Danıştay danistay 2023/4093 E. 2025/5765 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4093
Karar No : 2025/5765

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, 23/02/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda, ... plakalı araç ile 400 (TL veya başka bir para cinsi olduğu belirtilmemiş) karşılığında ... Hotel ile İstanbul Havalimanı arasında yolcu taşındığına ilişkin düzenlenen aynı tarihli tutanağa istinaden ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan aracın 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edildiği, davacı tarafından yapılan başvuruya istinaden söz konusu aracın turizm servis aracı olarak kullanılabileceğine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesince 24/02/2022 tarihinde onaylanan ve 23/02/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda, tescil belgesinde kullanım amacı yolcu nakli ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihinden çok kısa bir süre sonra bir (1) gün içerisinde makul sürede izin belgesi alındığı görüldüğünden ve dolayısıyla uyuşmazlığa konu taşımacılık 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince ... tarihinde davacıya ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun ... Hotel'den İstanbul Havaalanı'na ücret karşılığı turizm amaçlı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... gün ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, davacı tarafından yapılan başvuruya istinaden söz konusu aracın turizm servis aracı olarak kullanılabileceğine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesince 24/02/2022 tarihinde onaylanan ve 23/02/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda, tescil belgesinde kullanım amacı yolcu nakli ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihinden çok kısa bir süre sonra bir (1) gün içerisinde makul sürede izin belgesi alındığı görüldüğünden ve dolayısıyla uyuşmazlığa konu taşımacılık 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacının denetim tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, davacı tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belge de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 23/02/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı turizm amaçlı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacının ise işlemin tesis edildiği tarihten 1 gün sonra yetkili belediyeden onaylı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesini aldığı, izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 17/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.