Danıştay danistay 2023/2638 E. 2025/4980 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2638
Karar No : 2025/4980

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Modern Diller Bölümünde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, Rektörlüğün ... tarih ve ... sayılı soruşturma onayı ile hakkında açılan disiplin soruşturması sonucu 2547 sayılı Kanun'un 34. maddesi gereğince yapılan hizmet sözleşmesinin fesih edilmesine ilişkin... tarih ve ...-... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine, özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya isnat edilen disiplin fiilinin yalnızca özel hayat alanında gerçekleştiği, yaşadığı iddia edilen ilişkilerin çevresine ve yürüttüğü kamu hizmetine yansıdığına dair hiçbir somut durum olmadığı, davacı hakkında başlatılan ve yürütülün soruşturma çerçevesinde getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu disiplin işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya isnat edilen fiilin sübut bulduğu kanaatine varılması üzerine tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacı hakkında hazırlanan soruşturma raporunda her ne kadar öğrencilerin davacı ile kendi rızaları ile ilişki yaşadıkları sabit olsa da, davacının öğrencilerle yakınlığı teşvik ettiği, hatta öğrencilerle ilişki kuracak biçimde yönlendirmede bulunduğu ve öğretim elemanı pozisyonunu kendisi lehine fütursuzca kullandığı, davacının kendi öğrencileri ile ilişkiye girmesinin öğretim elemanı etiğine aykırı olduğuna dair bir farkındalığı olmadığının anlaşıldığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davacı, ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Modern Diller Bölümünde 2547 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapmaktadır.
Davacı hakkında, "2019 yılında ... adlı öğrencinin evinde onu öpmek suretiyle cinsel saldırı ve tacizde bulunduğu, aynı öğrenci hakkında diğer öğrencilere "o kadın psikolojik sorunlu, deli" şeklinde beyanlarda bulunarak gıyabında hakaret ettiği, farklı tarihlerde başka öğrenciler ile duygusal ilişkiye girmek suretiyle görevin gereklerine aykırı davranarak kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlar gösterdiği ve kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğuna dair muhtelif kişiler tarafından verilen şikayet dilekçelerinde belirtilen eylemler nedeniyle" disiplin soruşturması açılmıştır.
Söz konusu disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen; 18/08/2020 tarihli soruşturma raporunda; davacıya isnat edilen fiillerin sübut bulduğu ve davacının disiplin yönünden kusurlu olduğu kanaatine varılarak, 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-c maddesinde düzenlenen "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçunu işlediğinden, bir derece alt cezanın uygulama yetkisi ceza tayinine yetkili makama ait olmak üzere "kamu görevinden çıkarma" cezası ile tecziyesi yolunda teklifte bulunulmuştur.
Dava konusu işlem ile davacının ders verdiği dört öğrencisi ile duygusal ilişkiye girdiğini ikrar ettiği, "Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkeleri kapsamında yer alan Öğretim Elemanının Öğrencilere Karşı Davranış Sorumluluklarına ilişkin yükümlülüklerini birden fazla ihlal ettiğinden bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 34. maddesi uyarınca yapılan hizmet sözleşmesinin 14/09/2020 tarihinden geçerli olmak üzere feshedilmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yabancı uyruklu öğretim elemanları" başlığını taşıyan 34. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler.
Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Cumhurbaşkanı kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Kurulunca verilecek ön izni müteakip Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınacak çalışma izni neticesinde ilgili üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.
Bu madde ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 16 ncı maddesine göre yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının %2’sini geçemez. Bu kapsamdaki yabancı uyruklu öğretim elemanının yükseköğretim kurumları itibariyle dağılımı, isim, ücret ve sözleşme örneğinin vizesi, sözleşme süresinin uzatılması ve sona erdirilmesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Hukuk devletinde, idareye tanınan idari işlem tesis etme yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, işlemlerin üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hukuken geçerli sebeplere dayanması gerekmektedir. İdari işlemlerin hukuken geçerli bir sebebe dayanması, idare hukukunun temel ilkelerindendir. İdari işlemin sebep unsurunun, diğer bir ifade ile idareyi işlem yapmaya iten nedenin değerlendirilmesi, idarenin saydamlığı, idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktasında büyük öneme sahiptir.
Diğer bir anlatımla; idari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması bağlamında, idareler işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahiptirler. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmeli ve dayanak bilgi ve belgeler ortaya konulmalıdır.
Davalı idarede, 2547 sayılı Kanun'un 34. maddesi kapsamında imzalanan yabancı uyruklu öğretim elemanları için tip sözleşmesi uyarınca görev yapan davacının, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olgularla desteklenmiş, dayanak bilgi ve belgeler ortaya konulmuş olması durumunda, sözleşmesinin feshedilmesi konusunda, davalı idarenin takdir hakkının bulunduğu açıktır.
Dava dosyasına sunulan davacı hakkındaki şikayet dilekçeleri, bilgi belgeler incelendiğinde; davacının öğrencileri ile duygusal ilişkiye girdiğini ikrar ettiği ve bu fiillerinin sabit olduğu anlaşılmıştır.
Akademik personelin, muhatap olduğu kitlenin öğrenciler olması nedeniyle görevin ifasında gözetilmesi gereken asıl menfaatin öğrencilerin, akademik hizmet gereklerine uygun şekilde yetiştirilmesi olduğu dikkate alınmalı, eğitim öğretim hizmeti dışına çıkılarak, öğrencilerin haklarının zedelenmesi engellenmelidir. Bu bakımdan, uyuşmazlığın çözümü için davacının fiillerinin bu kapsamda değerlendirilmesi, dava konusu işlemle sözleşmesinin feshine haklı neden teşkil edip etmediğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Davacının fiilleri niteliği ve ifa edilen görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, davacının akademik personel sıfatını ve statüsünü kullanarak, öğrencileri ile duygusal ilişkiye girmesinin yüksek düzeydeki eğitim öğretim hizmetinin amacına ve niteliğine aykırı olduğu gibi öğrencilerin mağduriyetine neden olabileceği de açıktır.
Bu bağlamda; davacının öğretim elemanı-öğrenci ilişkisine uygun olmayan etik dışı davranışlar sergilediği, bu davranışlarının diğer öğrenciler tarafından duyulduğu, fiillerinin üniversitede yaşanan olaylarla birlikte özel hayat alanından çıkarak kamusal alana sirayet ettiği, eğitim öğretim hizmetinin amacını ihlal ettiği, kurum düzenini ve itibarını olumsuz yönde etkilediği dikkate alındığında, sözleşmesinin feshinin, haklı nedenlere dayandığı ve kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi amacı taşıdığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, Dairemizin 06/12/2024 tarih ve E:2023/2284, 14:2024/6381 sayılı kararıyla davacının, dava konusu işleme dayanak olan, öğretim elemanı- öğrenci ilişkisine uygun olmayan fiilleri nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6 maddesinin (c) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem hukuka uygun bulunarak, bozma kararı verilmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 22/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.