Danıştay danistay 2023/4574 E. 2025/5902 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4574
Karar No : 2025/5902

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ...'nın maliki olduğu ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ...sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'ya 9.125,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işleme dayanak 11/06/2022 tarihli denetim tutanağında, araç sürücüsü ...'nın yazılı ifadesinde "... plakalı aracın şoforüyüm. Aracımdaki yolcuyu ...'dan aldım. Kabataş'a götürüyorum. Yolculuk ücreti olarak 300 TL alacaktım. Parayı elden alacaktım. Plakamın herhangi taşımacılık belgesi yoktur." şeklinde beyanda bulunarak söz konusu tutanağın imzalandığı, dosya kapsamı itibarıyla davacının aksi yönde bir beyanının da olmadığı, mahiyetine bakıldığında düzensiz nitelikte bir taşıma olduğu, aracın personel, turizm vs gibi amaçla güzergah kullanım izin belgesinin olmadığı görüldüğü, davaya konu araç ile şehir içindeki bir noktadan belirli mesafe uzaklıktaki başka bir varış hedefine, yolcu ve sürücü arasında varılan anlaşma neticesinde, bir defaya mahsus ve ücret karşılığı yapılan yolcu taşımacılığının, ticari taksi taşımacılığı niteliğinde olduğunun tutanakla sabit olduğu, trafikten men edilen aracın ilgili mevzuat hükmü uyarınca ilgili belediyeden alınan taksi taşımacılığı için geçerli bir izninin de bulunmadığı ve gerçekleştirilen faaliyetin 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girdiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda; 11/06/2022 tarihinde davalı idare ekiplerince yapılan denetimde, ... plaka sayılı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı tutanakla tespit edilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek- 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden çalışma izni olmadan taşımacılık yapıldığı gerekçesiyle aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve sürücüsüne 9.125,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de; uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 30/05/2014-15/10/2026 tarihleri arasında geçerli servis taşımacılığı kartı bulunduğunun anlaşıldığı, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden servis taşımacılığı kartı bulunduğu, dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği, Ek-2/3-b kapsamında "Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" taşımacılık yapıldığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, ilk derece Mahkemesinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialara göre yargılama yapmadığı, adil yargılanma haklarının ihlal edildiği, davalı idarenin temyiz isteminin haksız ve mesnetsiz olduğu gerekçesiyle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan ...'nın maliki olduğu ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'ya 9.125,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleriyle, korsan olarak tabir edilen şehir içinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması ve kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunması amaçlanmakla birlikte; aracın trafikten yasaklanması için, araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının açık bir şekilde tespit edilmesi gerekmekte olup, bu anlamda, sürücünün kimlik bilgileri, ücretli yolcu taşımacılığına ilişkin beyanlar ve kullanılan araç bilgileri gibi tüm delillerin aktarıldığı, ilgililerin verdikleri beyanlarını doğruladıkları ve onayladıklarını gösteren imzalarının alındığı denetim tutanağının düzenlenmesi, kanunla yasaklanan suçun varlığının kanıtlanması için koşuldur.
Dosyasının incelenmesinden; 11/06//2022 tarihinde davalı idare ekiplerince yapılan denetimde, Koru Sokak Faffles Otel önünde davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının aynı tarihli tutanakla tespit edilmesi üzerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca ...tarih ve ... sayılı işlemle söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlem ve araç sürücüsüne 9.125,00 TL para cezası verilmesine yönelik aynı tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davanın reddine ilişkin istinaf istemi üzerine verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında her ne kadar; davacılardan ... adına düzenlenmiş 15/10/2016-15/10/2026 tarihleri arasında geçerli olan servis taşımacılığı yetki belgesi ve söz konusu ... plakalı araca ilişkin 30/05/2014-15/10/2026 tarihleri arasında geçerli olan servis taşımacılığı kartı bulunması sebebiyle uyuşmazlık konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği, Ek-2/3-b kapsamında, "Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" taşımacılık yapıldığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmişse de; dava konusu işleme dayanak 11/06/2022 tarihli denetim tutanağında, araç sürücüsü ...'nın yazılı ifadesinde "... plakalı aracın şoforüyüm. Aracımdaki yolcuyu ...'dan aldım. Kabataş'a götürüyorum. Yolculuk ücreti olarak 300 TL alacaktım. Parayı elden alacaktım. Plakamın herhangi taşımacılık belgesi yoktur." şeklinde beyanda bulunarak söz konusu tutanağı imzaladığı, yapılan taşımacılığın mahiyetine bakıldığında düzensiz nitelikte bir taşıma olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davaya konu araç ile şehir içindeki bir noktadan belirli mesafe uzaklıktaki başka bir varış hedefine, yolcu ve sürücü arasında varılan anlaşma neticesinde, bir defaya mahsus ve ücret karşılığı yapılan yolcu taşımacılığının, 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmakla, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemlerinin kabulü ile dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 19/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :

(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.