Danıştay danistay 2023/4844 E. 2025/4672 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4844
Karar No : 2025/4672

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. Prof. Dr. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, S:... sayılı ruhsat sahası içerisinde yer alan alana pasa döküm izninin kaldırılmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından Maden Kanunu'nun amacına ve dolayısıyla da milli menfaatlere uygun olarak bahse konu alanda kazı ve üretim faaliyeti yapılmak istenirken, davacı şirket tarafından ise, mülkiyet hakkına istinaden alana pasa dökümü yapılmak istendiği, dava konusu olan pasa döküm alanında, iki firmanın da aynı anda faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı, davalı idarece uyuşmazlık konusu sahada 3 farklı lokasyonda karotlu sondaj yapıldığı, pasa dökümü yapılan alanda rezervin devam ettiğinin ve pasa döküm alanı için Sicil:... sayılı işletme ruhsat sahibi tarafından muvafakatname verildiğine dair herhangi bir belgenin de bulunmadığının tespit edildiği anlaşıldığından davalı idarece bu alana pasa dökümü yapılmaması gerektiği hususunun S:... sayılı ruhsat sahibi şirkete bildirilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2006 yılında yapılan tetkik uyarınca pasa dökülen alanda traverten oluşumu bulunmadığından döküm izni verildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dışı ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından verilen... tarih ve ...sayılı dilekçeye istinaden yapılan inceleme neticesinde uyuşmazlık konusu sahada 3 farklı noktada karotlu sondaj yapıldığı, pasa döküm sahasının bulunduğu bölgede rezervin devam ettiği, pasa dökümü yapılan alan için ... sayılı işletme ruhsat sahibi tarafından muvafakat verildiğine ilişkin bir belgenin de yer almadığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemle davacıya uyuşmazlık konusu alandaki tapulu arazilere pasa dökümü yapmaması gerektiğinin bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 10. fıkrasında "Aynı alanda ayrı veya aynı gruplara ait ruhsat faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde, Genel Müdürlük, projeler üzerinde ve/veya yerinde inceleme yapar. İnceleme sonucunda bu alanda ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti hâlinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu sahanın 11/03/2021 tarihinde mahallinde yapılan tetkik neticesinde tanzim edilen 31/03/2021 tarihli maden tetkik raporunda, "S:... numaralı ruhsat sahası üzerine şantiye alanı ve pasa dökümü yapıldığı, temsili Y:706445 X:4194077 koordinatlarındaki şikâyete konu pasanın tamamının ... tarafından dökülmediğinin beyan edildiği, ... tarih ve ... sayılı olur ile Genel Müdürlüğümüz heyetince temsili Y:706524 X:4193997 koordinatlarında cevherleşme olmadığı, Faber tarafından Genel Müdürlüğe verilen dilekçe ekinde yer alan sondaj fotoğraflarında temsili Y:706914 X:4194008 koordinatlarında sondaj yapıldığının beyan edildiği, fakat tetkik esnasında heyete gösterilmediği, Faber mermerin şikâyet dilekçesinde yer alan ve ... tarafından S:73093 ruhsat sahasında çalışıldığı belirtilen noktanın el cihazı ile tespit edilemediği, şikâyete konu şantiye alanı (Y:706074 X:4194080 ) için hazine arazisi için 25 yıllık kullanım sözleşmeleri bulunduğu beyan edilmesine rağmen dosyasında yapıları incelemelerde herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, her iki firmanın Genel Müdürlüğe verdiği dilekçeler incelendiğinde ve sahada yapılan çalışmalar dikkate alındığında S:... ruhsat sahasına mücavir sahaların birlikte denetleneceği ve dökülen pasanın kime ait olduğunun ve miktarının tespiti için içinde harita mühendisinin bulunduğu bir heyet tarafından denetlenmesi gerektiği" yönünde görüş belirtilmiştir.
Bu rapordan sonra aralarında harita mühendisinin de yer aldığı heyetçe 30/06/2021 tarihinde ihtilaf konusu sahada yapılan denetim neticesinde tanzim edilen maden tetkik raporunda, "temsili Y:705431 X:4194297 koordinatlarında bulunan 4 kademeli açık ocakta üretim faaliyetlerinin devam ettiği, ruhsat sahibi tarafından...tarih ve ... sayılı dilekçeye istinaden yapılan incelemede; ...e ait S:... saylı işletme ruhsatlı sahada madencilik faaliyeti sonucu çıkan pasaların ... Madencilik uhdesinde bulunan S:... sayılı işletme ruhsatlı sahanın içerisine döküm yapıldığı, pasa döküm alanı ...in pasa döküm alanı olduğu ve döküm alanının mülkiyetinin ...e ait tapulu arazilerden oluştuğunun belirtildiği, S:... sayılı ruhsat sahibi ... Madencilik Pasa döküm sahasının güney kısmında temsili Y1:706920 X1:4194015 (17m), Y2:706981 X2:4194063(13m) ve Y3:707069 X3:4194029(14m) koordinatındaki 3 farklı lokasyonda karotlu sondaj yapıldığı, pasa döküm sahasın bulunduğu bölgede rezervin devam ettiği, ayrıca S:7393 sayılı ruhsat sahası içerisinde temsili Y:706075 X:4194090 koordinatlarında ...e ait şantiye alanında yer aldığının, pasa döküm alanı için Sicil:... sayılı işletme ruhsat sahibi tarafından muvafakatname verildiğine dair herhangi bit belgenin de bulunmadığının tespit edildiği..." hususlarının belirtilmesi üzerine bu raporda yer alan tespitler uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, dava konusu alanda davacı ve dava dışı ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından farklı faaliyetlerin yapılmak istendiği, ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kendi ruhsat sınırları içerisinde üretim faaliyetlerini yürüttüğü, ancak dava konusu olan pasa döküm alanının da aynı ruhsat sahasında kaldığı ve davacı tarafından kullanıldığı, pasa döküm alanı davacının ruhsat sahasında yer almamakla birlikte tapulu arazisi olduğu, iki firmanın da aynı anda faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı, zira S:... sayılı ruhsat sahibinin (dava dışı şirket) söz konusu alanda kazı faaliyeti yapmak istediği, S:... sayılı ruhsat sahibinin (davacı) ise söz konusu alana pasa depo döküm faaliyetinde bulunduğundan aynı anda iki faaliyetin yürütülmesinin mümkün olmadığının davalı idarenin de kabulünde olduğu görülmektedir.
Bu durumda, bakılan uyuşmazlıkta, aynı alanda bulunan aynı grup maden ruhsatlarına ait ruhsat faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıktığı ve davacı ile dava dışı ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında mutabakat sağlanamadığı hususu sabit olduğundan, davalı idarece Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 10. fıkrası hükümleri işletilmek suretiyle dava konusu alandaki çalışma koşullarının veya izin verilecek faaliyetin belirlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, davalı idare tarafından söz konusu karar verilmeden önce, Dairemizin E:2023/4910 sayılı dosyasında verilen kararda yer verilen hususların ve dava konusu alandaki maden rezerv varlığının gözetileceği de tabiidir.
Son olarak, dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan bu davanın sonucunda verilen karar, dava dışı ... Mermercilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin menfaatini etkileyebileceğinden davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu anlaşılmakla, Dairemizce verilen bozma kararı üzerine yeniden bir karar verilmeden önce davanın adı geçene ihbar edilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak 15/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.