Danıştay danistay 2023/429 E. 2025/4516 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/429
Karar No : 2025/4516

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Sağlık Tur. ve Tic. A.Ş.
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan mevzuat uyarınca araç sürücüsü diğer davacı ...'a 9.125,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, işlemlere esas alınan tutanakta, araç sürücüsü davacı tarafından, araçta bulunan yolcuyu Tekstilkent'ten İstanbul Havalimanı'na götürdüğünü ve yolculuk ücretinin acentaya ödendiği, aracın turizm izin belgesi süresinin de 31/12/2021 tarihi itibarıyla bittiğinin ifade edildiği, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş, geçerlilik tarihi ... tarihi olan ... sayılı ve yine geçerlilik tarihi ... tarihi olan ... sayılı turizm yolcu taşımacılığı belgelerinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, tescil belgesinde kullanım amacı "yolcu nakli-ticari" olarak kaydedilen ve D-2 yetki belgesi bulunan aracın, denetim tarihi itibariyle "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" süresi sona ermiş olmakla birlikte, işlem tarihinden itibaren 2 gün sonra makul süre içerisinde ilgili belediyeden 08/01/2022 onay tarihli turizm yolcu taşımacılığı izni alınmış olması karşısında, uyuşmazlık konusu taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği sonucuna varıldığından, davaya konu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince ... tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, anılan araçla yabancı uyruklu yolcunun İstanbul Havalimanı'na ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan mevzuat uyarınca araç sürücüsü diğer davacı ...'a 9.125,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. (...)
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, işlemlere esas alınan tutanakta, araç sürücüsü davacı tarafından, araçta bulunan yolcuyu Tekstilkent'ten İstanbul Havalimanı'na götürdüğünü ve yolculuk ücretinin acentaya ödendiği, aracın turizm izin belgesi süresinin de 31/12/2021 tarihi itibarıyla bittiğinin ifade edildiği, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş, geçerlilik tarihi ... tarihi olan ... sayılı ve yine geçerlilik tarihi ... tarihi olan ... sayılı turizm yolcu taşımacılığı belgelerinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, işlem tarihinden itibaren 2 gün sonra makul süre içerisinde ilgili belediyeden 08/01/2022 onay tarihli turizm yolcu taşımacılığı izni alınmış olması karşısında, uyuşmazlık konusu taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği sonucuna varıldığından, davaya konu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin/ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı şirket tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair kayıtlı belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla alınmış izin/ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, denetim/işlem tarihinden önce de izin/ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair geçerli bir belgenin dosyada yer almadığı görülmüştür.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince ... tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirket tarafından işlemin tesis edildiği tarihten 2 gün sonra yetkili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada kayıtlı bir belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 14/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.