Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5114
Karar No : 2025/8253

DAVACI : ...

DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1) Doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan,
2) Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin 2. fıkrasına Nisan/2019 tarihinde eklenen “…Üniversitelerarası Kurul tarafından, doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi saklı kalmak kaydıyla; doktora eğitimi süresince adayların en az Sosyal Bilimler için 200 gün, Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ve diğer bilimler için 300 gün, Sağlık Bilimleri için 400 gün, öğrenim gördüğü üniversitede bulunması şarttır.” cümlesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Covid-19 salgını nedeniyle Sarp sınır kapısının 15/03/2020-01/06/2021 tarihinde kapatıldığı, online eğitime devam edildiği, davalı idare tarafından bu durumun mücbir sebep olarak dikkate alınmadığı, istenilen şartın mağduriyete neden olduğu iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :
Yurt dışında alınan unvanların denkliğinin, ülkemiz mevzuatının kabul ettiği kurallara göre belirlendiği, ülkemizde doktora öğreniminin sadece örgün eğitim yoluyla yapıldığı ve tam zamanlı örgün eğitimde derslere devam zorunluluğunun bulunduğu, bir öğrencinin teorik derslerin %70'ine, uygulamalı olan derslerin %85'ine devam etme zorunluluğunun olduğu, bu durumun bütün üniversitelerde aynı olduğu ve şartı sağlamayan öğrencilerin aldıkları dersten başarısız sayıldıkları, yurt dışında yapılan doktora eğitiminin Türkiye'deki doktoraya denk sayılabilmesi için kesinlikle örgün eğitim yoluyla alınması gerektiği, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen Usul ve Esasların 6/2 maddesinde örgün eğitim şartının açıkça belirtildiği; örgün eğitimin, uzaktan veya açık eğitimden farklı olarak öğrencinin bizatihi (fiziki olarak) eğitime katılmasını gerektirdiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3. maddesinde örgün eğitimin “Öğrencilerin, eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim-öğretim türüdür” şeklinde tanımlandığı, davacının istenilen şartı sağlamadığı, tesis edilen işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; doktorasını Gürcistan'da yapmış olan davacı tarafından, doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin işlem ile Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Ünvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 2. fıkrasınında (dava dilekçesinde sehven 4/2. madde olarak yazılan) yer alan 'doktora eğitimi süresince başvuru sahiplerinin öğrenim gördüğü üniversitenin bulunduğu ülkede en az Sosyal Bilimler için 200 gün bulunması' şartının iptali istemiyle Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun tanımlar başlıklı 3. maddesinde, doktoranın, lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretim olduğu belirtilmiş; 11. maddesinde, doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek Üniversitelerarası Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Kanun'un 11, 27 ve 28. maddelerince hazırlanarak Üniversitelerarası Kurulun 15 Ocak 2015 tarihli, 225 sayılı toplantısında kabul edilen 'Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın davacının doktora öğrenimine başladığı 2016 yılındaki tarihteki haliyle "Yurt dışında alınan doktora unvanlarının denkliği" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasında; "Doktora eğitiminin Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yükseköğretim kurumlarında örgün eğitim yöntemiyle alınmış olması şarttır." düzenlemesi; 'Yapılacak İşlemler'' başlıklı 10. maddesinin 2. fıkrasında, "Komisyon, doğrudan ya da gerekli gördüğü hallerde aday için ilgili bilim alanındaki profesörler arasından üç kişilik bir alt komisyonun görüşünü alarak, adayın unvanı aldığı ülkedeki yükseköğretim kurumunun düzeyinin Türkiye’deki yükseköğretim kurumları düzeyinde olup olmadığını araştırır ve bir eşdeğerlilik raporu hazırlar."; 3. Fıkrasında, "Eşdeğerlik raporu esas alınarak doktora, sanatta yeterlik, doçentlik veya profesörlük unvanlarının alındığı yabancı kurumun ilgili ülke makamları ve Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınmış bir kurum olduğu ve bu kurumların Türk yükseköğretimi düzeyine eşdeğer olduğuna, ayrıca belirlenen diğer şartların sağlandığına Üniversitelerarası Kurulca karar verilmesi halinde, başvurulmuş olan unvana göre doktora, sanatta yeterlik, doçentlik veya profesörlük denklik belgesi verilir." düzenlemesi yer almış;
