Danıştay danistay 2023/4270 E. 2025/4426 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4270
Karar No : 2025/4426

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Gıda İnşaat San. ve Tic.
Ltd. Şti.
2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sahibi olduğu ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyesinden izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketin esas itibarıyla turizm seyahat acentası olarak faaliyet gösterdiğinin 22/01/2021 düzenlenme tarihli A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesinden anlaşıldığı, olay günü araçta bulunan yolcunun acenta faaliyeti kapsamında taşındığı, nitekim olay yeri tespit tutanağında da turizm acentesi aracılığıyla aracın tahsis edildiğinin belirtildiği, bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşıması gerçekleştirildiği, turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararında; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ve alınan izin belgesinin kapsamı dışında yolcu taşımacılığının engellenmesi olduğu, bu olaya özgü olarak davacı şirketin turizm faaliyetiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden iki gün sonra makul sürede, yolcularını taşımak üzere, 25/03/2022 tarihinde düzenlenen ve 25/03/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesini aldığı, bundan önce de aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunduğu, ancak denetim tarihinde süresinin dolduğu görüldüğünden, bu haliyle turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde bu gerekçeyle hukuka uygunluk görülmediği, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının sonucu itibarıyla hukuka ve usule uygun olduğu anlaşıldığından ve dilekçede ileri sürülen iddialar söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince ... tarihinde yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun İstanbul Havalimanı'ndan Sultanahmet'e acentaya ödenen ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e 9.125,00-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "davacı şirketin esas itibarıyla turizm seyahat acentası olarak faaliyet gösterdiğinin 22/01/2021 düzenlenme tarihli A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesinden anlaşıldığı, olay günü araçta bulunan yolcunun acenta faaliyeti kapsamında taşındığı, tespit tutanağında da turizm acentesi aracılığıyla aracın tahsis edildiğinin belirtildiği, bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşıması gerçekleştirildiği, turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da "davacı şirketin turizm faaliyetiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden iki gün sonra yolcularını taşımak üzere 25/03/2022 tarihinde düzenlenen ve 25/03/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesini aldığı, bundan önce de aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin denetim tarihinde süresinin dolduğu görüldüğünden, bu haliyle turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemlerde bu gerekçeyle hukuka uygunluk görülmediğinden, istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine" karar verilmiş olsa da; denetim yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı şirket tarafından "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemin dayanağı tutanağın usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince ... tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirketin ise işlemin tesis edildiği tarihten 2 gün sonra yetkili belediyeden aldığı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesini süresinde almadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada kayıtlı belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 07/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.