiği 28/08/2022 tarihinden sonra 02/09/2022 tarihinde davacı ... tarafından turizm yolcu taşımacılığı belgesi almak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına başvuru yapıldığı, yapılan başvuru üzerine ... plakalı araca geçerlik tarihi 02/09/2023 tarihine kadar olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin verildiğinin görüldüğü, anılan aracın turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin mevcut olduğu dikkate alındığında yapılan taşımanın 2918 sayılı Kanun'un EK 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; idari para cezası verilmesine dair dava konusu diğer işleme gelince, söz konusu işlemin aracın sürücüsü ... adına tesis edildiğinden ve bu nedenle davacının menfaatini etkileyecek bir durum bulunmadığından, davacı tarafından iptali istenilen bu işlem açısından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle, dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline, araç sürücüsüne idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın iptale ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu ... plakalı aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 28/08/2022 tarihinde davacının sahibi olduğu ... plaka sayılı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın araçtaki yabancı uyruklu yolcunun İstanbul İli belediye sınırları içesinde (Taksim - İstanbul Havaalanı arası) taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... gün ve ...sayılı işlem ile araç sürücüsü olan dava dışı ... adına 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, davanın, temyize konu edilen "dava konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair işlem" yönünden incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, dava konusu 60 gün süre ile trafikten men işleminin tesis edildiği 28/08/2022 tarihinden sonra 02/09/2022 tarihinde, ... plakalı araca geçerlik tarihi 02/09/2023 tarihine kadar olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin verildiğinin görüldüğü, anılan aracın turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin mevcut olduğu dikkate alındığında yapılan taşımanın 2918 sayılı Kanun'un EK 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacının denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı açık olup, davacı tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belge de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 28/08/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde; ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ticari amaçlı taşımacılığının yapıldığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacının ise işlemin tesis edildiği tarihten 5 gün sonra yetkili belediyeden aldığı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 14/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.