anılan Usul ve Esasların "Yurtdışında alınan doktora unvanının denkliği" başlıklı 4. maddesinin 10 Ocak 2019 tarihli, 245 sayılı toplantıda alınan kararla değişik 2. fıkrasında; "Doktora eğitiminin Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yükseköğretim kurumlarında örgün eğitim yöntemiyle alınmış olması şarttır. Üniversitelerarası Kurul tarafından, doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi saklı kalmak kaydıyla; doktora eğitimi süresince adayların en az; Sosyal Bilimler için 200 gün, Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ve diğer bilimler için 300 gün, Sağlık Bilimleri için 400 gün, öğrenim gördüğü üniversitede bulunması şarttır." kuralı getirilmiş; 20 Ocak 2021 tarihli, 251 sayılı toplantıda ise 4/2 maddesinin 6/2 maddede aynı şekilde, daha önce 10. maddede yer alan 'yapılacak işlemler'in 12 maddede yeniden düzenlendiği görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda öğretim görevlisi olan ve yüksek lisans eğitimini 2014-2016 Gürcistan Batumi Şato Rustaveli Devlet Üniversitesinde (BSU) tamamlayıp denklik belgesini alan davacının, örgün eğitim veren aynı üniversite doktora eğitimine başladığı 2016 yılında meydana gelen 15 Temmuz Darbe Girişimi nedeniyle yurt dışına çıkış yasaklarının uygulandığı dönemde, görev yaptığı Üniversitenin Rektörünün özel izniyle yurtdışı giriş-çıkış yaparak doktora derslerine devam ettiği, tez aşamasına geldiği 3. Yılda (2019) dava konusu değişiklik ile 200 gün yurt dışında kalma şartının getirildiği, aynı yılın son günlerde Çin'de tespit edilip tüm dünyaya yayılan ve resmi açıklamaya göre ülkemizde ilk vakanın tespit edildiği 10 Mart'tan sonra tüm yurtdışı uçuşlarının 27 Mart 2020 tarihinde durdurulur iken Gürcistan - Türkiye sınır kapılarının da 15 Mart 2020 tarihinde kapatılarak (...), 1 Haziran 2021 tarihinde tekrar açıldığı (...); doktora eğitiminin başlangıcı ülkemiz için çok zor ve karışık bir dönem olan 15 Temmuz Kalkışma Girirşimi sonrası döneme, son 3. Yılı ise tüm dünyayı etlileyen Pandemi dönemine denk gelen davacının, Artvin-Sarp kapısından 01/09/2016'da başlayıp sınırların kapatıldığı 15 Mart 2020 gününe kadar ve tekrar sınırların açıldığı Haziran 2021'den 09/12/2022 tarihine kadar yaptığı giriş çıkışlardan Gürcistan'da 99 gün kaldığının tespit edildiği, sınırların kapalı olduğu dönemde zorunlu olarak online eğitim aldığı ve en yüksek puan ile kabul edilen doktora tezi ile birincilikle mezun olduğu anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu, Türkiye’de yüksek öğretimin örgütlenmesi, planlanması ve yürütülmesi ile her düzeydeki yüksek öğretim kurumlarının kurulması, eğitim ve öğretim programlarının açılması ve faaliyetleri konularında yetkili ve uzmanlığa sahip bir kamu tüzel kişisi olup, Üniversitelerarası Kurul’a diploma denkliği konusunda başvuran adaylardan, yurtdışında eğitim gördükleri kurumların Türkiye’de Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınmış olmasının yanı sıra, doktora eğitiminin ülkemizde örgün eğitim şeklinde yapıldığı hususu dikkate alındığında tanınan yükseköğrenim kurumlarından alınacak eğitimin örgün eğitim yöntemiyle alınmış olması şartının da aranması hukuka uygun olmakla birlikte; gerek söz konusu Usul ve Esaslar'da gerekse davalı idarenin savunmasında, dava konusu edilen, üniversitenin bulunduğu ülkede en az bulunma süresinin 200 gün olarak belirlenirken, hangi kriterlere dayalı bir hesaplamanın yapıldığının ortaya konulamadığı görüldüğünden; eksik incelemeye dayalı olarak, hesap yöntemine dair bilimsel veriler ortaya konulamadan getirilen 200 gün şartında hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Birel