Danıştay danistay 2023/4072 E. 2025/5832 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4072
Karar No : 2025/5832

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idare tarafından dava konusu araca ilişkin olarak denetim tarihi itibarıyla ilgili belediyesinden izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı tespit edilmiş ise de, davacı tarafından denetim tarihi itibarıyla bulunmamasına rağmen makul süre içerisinde uyuşmazlığa konu araç ile hasta taşımacılığı faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden ... tarihli ve ... tarihine kadar geçerliliği bulunan Diyaliz Merkezleri Ücretsiz Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi alındığının tespit edildiği, ayrıca araç sahibi ... adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce düzenlenmiş 05/12/2016 tarihli ve 05/12/2026 tarihine kadar geçerliliği bulunan Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi bulunduğu, bu haliyle araç içerisinde yolcu olarak bulunan şahısların diyaliz tedavisi gören hastalar olması karşısında, izinsiz yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesi ile araç sürücüsü adına idari para cezası verilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca izin/ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince, ''..denetim tarihi itibarıyla davaya konu araca ait izin belgesi bulunmamasına rağmen makul süre içerisinde uyuşmazlığa konu araç ile hasta taşımacılığı faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden 15/03/2022 tarihli ve 15/03/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan Diyaliz Merkezleri Ücretsiz Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi alındığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline..'' ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; dosyaya sunulan belgenin onay tarihi 15/03/2022 ve son geçerlilik tarihi 15/03/2023 olduğu, bir başka ifadeyle, dava konusu işlemlerden bir (1) gün sonra alındığı tespit edilmiş olup, denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerliliği olan izin / ruhsat gibi belgeler dosyaya sunulmadığı gibi, davaya konu araç ile hasta taşımacılığı yapılabilmesi için izin belgesi verilmesi istemiyle denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair herhangi bir bilgi belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemlerin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, davaya konu araç adına düzenlenmiş ve denetim tarihi itibarıyla geçerliliği olan izin / ruhsat gibi belgeler dosyaya sunulmadığı gibi, işlem tarihinden önce izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair herhangi bir bilgi belgenin de dosyaya sunulmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 14/03/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, davaya konu araç ile, ilgili belediyece düzenlenen Diyaliz Merkezleri Ücretsiz Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunmaksızın diyaliz hastalarının taşındığının usulüne uygun şekilde düzenlenen tutanakla tespit edildiği, dosyaya sunulan Diyaliz Merkezleri Ücretsiz Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin ise işlemlerin tesis edildiği tarihten bir (1) gün sonra alındığı, anılan izi belgesinin süresinde alınmadığı, söz konusu belge için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yapıldığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi belge de bulunmadığı görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İstanbul 14. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.