Danıştay danistay 2023/3461 E. 2025/5621 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3461
Karar No : 2025/5621

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Turizm Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ...'a 3.674,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri no'lu işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare ekiplerince 13/04/2022 tarihinde yapılan denetimde ... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı tutanakla tespit edilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca, personel servisi olan araçla ilgili belediyeden alınmış güzergah izin belgesinin ... Danışmanlık adına düzenlendiği halde araçta ... Metal San. ve Tic. A.Ş. çalışanlarının taşındığının tespit edildiğinden bahisle alınan izinde belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığından bahisle aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ve para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de; uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca verilmiş Personel Servis Aracı Güzargah Kullanımı İzin Belgesi kapsamına 14/09/2022 tarihinde işleme konu ... Metal San. ve Tic. A.Ş. firmasının da eklendiği, bu durumun belge üzerinde bulunan karekod üzerinden sorgulama yapıldığında görüldüğü, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ve alınan izin belgesinin kapsamı dışında yolcu taşımacılığının engellenmesi olduğu, davacının ise tespit tarihinden bir gün sonra makul sürede, Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi kapsamına tespite konu işyerini de eklediği anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan, tespit tarihinden bir gün sonra (makul sürede) davacı tarafından Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi kapsamına tespite konu işyerinin de eklendiği anlaşıldığından ve tespit tarihi itibariyle anılan belge bulunmadığından hakkaniyet gereği bu davada yargılama giderinin taraflar üzerinde bırakılması ve vekalet ücretine hükmedilmemesi sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın davalı idarenin istinaf istemi yönünden; hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf istemi yönünden ise; dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ancak yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakıldığı ve davacının da avukat vasıtasıyla temsil edildiği halde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının, yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmediğinden davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine,
davacıların dava aşamasında yaptığı yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ...'a 3.674,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri no'lu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca davacının işlem tarihi itibarıyla geçerli olan personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin olaya ilişkin tutanakta da belirtildiği üzere araç içerisinde bulunan yolculara ilişkin olmadığı, araç içerisindeki yolcuların "... Metal A.Ş." ünvanlı firma çalışanları olmasına karşın, davalı idare ekiplerince sorgulanan belge kaydının "... Danışmanlık İletişim ve Satış A.Ş." olduğunun görüldüğü anlaşılmaktadır.
Mahkemece her ne kadar davacıya ait personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesine ilişkin Mahkemelerince yapılan karekod sorgulamasında, olay (13/04/2022) tarihinden çok sonra (14/09/2022 tarihinde) "... Metal A.Ş." ünvanlı firmanın da eklendiği bu nedenle makul sürede eklenen firma nedeniyle davacıya 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b uyarınca ceza verilemeyeceğine karar verilmişse de, Dairemizin içtihatlarına göre söz konusu belgelerin edinilmesi için makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir.
Bu durumda, işlem tarihinden çok sonra personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesine araçta yolcuları bulunan "... Metal San. ve Tic. A.Ş." şirketinin eklendiği görülmüş olup, makul sürede eklemediği açıktır. Davacının dava konusu işlem tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin esastan reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 13/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenler anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.