İşleme Gelince; yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Ünvanlarının Değerlendirilmesine ilişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 2. fıkrasınında yer alan "doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi" gerektiği kuralı karşısında; davacının yurt dışından aldığı doktora unvanının denkliği değerlendirilirken, söz konusu eğitimi örgün eğitim yoluyla alıp almadığı hususunun tespitinden sonra bütün dünyayı etkileyen yurtdışı giriş çıkış yasaklarının uygulandığı dönemdeki zorunlu online eğitimin niteliği de dikkate alınarak; davacının yüksek lisans eğitiminde aldığı derslerin doktora eğitimine başlayabilmesi bakımından yeterli olup olmadığı, tezin içeriği ve niteliği itibariyle alanında uzman öğretim üyeleri tarafından değerlendirilip değerlenilmediği, Türkiye'de aynı alandaki doktora eğitimine eşdeğer olup olmadığı hususlarında bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan; salt kalış süresi eksikliği gerekçe gösterilerek davacının talebinin reddolunmasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Ünvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 2. fıkrasınında yer alan dava konusu 200 gün kalma şartının ve birel işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen ... tarihinde, davacı ...'nun ve davalı idare vekili Av. ...'nun geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
MADDİ OLAY:
... Üniversitesi ... Yüksekokulunda öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı; yüksek lisansını ... Devlet Üniversitesi İnsani Bilimler Fakültesi İngiliz Dil Bilimi Bölümünde 2016 yılında tamamladıktan sonra doktora eğitimine aynı Üniversitenin Dil Bilimi Bölümüne ... tarihinde başlamış, ... tarihinde doktora derecesini ve ... tarihinde ise diplomasını almıştır.
Davacının 26/12/2022 tarihli denklik başvurusunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Üniversitelerarası Kurul" başlıklı 11. maddesinin (b) fıkrasının 5. bendinde; doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük unvanlarını değerlendirmek, Üniversitelerarası Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Doktora Programı" üst başlıklı "Genel esaslar" başlıklı 15. maddesinde; "Doktora programı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel problemleri, verileri geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma, analiz etme ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli becerileri kazandırır. Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az yedi ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur..." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin 2. fıkrasına Nisan/2019 tarihinde eklenen “…Üniversitelerarası Kurul tarafından, doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi saklı kalmak kaydıyla; doktora eğitimi süresince adayların en az Sosyal Bilimler için 200 gün, Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ve diğer bilimler için 300 gün, Sağlık Bilimleri için 400 gün, öğrenim gördüğü üniversitede bulunması şarttır.” cümlesi yönünden yapılan inceleme:
Dava dilekçesinde davacı tarafından, Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin 2. fıkrasına Nisan/2019 tarihinde eklenen “…Üniversitelerarası Kurul tarafından, doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi saklı kalmak kaydıyla; doktora eğitimi süresince adayların en az Sosyal Bilimler için 200 gün, Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ve diğer bilimler için 300 gün, Sağlık Bilimleri için 400 gün, öğrenim gördüğü üniversitede bulunması şarttır.” cümlesinin iptali istemine yer verilmiştir.
09/10/2023 tarihinde kayda alınan davalı idare savunmasında, Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen süre şartının, 20/01/2021 tarihli Üniversitelerarası Kurul toplantı kararı ile 6. maddenin 2. fıkrası olarak değiştirilerek uygulandığını, dava konusu işlemin de Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddenin 2. fıkrası esas alınarak tesis edildiğini, davacının dava dilekçesinde maddi hata olduğu hususu ileri sürülmüştür.
