Danıştay danistay 2023/4085 E. 2025/4525 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4085
Karar No : 2025/4525

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı... plaka numaralı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun EK 2/3-a maddesi hükmü uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, işlemin dayanağı tespit tutanağında aracın güzergah izin belgesi olmadığı belirtilmekle birlikte, dava dilekçesi ekinde araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen 25/06/2022 tarihine kadar geçerli 23/12/2021 tarihli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi"nin, 16/12/2022 tarihine kadar geçerli 04/07/2022 tarihli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi"nin dosyaya sunulduğu ve aracın ruhsatındaki kullanım amacının ise "yolcu nakli-ticari" olarak işlenmiş olduğu, bu durumda, tescil belgesinde kullanım amacı "ticari" olarak kaydedilen araçla ilgili işlem tarihi itibarıyla geçerliliği sona ermiş olsa bile, işlem öncesinde ve sonrasında turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin bulunması nedeniyle, taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediği sonucuna varıldığından, tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu edilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararında; uyuşmazlıkta, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için 01/07/2022 tarihinde yapılan denetimden sonra, 04/07/2022 tarihinde düzenlenen ve 16/12/2022 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin alındığının görüldüğü, gerek araçtaki turizm acentası yolcusunun havalimanına transfer edildiği, bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşımasının gerçekleştirildiği açık olmasından, gerekse de tutanak tarihinden öncesinde de var olan, ancak kısa bir süre önce süresi bitmiş olduğundan denetim tarihinde eksik olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin de makul bir süre sonra alınması ve bu haliyle turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 01/07/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, anılan araçla yabancı uyruklu yolcunun İstanbul Havalimanı'na ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin İstanbul Valiliğince tesis edilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. (...)
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "uyuşmazlık konusu olayda, işlem öncesinde ve sonrasında turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin bulunması nedeniyle, taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediği sonucuna varıldığından, tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da "uyuşmazlıkta, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için 01/07/2022 tarihinde yapılan denetimden sonra, 04/07/2022 tarihinde düzenlenen ve 16/12/2022 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin alındığının görüldüğü, gerek araçtaki turizm acentası yolcusunun havalimanına transfer edildiği, bu haliyle turizm faaliyeti kapsamında yolcu taşımasının gerçekleştirildiği açık olmasından, gerekse de tutanak tarihinden öncesinde de var olan, ancak kısa bir süre önce süresi bitmiş olduğundan denetim tarihinde eksik olan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin de makul bir süre sonra alınması ve bu haliyle turizm yolcu taşıma izin belgesi veriliş amaç ve kapsamına uygun faaliyet gösterilmesi karşısında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine" karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla izin/ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacının denetim tarihi itibarıyla alınmış izin/ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, denetim/işlem tarihinden önce de izin/ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belgenin dosyada yer almadığı görülmüştür.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 01/07/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen

tutanakla tespit edildiği, davacı şirket tarafından işlemin tesis edildiği tarihten 3 gün sonra yetkili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacının söz konusu belge için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 14/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.