Danıştay danistay 2023/5106 E. 2025/4792 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5106
Karar No : 2025/4792

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Metro Turizm Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun EK 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığından 26/01/2022 tarihinde alınan geçici izin belgesi uyarınca işçi ve personel taşımacılığı yapıldığı ileri sürülmüş ise de, Mahkemenin 27/10/2022 tarihli ara kararı ile, 26/01/2022 tarih "%50 ek araç geçici izin hk" konulu yazı ile verilen iznin geçerliliğinin devam edip etmediğinin ve söz konusu yazı sonrasında Kocaeli İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu tarafından yeni bir karar verilip verilmediğinin bildirilmesinin istenildiği, davalı idarece ara kararına cevaben dosyaya sunulan 21/11/2022 tarihli yazıda, geçici izin süresinin 27/04/2022 tarihinde dolduğu ve durumun davacı şirkete yazıyla bildirildiği beyan edildiği, mevzuat hükümleri ile dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirkete ait ... plaka numaralı aracın araç ile ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın Kocaeli Büyükşehir belediye sınırları dâhilinde servis taşımacılığı yapıldığı hususunun, usulüne uygun biçimde yapılan denetim neticesinde tanzim olunan ve araç sürücüsü ile yolcular tarafından imzalanan tespit tutanağı ile sabit olduğu, Kanun hükmüne aykırılık teşkil eden eylem sebebiyle söz konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirket tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu, dosyada bulunan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının 26/01/2022 tarihli yazısı ile ... fabrikası için yapılan işçi ve personel taşımacılığı için %50 ek araç geçici izin belgesi alındığı, ilk derece Mahkemesinin bu iznin dolduğuna ilişkin tespitinin hatalı olduğu, belirtilen geçici izin süresinin dolduğuna ilişkin dosyaya sunulan 27/04/2022 tarihli yazının taraflarına tebliğ edilmediği, davalı idarenin bu yazının tebliğ edildiğine ilişkin bir belge de sunmadığı, geçici izin süresinin dolduğunu bilmediğinden verilen trafik men kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 14/09/022 günü yapılan trafik denetiminde ... plakalı ticari otobüsün durdurulduğu, kamera görüntüsü alınarak araç sürücüsüne ve yolculara sorulduğunda bu aracın Brissa fabrikasına personel servisi olarak kullanıldığının tespit edildiği, konu hakkında tutanak tanzim edilerek sürücüye imza ettirildiği ve aracın 60 gün süreyle trafikten men edildiği, taşımanın niteliğine göre almakla yükümlü olunan D2, D3, D4 gibi belgeleri bulunsa dahi şehir içi güzergahların kullanılması durumunda ilgili Büyükşehir Belediyesinden ayrıca güzergah izin belgesi alınması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trafik ekiplerince 14/09/2022 günü yapılan trafik denetiminde ... plakalı ticari otobüsün durdurulduğu, kamera görüntüsü alınarak araç sürücüsü ve yolculara sorulduğunda bu aracın Brissa fabrikasına personel servisi olarak kullanıldığının belirtildiği, dolayısıyla il sınırları içerisinde izinsiz olarak servis (personel) taşımacılığı yapıldığı tutanak ile tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta davacı şirket tarafından, 25/01/2022 dilekçe ile Covid-19 salgını döneminde sosyal mesafeyi koruma ve bulaşın yayılım hızını kontrol etmek amacıyla ... Lastik San. ve Tic. A.Ş.'nin personel ve işçi servislerinde, dava konusu aracın da dahil olduğu, yazı ekinde belirtilen P plakası olmayan araçlar için geçici izin belgesi talep edildiği, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının "%50 Ek Araç Geçici İzin" konulu ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bahse konu talebin Kocaeli İl Umumi Hıfzıssıhha Kuruluna bildirildiği, alınacak karara göre taleplerinin değerlendirileceği; ancak belirtilen araçlar için verilen Kocaeli İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu kararı netleşene kadar geçerli olduğunun bildirildiği, davacı şirketin ...tarih ve ... sayılı yazısına cevaben düzenlenen Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının...tarih ve ... sayılı yazısında ise pandemi şartlarının sona ermesi ve normalleşmeye dönülmesi sebebiyle daha önce verilen iznin sona erdiği belirtilerek, yazının gereği için davacı şirkete bildirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun EK 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın personel servis taşımacılığı yaptığından bahisle dava konusu 14/09/2022 tarihli trafikten men cezasının tesis edildiği, davacı şirketin, ... tarih ve ... sayılı yazı ile davalı idare tarafından verilen iznin sona erdiğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının taraflarına tebliğ edilmediğinden araçlarının trafikten men edilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu yönünde iddialarının bulunduğu görülmüştür.
Davalı idare tarafından verilen iznin sona ermesi, buna ilişkin işlemin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesi suretiyle davacı şirket tarafından öğrenileceği ve şirketin ancak bundan sonra yeni hukuki duruma göre hareket edilebileceği açıktır.
Bu durumda, öncelikle davacı şirketin kendisine verilen iznin sona erdiğine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğine yönelik iddialar araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararı ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, bu yönde araştırma yapılmaksızın, davalı idarenin belirtilen yazının bildirildiği yönündeki beyanına dayalı olarak davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine dair Mahkeme Kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...- TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 20/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.