Dava konusu doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlem niteliğini haiz ... tarih ve ... sayılı işlemde; Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların tarihine ve maddesine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, dolayısıyla dayanak Usul ve Esasların bütün unsurlarıyla işlemde gösterilmediği anlaşılmakla birlikte, davalı idarece düzenlenen Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarına ilişkin hem 10/01/2019 tarihli toplantısında alınan kararda, hem de 20/01/2021 tarihli toplantısında alınan kararda; "doktora eğitimi süresince...en az Sosyal Bilimler için 200 gün" şartına yer verildiği görüldüğünden, anılan koşul yönünden davanın hasren incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Hukuk düzeninde normlar hiyerarşisi, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler olarak sıralanmakta; daha altta yer alan bir norm, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler getiremeyeceği gibi bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilememesi ve kaldırılamaması gerekmektedir. Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin yasalarla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Eğitim hakkı, Anayasa tarafından doğrudan güvence altına alınmış temel bir haktır. Anılan hakkın etkili olması için yürürlükte bulunan düzenlemelere uygun olarak yurt dışında alınan eğitimin Ülkemizin resmi makamlarınca tanınması gerekmektedir. Yurt dışında alınan doktora diplomasına verilen denklik ile kişilere Ülkemizde sağlanan kazanımlardan yararlanma imkanı tanınmakta olup doktora diploması, akademik kariyerin önemli bir basamağını oluşturmaktadır.
Bu kapsamda, doktora eğitiminin ülkemizde örgün eğitim şeklinde verildiği hususu dikkate alındığında, yurt dışında yapılan doktora eğitiminin önem ve özelliği gözetilerek davalı idarece kendisine verilen yetki ve görevler çerçevesinde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, "doktora eğitimi süresince...en az Sosyal Bilimler için 200 gün" ibaresinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden yapılan inceleme:
Dairemizin 12/06/2025 tarihli Ara Kararı ile İçişleri Bakanlığından; davacının 2016 ila 2022 yıllarına ait yurt dışı giriş çıkış kayıtları ile giriş çıkış yapılan Ülkeleri gösterir listenin istenilmesi üzerine gönderilen cevabi yazıda; davacının 2016 yılında 19 gün, 2017 yılında 6 gün, 2018 yılında 3 gün, 2019 yılında 65 gün, 2020 yılında 13 gün, 2021 yılında 4 gün, 2022 yılında ise 1 gün yurt dışı giriş çıkış kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Haklı beklenti kavramı, devletin tüm organlarının üstünde hukukun mutlak egemenliğinin bulunması, yasa koyucunun da her zaman Anayasa ve hukukun üstün kuralları ile kendisini bağlı sayması olarak tanımlanan hukuki güvenlik ilkesinin de bir uzantısıdır.
Nitekim, Anayasa Mahkemesi'nin 15/11/2017 tarih ve E:2016/133, K:2017/132 sayılı kararında, "haklı beklenti ilkesi" açıklanarak; kişilere belirli haklar sağlayan hukuk kurallarının muhataplarında bir beklentiye yol açmasının mümkün olduğu, hak beklentisinin, bir kişinin mevcut kurallar uyarınca bir hakkı elde etme beklentisini ifade ettiği, bir kuralda öngörülen koşulları taşıyan kişilerin o kuralın ilişkin olduğu hakkı hukuken ve fiilen elde etmelerinin, kendileri yönünden kazanılmış hak oluşturmakla birlikte henüz bu hakkı kazanmamış kişilerin de söz konusu hakkı elde etme noktasında bir beklenti içinde olmalarının olağan olduğu, kişilerin hukuka güveni, hukuk devleti yönünden önemli olup kişilerin bu güveninin yine hukuk tarafından korunmasının asıl olduğu ve bu korumanın, hukukî güvenlik ilkesi olarak adlandırıldığı, hukuk güvenliği ilkesinin, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılacağı, kişilerin mevcut kurallar çerçevesindeki tüm beklentilerinin mutlak suretle hukuken korunmasının ise kuralların değişmezliğine yol açabileceği gibi kuralların değiştirilmesini anlamsız kılabilecek sonuçlara da yol açabileceği, bir kuralda yapılan değişikliğin kişilerin