Danıştay danistay 2023/4475 E. 2025/4427 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4475
Karar No : 2025/4427

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ... Ticaret ve Turizm Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sahibi olduğu ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyesinden izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacıya 9.125,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketin turizm faaliyetiyle iştigal ettiği ve tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için tespit tarihinden dört gün sonra, kendi yolcularını taşımak üzere, 11/03/2022 tarihinde düzenlenen ve 11/03/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesini aldığının görüldüğü, bu durumda, araçtaki turizm acentası yolcusunun, havalimanına transfer edildiği ve bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşıması gerçekleştirildiğinin açık olduğu, eksik olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin de denetim öncesi ilgili belediyeye yapılan başvuruyu takiben makul bir süre sonra alınması ve dolayısıyla turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince ... tarihinde davacı şirkete ait ... plaka sayılı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yolcunun Şişli'den İstanbul Havaalanı'na acenteye ödenen ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacıya 9.125,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "davacı şirketin turizm faaliyetiyle iştigal ettiği ve tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için tespit tarihinden dört gün sonra, kendi yolcularını taşımak üzere, 11/03/2022 tarihinde düzenlenen ve 11/03/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesini aldığının görüldüğü, bu durumda, araçtaki turizm acentası yolcusunun, havalimanına transfer edildiği ve bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşıması gerçekleştirildiğinin açık olduğu, eksik olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin de denetim öncesi ilgili belediyeye yapılan başvuruyu takiben makul bir süre sonra alınması ve dolayısıyla turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler arasında (13/10/2021 tarihli kayıtsız, imzasız fotokopi başvuru belgesi); usulüne uygun olarak, kayıtlı ve denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair geçerli izin belgesi başvurusunun bulunmadığı, işlemlerin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı açık olup, davacı şirket tarafından 13/10/2021 tarihli kayıtsız, imzasız fotokopi başvuru belgesi dışında, işlem tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye usulüne uygun olarak başvurulduğuna dair kayıtlı bir başvuru belgesi de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince ... tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yolcunun ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirketin ise işlemin tesis edildiği tarihten 4 gün sonra yetkili belediyeden aldığı Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi'nin süresinde alınmadığı, davacı şirketin söz konusu izin belgesi için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce usulüne uygun ve idare kaydı bulunan başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de (13/10/2021 tarihli kayıtsız, imzasız fotokopi başvuru belgesi dışında) bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 07/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.