elde etmeyi bekledikleri haklara etkisinin saptanmasında, söz konusu kuralın değiştirilme gerekçelerinin de gözetilmesinin zorunlu olduğu, bu anlamda değiştirilen kuralın, beklenen hakların yanı sıra kazanılmış haklar yönünden dahi etkili olabileceği, kamu düzeni, genel sağlık gibi haklı nedenlerle daha önce elde edilmiş bir hakkın kullanımı yönünden getirilen ek koşulların mevcut hak sahipleri yönünden gözetilebilmesinin de mümkün olduğu, o hâlde her beklentinin hukuken korunmasının söz konusu olmadığı, haklı beklentinin tespitinde kişilerin bu hakkı elde etmeye ne kadar yakın olduklarının ve kural değişikliğinin bu hakkın elde edilmesine etkilerinin, kural değişikliğine neden olan gerekçelerin gözetilmesi gerektiği, bu kapsamda kuralda gerçekleşen değişiklik sonucu ilgililerin bu haktan mahrum kalıp kalmadıkları ya da söz konusu değişikliğin bu hakkı elde etmeleri yönünden zorlaştırıcı bir etkisinin olup olmadığının da dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Davalı idarenin düzenleyici işleminde; kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı açık olmakla birlikte somut olay bağlamında, davacının doktora programına kayıt olduğu 2016 yılı itibarıyla, Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda gün şartına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, anılan koşulun ilk defa 2019 yılında düzenlendiği, davacının; 2019 yılında yurt dışı giriş çıkış süresinin 65 gün olduğu, 2020 ila 2022 yıllarında yurt dışı giriş çıkış süreleri az olmakla birlikte, bu sürelerin de bir kısmının Covid-19 pandemisi ve doktora tez yazımı dönemine denk geldiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacının doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, işbu Kararın davacının diplomasına doğrudan denklik verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davacının başvurusunun Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar hükümleri uyarınca davalı İdarece yapılacak değerlendirme sonucunda işlem tesis edileceği açıktır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan "doktora eğitimi süresince...en az Sosyal Bilimler için 200 gün" ibaresi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
2\. Doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE oyçokluğuyla,
3\. Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre ...-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ...-TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5\. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
05/11/2025 tarihinde karar verildi.


KARŞI OY :
(X-) Davacı tarafından, doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin 2. fıkrasına Nisan/2019 tarihinde eklenen “…Üniversitelerarası Kurul tarafından, doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı gibi her bir başvurunun kendine özgü şartlarının değerlendirilmesi saklı kalmak kaydıyla; doktora eğitimi süresince adayların en az Sosyal Bilimler için 200 gün, Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ve diğer bilimler için 300 gün, Sağlık Bilimleri için 400 gün, öğrenim gördüğü üniversitede bulunması şarttır.” cümlesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı, ... Devlet Üniversitesi İnsani Bilimler Fakültesi Dilbilimi Bölümünde doktora eğitimine ... tarihinde başlamış, ... tarihinde doktora derecesini ve ... tarihinde ise diplomasını almıştır.
Dairemizin 12/06/2025 tarihli Ara Kararı ile İçişleri Bakanlığından; davacının 2016 ila 2022 yıllarına ait yurt dışı giriş çıkış kayıtları ile giriş çıkış yapılan Ülkeleri gösterir listenin istenilmesi üzerine gönderilen cevabi yazıda; davacının 2016 yılında 19 gün, 2017 yılında 6 gün, 2018 yılında 3 gün, 2019 yılında 65 gün, 2020 yılında 13 gün, 2021 yılında 4 gün, 2022 yılında ise 1 gün yurt dışı giriş çıkış kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının doktora eğitimi süresince yurt dışı kalış sürelerinin yetersiz olduğu, örgün eğitim şartının sağlanmadığı anlaşıldığından, doktora denklik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.